Воден: самодържавния
град - ΒΟΔΕΝΑ: ΠΟΛΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ
Παλαιοβουλγαρική Επιγραφή Βοδενών: Αριστούργημα
επιγραφικής τέχνης σε παλαιοσλαβωνικό- καλλιγραφικό κείμενο συμπλεκομένων πρωτοκυριλλικών χαρακτήρων 9 σειρών. Μοναδικό λογοτεχνικό είδος του πρώτου Βουλγαρικού Βασιλείου (681 - 1018 μΧ). Χαράχθηκε από τον Βούλγαρο Τσάρο
Σαμουήλ το 989
μΧ στα εγκαίνια της ΜητρόποληςΒοδενώνως ευκτηρίου
οίκου τωνΒογόμιλων
"Γερμανός ο και Γαβριήλ εν Βοδαινοίς και εν Πρέσπα"
Ιωάννης Σκυλίτσης:Ρωμαίος χρονογράφοςτέλη 11ου αι. μΧ.Σύνοψις Ιστοριών (Synopsis Historiarum),αναφορικά με την μετακόμιση του Βούλγαρου Πατριάρχη στα Βοδενά το 985 μΧ και αργότερα στην Πρέσπα
Η επιγραφή Βοδενών αποτελεί εύρημα μείζονος σημασίας για την μεσαιωνική ιστορία των
Βαλκανίων. Ανακαλύφθηκε στα Βοδενά (Εδεσσα) τον Ιανουάριο 1991 στο δάπεδο της παλιάς
Μητρόπολης, στην διάρκεια εργασιών αναστύλωσης,
από Αλβανό λαθρομετανάστη που
την μετέφερε κρυφά στα Τίρανα. Εκεί η επιγραφή αγοράσθηκε από ιδιώτη που την
επανέφερε στην Ελλάδα και την δήλωσε στο Υπουργείο Πολιτισμού.
Τον Σεπτέμβριο 1997 η επιγραφή κατασχέθηκε από την ελληνική αστυνομία και
έκτοτε αγνοείται. Το Υπουργείο Πολιτισμού διόρισε εξεταστική επιτροπή που έσπευσε να την χαρακτηρίσει πλαστή.
Αιτία, το ταπεινωτικό για το Βυζάντιο εγχάρακτο κείμενο.
The language was
standardized for the mission of the two apostles to Great Moravia
in 863 (see Glagolitic alphabet
for details). For that purpose, Cyril
and his brother Methodius
first codified Old Church Slavonic from the Southern Slavic dialect spoken in
the hinterland of Thessalonica,
in the region of Macedonia
(Tессалонїка; in Old Church Slavonic, Словeньскъ), in the Byzantine Empire.
As part of the
preparation for the mission, in 862/863, the Glagolitic alphabet
was created and the most important prayers and liturgical books,
including the Aprakos Evangeliar (a Gospel Booklectionary
containing only feast-day and Sunday readings), the Psalter,
and Acts of the Apostles,
were translated. (The Gospels were also translated early, but it is unclear
whether Sts. Cyril or Methodius had a hand in this). The language and the
alphabet were taught at the Great Moravian Academy
(Veľkomoravské učilište) and were used for government and religious documents
and books between 863 and 885. The texts written during this phase contain
characteristics of the Slavicvernaculars
in Great Moravia.
In 885, the use of the Old Church
Slavonic in Great Moravia was prohibited by the Pope
in favour of Latin.
Students of the two apostles, who were expelled from Great Moravia in 886,
brought the Glagolitic alphabet and the Old Church Slavonic language to the
Bulgarian Empire. It was taught at two Bulgarian
academies – in Preslav
(capital 893–972) and Ohrid
(capital 991/997–1015). The Cyrillic alphabet
was developed shortly afterwards in the Preslav Literary School
and replaced the Glagolitic one. The texts written during this era contain
characteristics of the vernacular of Bulgaria. There are some linguistic
differences between texts written in the two academies.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ
ΑΠΟΔΟΣΗ
1.Στην αυτοκρατορική πόλη Βόντενγκραντ εγώ ο Σαμουήλ πιστός
στον Χριστό
2.Τσάρος Βουλγάρων και Ρωμαίων, Θεόσταλτος αυτοκράτορας
3.
όλων των χωρών
από την νότιαΡάσκα έως την Μακεδονία, Θεσσαλία
4. και Ελλάδα,εγγονός του παλαιού Χάνου του Τυρνόβου Σισμάν
5.δημιούργησα αυτόν τον οίκο γιά να διατηρηθή στην αιωνιότητα, την εποχή
του Ιερεμία από το Μελένικο που ήταν πρώτος Χριστιανός
6.
Ο ναός αυτός
οικοδομήθηκε γιά τις αμαρτίες και την απολύτρωση των Βουλγάρων
7.
από τον καταραμένο Σατανά που ελοχεύει στην Κωσταντινούπολη
8.Ο ναός αυτός
αποπερατώθηκεστο
14ο έτος της βασιλείας μου
με την βοήθεια του ιερομόναχου Γαβριήλ
που είναι
ποιμενάρχης
9.
Μογλενών. Γράφηκε το έτος 6.497
(989 μΧ) από κτίσεως κόσμου
κατά την 5η Ινδικτιώνα
Εκτύπωμα (imprint)
της επιγραφής
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ
1. В самодържавния град Воден Аз Самуил,
верен в Христа
2. Цар на Българите и Ромеите, от бога изпратен
самодържец
3. на всички страни от Рашка
долна до Македония, Тесалия
4. и Гърця , внук на стария Шишман, който беше Хан
на
5. жителите на Търново, построих този молитвен дом,
за да съществува във вечността. Основите бяха положени в епохата на Иеремия,
който беше пръв християнин от Мелник.
6. Построен бе (този храм) за греховете и спасението
на българите
7. от проклетия Сатана, който произхожда от
Константинопол.
8. Този храм бе завършен през 14-тата година от
царуването ми с помощта на свещенника Гаврил, който е духовен пастир на жителите
на Мъглен.
9. Написано през година 6497 от създаването на света
(989 г.) 5-ти Индиктион
ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ
In the imperial city Vodengrad , I Samuel
faithfull in Christ
Tsarof Bulgars and Romans, dispatched by God Emperor
all of
countries from south Rasca to
Macedonia, Thessaly
and Greece, grandsonofSisman who was old leader(Kavhan) of Turnovians
created this Dome
to be preserved in eternity.
Built in era of Jeremia, the first Christian from Melnic
It was erected
for sins and redemption of Bulgars from damned Devil whooriginates in Istambul
This temple was completed on fourteenthyear of my
reign by aid of monk
Gabriel, shepherd of
Moglenians. Written in the
year 6.497 from creation of univers (989 A.D.)
at
the fifth indiction"
Η ανακαινισμένη παλιά Μητρόπολη
Βοδενών (Εδεσσα)
Σαμουήλ τσάρος Βουλγάρων και Ρωμαίων
c.956-1014 μΧ
Οι Βογόμιλοι ένα αποκρυφιστικό χριστιανικό
δόγμα επηρεασμένο από τα προγενέστερα κηρύγματα του Μανιχαϊσμού, πρωτοεμφανίσθηκε στην Βουλγαρία τον 10ο αι.
στα χρόνια του βασιλέα Πέτρου (927-965).
Ιδρύθηκε από τον Βούλγαρο μοναχό
Μπόγκομιλ γνωστό και ως Ιερεμίαπου καταγόταν από το
Melnik-Мелник (Μελένικο)
μία ιστορική πόλη της ΝΔ Βουλγαρίας.
Η νέα θρησκεία αν και αντιμετώπισε ανελέητους διωγμούς από το Πατριαρχείο
Κωνσταντινούπολης εξαπλώθηκε γοργά στα Βαλκάνια
μέχρι την Βοσνία και από εκεί στην νότια
Ευρώπη, κυρίως στην Γαλλίαόπου οι οπαδοί της έγιναν γνωστοί με το όνομα Καθαροί.
Στην επιγραφή του
τσάρου Σαμουήλ τα Βοδενά
τιτλοφορούνται πόλη
αυτοκρατορική και κατονομάζονται ως
Vodengrad (Βόντενγκραντ). Η Σλαβωνική κατάληξη Γκραντ υποδηλώνει μία πόλη ιδιαίτερης στρατηγικής
και γεωπολιτικής σημασίας (Στάλινγκραντ,Λένινγκραντ,Μπλαγκόεφγκραντ).
Στην ιστορική του αφήγησή ο
Σαμουήλ χρησιμοποιεί πρώτο ενικό πρόσωπο
ως συντάκτης του χρονικού.
Η επιγραφή που ανακαλύφθηκε το 1991 στα θεμέλια της παλιάς
Μητρόπολης
Βοδενών, κατασχέθηκε από τις ελληνικές μυστικές υπηρεσίες τον
Σεπτέμβριο 1997. Από τότε έχει εξαφανισθή εξ αιτίας του ταπεινωτικού γιά
το Βυζάντιο περιεχομένου της.
Σύμφωνα με
ανεπίσημες πληροφορίες φυλάσσεται σε
αποθήκη της 11ης Εφορίας Βυζαντινών αρχαιοτήτων στην Βέροια. Στο Σλαβωνικό
(Παλαιοβουλγαρικό) κείμενο ο Βογομιλικός ναός αφιερούται στην απολύτρωση των Βουλγάρων
ενώ η Κωνσταντινούπολη χαρακτηρίζεται οικία του Σατανά,
απηχώντας το βασικό Βογομιλικό
δόγματης προαιώνειας δυαδικής διαπάλης Θεού-Διαβόλου και
της ταύτισης του αρχηγού της Χριστιανικής Εκκλησίας (Οικουμενικός Πατριάρχης) με τον ίδιο τον Σατανά.
ΔΙΑΜΑΧΗ
ΜΕΤΑΞΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ
Δύο έλληνες αρχαιολόγοι,
o Κων. Σταλίδης και ο καθηγητής επιγραφικής του ΑΠΘ Γεώργ. Βελένης, θεωρούν την επιγραφή γνήσια.
H υπόθεση της επιγραφής προβλήθηκε εκτεταμέναστοδιαδίκτυο από Μακεδονία, Βουλγαρία και Ελλάδα
Ο
Βούλγαρος ιστορικός και τ. δ/ντής του μουσείου
της πόλης Blagoevgrad, Λιουμπομίρ Κωσταντινώφ
(Liubomir Constantinov), την θεωρεί
γνήσια και ζήτησε παρέμβαση της
Βουλγάρας Υπουργού Πολιτισμού κας
Moskova προκειμένου να επιστραφή στον ιδιοκτήτη της.Ο ίδιος αντέκρουσε την άποψη του
γνωστού
Βούλγαρου ιστορικού δρ. Μποζιντάρ
Δημητρώφο οποίος την χαρακτήρισε
πλαστή.
Στο μεταξύ συνεχίζεται η δικαστική
διαμάχησχετικά με την κυριότητα της επιγραφής που χαράχθηκε το έτος 989 μΧ στην
Εδεσσα
(Βοδενά) όταν ήταν πρωτεύουσα της Βουλγαρικής αυτοκρατορίας.
Τέσσερις αποφάσεις ελληνικών δικαστηρίων
αρνούνται την επιστροφή της επιγραφής και την χαρακτηρίζουν
..περιουσία του ελληνικού κράτους
πρόλο που χαρακτηρίσθηκε πλαστή.Την ίδια στάση κράτησε ο
εισαγγελέας του Αρείου Πάγου που αρνήθηκε να επανεξετάσει το
θέμα της κυριότητας. Η άκαμπτη στάση της Ελλάδος εξανάγκασε τον
ιδιοκτήτη της επιγραφής να
εγείρει αγωγή κατά του ελληνικού Δημοσίοου και να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό δικαστήριο
ανθρωπίνων δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, ζητώντας
καταδικη της Ελλάδος, καταβολή χρηματικής αποζημίωσης και
επιστροφή της επιγραφής.
Στο αριστουργηματικά εγχάρακτο
Kυριλλικό (παλαιοσλαβωνικό) κείμενο ο Σαμουήλαυτοπροσδιορίζεται
ως ΤΣΑΡΟΣ ΒΟΥΛΓΑΡΩΝ ΚΑΙ ΡΩΜΑΙΩΝ τίτλος που απονεμήθηκε από τον Πάπα της Ρώμης το 989 μΧ,
όταν η αυτοκρατορία που ίδρυσε τον 10ο αιώνα περιλάμβανε την ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΣΕΡΒΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑ.
Xαρακτηριστική
είναι η αντιδιαστολή μεταξύ Μακεδονίας και Ελλάδας
που σύμφωνα με την επιγραφή αποτελούν διαφορετικές γεωγραφικές και εθνικές
περιοχές καθώς και o ταπεινωτικόςαφορισμός στον
"Οικουμενικό"Πατριάρχηπου ταυτίζεται με τον
επικατάρατο Σατανά
o οποίος φωλιάζει στην Κωνσταντινούπολη και είναι υπεύθυνος για τα
δεινά των Βουλγάρων.
Στο κενΟ η δΙωξη κατΑ του ιδιοκτΗτη της
επιγραφΗς
Την
19η Σεπτεμβρίου 2000 ο εισαγγελέας πλημ/κών Εδεσας άσκησε ποινική
δίωξη για αρχαιοκαπηλεία εναντίον του Αλβανού Arturo Saheti και του νόμιμου κατόχου της επιγραφής επειδή ο πρώτος βρήκε και πούλησε την επιγραφή και ο δεύτερος την αγόρασε
δήθεν παράνομα. Η δίκη διεξήχθηκε την 7/2/2001 στο τριμελές
πλημ/κείο Εδεσσας.Ο εισαγγελέας της έδρας όπως και όλοι οι υπόλοιποι οκτώ (8) εισαγγελείς
που ασχολήθηκαν από το 1997 με το θέμα αρνήθηκε να διατάξει την επιστροφή της
επιγραφής στον νόμιμο ιδιοκτήτη της αν και χαρακτηρίσθηκε
επίσημα από τις ελληνικές Αρχές ως "πλαστή".
Στις 11/1/2001 το Συμβούλιο πλημ/κών
συνεδρίασε στην Εδεσσα και απήλλαξε ομόφωνα με αθωωτικό βούλευμα τον
ιδιοκτήτη της επιγραφής από την
κατηγορία της
αποδοχής προϊόντος εγκλήματος (αρχαιοκαπηλία). Σημειώνεται ότι η επιγραφή χαρακτηρίσθηκε
το 1998 από το Υπουργείο Πολιτισμού ως
πλαστή με αξία που δεν ξεπερνά τα60 ευρώ. Παρ' όλα αυτά το
Συμβούλιο πλημ/κών Εδεσσας
ενεργώντας πραξικοπηματικά αρνήθηκε να διαταξει την επιστροφή
της επιγραφής στον νόμιμο ιδιοκτήτη της
και απεφάνθη ότι ανήκει στο ελληνικό δημόσιο.
Στις 7-2-2001 το τριμελές πλημ/κείο Εδεσσας
κατεδίκασε ερήμην τον Αλβανό Arturo Saheti σε φυλάκιση ενός
έτους και χρηματική ποινή 100.000 δρχ. για δήθεν κλοπή της "πλαστής"
επιγραφής από τον παλιό μητροπολιτικό ναό της Εδεσσας,την
μεταφορά της στην Αλβανία και την πώληση αυτής. Επειτα από πρόταση του εισαγγελέα
τηςέδρας Πασχάλη Παπαοικονόμου, το δικαστήριο διέταξε την
δήμευση της
"πλαστής" επιγραφής υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου και την απόδοσή της στην 11η Εφορία Βυζαντινών αρχαιοτήτων
με έδρα την Βέροια.
Την 8-3-2001 συνεδρίασε στην Θεσ/νίκη το Συμβούλιο Εφετών και απέριψε με βούλευμα την Εφεση κατά
του βουλεύματος του συμβουλίου πλημ/κών Εδεσσας, με την οποία
ζητήθηκε η
επιστροφή της επιγραφής
στον ιδιοκτήτη αυτής. Το αίτημα επιστροφής της επιγραφής απορίφθηκε για
τυπικούς λόγους. Ο εφεσιβάλων άσκησε Αναίρεση
κατά του βουλεύματος στο δικαστικό συμβούλιο του Αρείου πάγου ζητώντας την
επιστροφή της επιγραφής.
Με μιά αδέξια προσπάθεια συγκάλυψης, ο Α.Π. απέριψε αμετάκλητα το αίτημα και πάλι για τυπικούς λόγους, αποφεύγοντας να εξετάσει την ουσία της υπόθεσης.
Μέχρι
σήμερα η
φερομενη ως πλαστή
Βουλγαρική επιγραφή φυλάσσεται σε αποθήκη της
αρχαιολογικής υπηρεσίας Βέροιας με εντολές των διαφόρων
εισαγγελέων που ενεπλάκησαν στην υπόθεση.Οπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων ο καταδικασθείς Αλβανός, είναι Ιταλός υπήκοος, έχει άλλο όνομα και κυκλοφορεί ελεύθερα στην Ελλάδα. Τον
Σεπτέμβριο 2007 ξεκίνησε νέα
διερεύνιση της υπόθεσης από τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου προκειμένου να διαλευκανθή το δικαστικό αυτό φιάσκο που ρεζίλεψε την ελληνική δικαιοσύνη.
Το αποτέλεσμα υπήρξε και πάλι απογοητευτικό καθόσον η υπόθεση
τέθηκε οριστικά στο αρχείο
χωρίς να διερευνηθή κατ' ουσίαν.
Στο
μεταξύ oi απόψεις
των Ελλήνων, Βουλγάρων και Μακεδόνων αρχαιολόγων
που γνωμοδότησαν σχετικά με την γνησιότητα
της επιγραφής,
υπήρξαναλληλοσυγκρουόμενες. Δύο Ελληνες και ένα Βούλγαρος ιστορικός θεώρησαν
την επιγραφή ως γνήσια. Οι απόψεις του κ.
ΜόζινταρΔημητρώφδημοσιοποιήθηκαν στις
Βουλγαρικές εφημερίδες ΚΟΝΤΙΝΕΝΤ της Σόφιας και
Македония
του
Βουλγαρικού κόμματος
ΒΜΡΟ.
Αντίδραση υπήρξε και από την Δημοκρατία Μακεδονίας με επικριτικό άρθρο
που δημοσιεύθηκε στο
περιοδικό PULS των Σκοπίων
υπό τον τίτλο "ΘΡΙΛΕΡ ΜΕ ΓΝΩΣΤΟ ΤΕΛΟΣ".
Δημοσίευμα της Βουλγαρικής εφημερίδας CONTINENT (2 Οκτωβρίου 1997) με τίτλο "Επιγραφή του Σαμουήλ, τσάρου Βουλγάρων και Ρωμαίων, ανακαλύφθηκε στα
Βοδενά"
Επικριτικά δημοσιεύματα κατά της Βουλγαρίας
δημοσιεύθηκαν στο Διαδίκτυο
και στο περιοδικό ΠΟΥΛΣ της Μακεδονίας από τον
συνταξιούχο
δικαστή Kolie Mangov, o oποίος
κατήγγειλε επιχειρούμενη πλαστογράφηση της Μακεδονικής ιστορίας
από Βουλγαρικής πλευράς. O ίδιος
συσχέτισε τηn επιγραφή Βοδενών με την γνωστή
μαρμάρινη επιγραφή που ανακαλύφθηκε το 1956 στo παλιό Τουρκικό τζαμίΤσαούς έξω από τα τείχη της πόλης
Bitola.
Δημοσίευμα του Μακεδονικού
περιοδικού Πουλς που εκδίδεται στα Σκόπια, τιτλοφορείται "ΘΡΙΛΕΡ ΜΕ
ΓΝΩΣΤΟ ΤΕΛΟΣ".
Στην επιγραφή αυτή ο Βούλγαρος Τσάρος Ιβαν Βλαδισλάβ (1015-1018), ανηψιός και διάδοχος του Τσάρου Σαμουήλ
αυτοπροσδιορίζεται δύο φορές ως "Βούλγαρος το γένος".
Η παραπάνω επιγραφή
για δεκαετίες παρέμενε στην αφάνεια
κλαταχωνιασμένη σε αποθήκη του αρχαιολογικού μουσείου της
πόληςBitola.
Σύμφωνα με
Βουλγαρικές αιτιάσεις ο λόγος είναι το αποκαλυπτικό
περιεχόμενο
που καταρίπτει την θεωρία περί Μακεδονισμού του κράτους του Σαμουήλ
κατά τον μεσαίωνα.
Εκ διαμέτρου αντίθετη είναι η γνώμη του γνωστoύ Βούλγαρου
ιστορικού δρ. Μποζιντάρ Ντιμίτρωφ
o οποίος σε ολοσέλιδο άρθρο του που δημοσιεύθηκε
στην εφημερίδα
Continent της Σόφιας την 2-10-1997, εκφράζει τις προσωπικές του απόψεις γιά την επιγραφή
Βοδενών.
Ο δρ Ντιμίτρωφ διατύπωσε την άποψη πως η επιγραφή χαράχτηκε στα μέσα του 19ου αιώνα από Βούλγαρους πατριώτες της
Εδεσσας (Βοδενών) στα χρόνια της εκκλησιαστικής διαμάχης Πατριαρχικών
και Εξαρχικών.
Σημειώνεται ότι ο δρ. Ντιμίτρωφ ουδέποτε
μελέτησε την επιγραφή
εκ του σύνεγγυς και προχώρησε σε συμπεράσματα με βάση φωτογραφίες που δημοσιοποιήθηκαν στο διαδίκτυο.
Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΝΙΚ. ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ
Τον Μάρτιο 2007 ο Ακαδημαϊκός και ομότιμος καθηγητής αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Νικόλαος Μουτσόπουλος, γνωστός για τις αρχιτεκτονικές και ιστορικές του έρευνες στην μεσαιωνική Μακεδονία, μελέτησε τον φάκελλο της επιγραφής
Βοδενών και επεδίωξε να την δει και να την μελετήσει προσωπικά.
Οπως ήταν αναμενόμενο αντιμετώπισε
αρχικά αρνητική στάση από το Υπουργείο Πολιτισμού, εκπρόσωποι του οποίου αρνήθηκαν πρόσβαση στην επιγραφή.
Μετά από επίμονη προσπάθεια μπόρεσε να την δει εκ του σύνεγγυς. Καρπός της
μελέτης του υπήρξε μία μονογραφία με τίτλο "Η πλαστή επιγραφή Βοδενών" που
δημοσιεύθηκε στα Βυζαντινά Χρονικά και κυκλοφόρησε σε μορφή βιβλίου το καλοκαίρι
του 2009.
Ο κ. Μουτσόπουλος ανακάλυψε το 1966 τον τάφο του τσάρου Σαμουήλ στην Βουλγαρική Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου που βρίσκεται σε νησάκι της μικρής Πρέσπας.
Η όλη υπόθεση συσκοτίσθηκε
με άνωθεν εντολή και ουδέποτε απασχόλησε τα ΜΜΕ
ούτε Ακαδημαϊκούς κύκλους.
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - Ο ΖΑΧΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΕΦΑΝΘΗ
Η ΕΠΙΓΡΑΦΗ ΣΑΜΟΥΗΛ ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΙΣΤΡΑΦΗ
Το Υπουργείο Πολιτισμού με πρόσφατο έγγραφό του υπό στοιχεία 4235/51/7-1-2008, εξακολουθεί να αρνείται έπειτα από 11 χρόνια την επιστροφή της αξίας 60 ευρό "πλαστής" επιγραφής επειδή δήθεν
"δεν ακολουθήθηκε η νόμιμη διαδικασία και δεν υπάρχουν στοιχεία εισαγωγής, κατοχής ή κυριότητας από τον ιδιώτη που την διεκδικεί".
Ετσι η επιγραφή
Βοδενών εξακολουθή να "φυλάσσεται
δικαιολογημένα" σε αποθήκη της 11ης Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων στην Βέρροια, χωρίς να έχει εκτεθή σε προθήκη μουσείου.
THE VODEN INSCRIPTION CASE STORY
The inscription of Voden is a medieval inscription written in old Church Slavonic or old Bulgarian in 989 AD by Tsar Samuel of Bulgaria (957-1014). It is believed by a Bulgarian historian to be a 19th-century forgery. As of 2007 some other scholars who examined it for authentification expressed different aspect.
Inscription was found in 1991 at Voden, present day Edessa, an ancient town of northern Greece. For a short period between 980-990 A.D. Voden was capital of Samuel's state. In text tsar Samuel (958-1014) is selfdetermined as Tsar of Bulgars and Romans, a title non mentioned by other sources. Relevant is the Bitola inscription dating from 1015 A.D. laying at Bitola Museum in Republic of Macedonia. Both inscriptions reveal the Bulgarian character of Samuil’s State. It is the second inscription attributed personally to Tsar Samuel. The first one is Samuel’s inscription found in 1898 at village German, near lake Prespa of Macedonia.
The inscription was found casually in early 1991 by Albanian immigrant Arturo Saheti working inside Voden's medieval cathedral during reconstruction works. After a few months it was transferred to Albania where was purchased by a Greek citizen who moved it again to Greece and declared it to Greek Minister of Culture.
Greek authorities kept silence and ommited to respond officially neither demanded to examine the inscription. In February 1998 Arturo Saheti was condemned in Edessa to one year imprisonment for violating Greek Law obout antiquities (thefting inscription from a Greek
church and illegal exporting to Albania). The whole case was shortly notificated to Bulgarian Ministry of Culture.
According to Bozhidar Dimitrov, director of Sofia's National Museum of History, inscription was fabricated during Bulgarian national reviving period of 1870-1893 by Bulgarian patriots of Voden which forged it for religious purposes. On October 2, 1997, Dimitrov rushed to issue an extensive announcement including a modern Bulgarian translation in Sofia’s daily CONTINENT claiming that although inscription had been forged only 100 years ago, he wellcomes it to
museum’s collection as reminder of Bulgarian national awakening of 19th century.
Dr. Bozhidar Dimitrov, a well known Bulgar historian, never show the inscription. His opinion is not based on linguistic analysis but on some palaeographic and historic inconsistencies derived from text photos provided to him from Edessa (Voden). He
is the only historian supporting the forgery theory.
He allegates: 1) inscription’s palaeography is later than 10th C. correlated to 12th-13th c. Slavonic inscriptions, 2) Tsar Samuel can’t be grandson of Khan Shishman of Tirnovo, since Shishman is a Cumanian (not Bulgarian) anthroponym introduced first on 12th c. and Byzantine sources mention the count Nicholas as Samuel’s father. This topic touches the critical question about Samuel's ethnic origin. 3) (Veliko) Tirnovo was nonexistent during Samuel’s reign and was first founded at the end of 11th c. as capital of second Bulgarian state, 4) Tsar Roman of Bulgaria, predecessor of Samuel, preserved his title as Tsar of Bulgarians until his death in 997 although was laying
in captivity and was castrated in a Byzantine prison from 991 AD. This contradicts inscription entitling Samuel as Tsar of Bulgars and Romans in 989 A.D.
Dr. Dimitrov makes
no mention about other historical facts included in epigraphy. Macedonian
magazine PULSE issued later from Skopje a relative article accusing Bulgaria for
forgery and conspiracy against history of Macedonia.
On September 8, 1997, Greek intelligence agents seized and confiscated the inscription in Edessa (Voden). According false police statement it was found abandoned on a highway. Ever since inscription remains hidden by Greek Ministry of Culture without any explanation.
Η ΕΠΙΓΡΑΦΗ BITOLA 1015 μ.Χ.
Νεώτερη κατά 26 χρόνια είναι παρόμοια Βουλγαρική επιγραφή που ανακαλύφθηκε το 1956 στην Μακεδονική πόλη Bitola κατά την κατεδάφιση του παλιού Μουσουλμανικού τζαμιού Τσαούς κοντά στα μεσαιωνικά τείχη της πόλης
Συντάκτης της επιγραφής
Bitola είναι ο τσάρος της Βουλγαρίας Ιβάν Βλαδισλάβ, ανηψιός
και διάδοχος του
Σαμουήλ, που
βασίλευσε την περίοδο 1015-1018. Στο κείμενο ο Ιβάν Βλαδισλάβ αυτοπροδιορίζεται δύο φορές ως Βούλγαρος το γένος. Οι Αρχές της
Δημοκρατίας Μακεδονίας διατήρησαν επί δεκαετίες την σημαντική αυτή επιγραφή μακρυά από την δημοσιότητα. Στο Εθνικό μουσείο ιστορίας Σόφιας ένα ομοίωμα
(replica) της επιγραφής Bitola
εκτίθεται σε περίοπτη θέση
(φωτο πάνω)
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
"Το έτος 6523 (1015 μΧ) από κτίσεως
κόσμου, το κάστρο αυτό κτίσθηκε από τον Βούλγαρο αυτοκράτορα Ιωάννη
(Βλαδισλάβ)με
την βοήθεια και τις προσευχές της Αγίας Παρθένου και την προστασία των δώδεκα
Αποστόλων και των δύο κορυφαίων Αποστόλων.
Το κάστρο
αυτό οικοδομήθηκε σαν καταφύγιο γιά την σωτηρία και ζωή των Βουλγάρων. Η
κατασκευή αυτού του κάστρου άρχισε στις 20 του μήνα Οκτωβρίου και τελείωσε στο
τέλος του μήνα ...........
Ο Αυτοκράτορας ήταν
Βούλγαρος το γένος και εγγονός των πιστών Νίκολα και Ριψίμια, γυιός του
Ααρών αδελφού του Σαμουήλ που κατατρόπωσε τον Γκρεκικό στρατό του αυτοκράτορα
Βασιλείου στην Στιπόνα και πήρε
λάφυρα όλο το χρυσάφι
O τσάρος Σαμουήλ
νικήθηκε από τον Βασίλειο το έτος 6522 (1014 μΧ) από κτίσεως κόσμου στην
στενωπό του Κλειδίου και πέθανε στο τέλος εκείνου του καλοκαιριού"
Translation in Latinized Macedonian
Prez godina 6523
(1015-1016) ot sutvorenieto na sveta obnovi se tazi krepost, zidana i pravena ot
Ioan, samodurjec bulgarski, s pomoshtta i s molitvite na presvetata vladichica
nasha Bogorodica i chrez zastupnichestvoto na dvanadesette i na vurhovnite
apostoli.
Tazi krepost be
napravena za ubejishte i za spasenie i za jivota na bulgarite. Zapochnata beshe
krepostta Bitolia prez mesec oktomvri v 20-i den, a se zavurshi v mesec...
kraia. Tozi samodurjec beshe bulgarin po rod, vnuk na Nikola i na Ripsimia
blagovernite,
sin na Aaron,
koito e brat na Samuil, caria samodurjaven, i koiito dvamata razbiha v Shtipon
(Ihtiman) gruckata voiska na car Vasilii, kudeto be vzeto zlato... , a tozi v..
. car razbit bide ot car Vasilii v godina 6522 (1014) ot sutvorenieto na sveta v
Kliuch i pochina v kraia na liatoto."
"Στο όνομα του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, εγώ ο Σαμουήλ, δούλος του Θεού, χάραξα επιγραφή σε τούτο τον σταυρό στην μνήμη του πατέρα μου, της μητέρας μου και του αδελφού μου. Τα ονόματα των
αποθανόντων είναι: Δούλοι του Θεού Νικόλαος, Ριψίμια και Δαβίδ. Τα παραπάνω γράφησαν κατά την 6η Ινδικτιώνα του έτους 6501 (991 μΧ) από κτίσεως κόσμου"
"In the name of the Father and the Son and the Holy Spirit, I, Samuil, servant of God, made a memory of my father, of my mother and of my brother on these crosses. Here are the names of the deceased: Nikolas, servant of God, Ripsimia and David. Written in the year 6501 since the creation
of the world, at sixth Indiction V"
ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΠΡΕΣΠΩΝ
Η ανακαινισμένη εκκλησία του Αγίου Γερμανού στο ομώνυμο χωριό της Πρέσπας, στο δάπεδο της οποίας ανακαλύφθηκε το 1898 από Ρώσσους αρχαιολόγους, η επιγραφή του Τσάρου Σαμουήλ, έτους 993 μΧ.
Η εκκλησία κτίσθηκε στην μνήμη του Βούλγαρου Πατριάρχη Γερμανού ή Γαβριήλ που εγκαταστάθηκε στην περιοχή Πρεσπών στα τέλη του 10ου αι.