Ευφορίων ο Χαλκιδεύς, ποιητής εξ Αντιοχείας, απόσπασμα σε σωζόμενο πάπυρο, 3ος αι. πΧ

"Karanos prompted by oracle entered Macedonia accompanied by some Greeks to colonize it and build a city and reigned over Macedonians and the former city called Edessa renamed to Aegae due to the abound goats. Because Edessa in old years was inhabited by Phrygians and Lydians and those who were moved in Europe with Midas"

Euphorion the Chalkidian, Antiochean poet, preserved fragment 30, 3th c .BC

"Οι δε Φρύγες ως Μακεδόνες λέγουσι εκαλέοντο Βρίγες χρόνο όσον Ευρωπήϊοι εόντες σύνοικοι ήσαν Μακεδόσι, μεταβάντες δε εις την Ασίαν άμα την χώρα και τούνομα μετέβαλλον εις Φρύγας "

" Σύμφωνα με τους Μακεδόνες, οι Φρύγες ονομάζοντο Βρίγες όσο καιρό κατοικούσαν στην Ευρώπη μαζί με τους Μακεδόνες, μόλις όμως μετανάστευσαν στην Ασία μαζί με την χώρα τους άλλαξαν και το όνομά τους σε Φρύγες"

"Phrygians, as Macedonians say, were called Briges as long time as they were Europeans residing with Macedonians, but when they moved to Asia changed their name simultaneusly with their homeland"

Herodotus VII 73

"Ες άλλην γην της Μακεδονίας οίκησαν πέλας των κήπων των λεγομένων είναι Μίδεω του Γορδιέω, εν τοίοι φύεται αυτόματα ρόδα, εν έκαστον έχον εξήκοντα φύλλα, οδμή τε υπερφέροντα των άλλων"

"They [the Macedonians] settled to another land of Macedonia near gardens sayed to belong to Midas son of Gordios, where roses flourish having sixty leaves and odor superior than others"

Herodotus VIII 138

"Η αρχαιότερη πόλη των πρώτων Μακεδόνων, η μυθική και ιστορική πρωτεύουσα της μεγάλης βασιλικής δυναστείας των Αργεαδών, η Εδεσσα, γνωστή στους χρόνους των Μακεδόνων βασιλέων με το όνομα Αιγαί, κτίσθηκε από τον προϊστορικό λαό τους Βρύγους (Φρύγες) σε εποχή που ακόμα δεν είχαν φανή στην Ευρώπη τα Ελληνικά φύλλα, δηλαδή στα μέσα της 3ης χιλιετίας πΧ"

Αλίκη Στουγιαννάκη αρχαιολόγος Υπουργείου Πολιτισμού που εργάσθηκε την δεκαετία 1970 στις αρχαιολογικές ανασκαφές στην θέση Λόγγος της αρχαίας Εδεσσας: (Αρθρο στο ιστορικό περιοδικό "ΕΔΕΣΣΑΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ', τεύχος 2, Μάϊος-Αύγουστος 1972)

"Edessa, the most ancient city of first Macedonians, the legendary and historical capital of Argeades royal dynasty, known in the era of Macedonian kings as Aegae, was built by Bryges a prehistoric pepople existing in the middle of 3th millenium BC, long ago before Greek tribes emerged in Europe"

Alice Stougianakis, Greek archaologist worked in 60's Edessa's excavations. Abstract from her article in magazine "Edessian Chronicles", issue of May-August 1972

"Στην αυτοκρατορική πόλη Βόντενγκραντ (Βοδενά-Εδεσσα) εγώ ο Σαμουήλ πιστός στον Χριστό Τσάρος Βουλγάρων και Ρωμαίων...."

Απόσπασμα από την μεσαιωνική επιγραφή Βοδενών 989 μΧ

"Τον δε επίσκοπον Μογλαίνων εις αυτά τα Μόγλαινα και τον Πρόσακον και την Μορίχοβαν και την Σετίνην και τον Οστροβόν και εις τα Ζαόδρυα, κληρικούς ιε και παροίκους ιε"

Βασίλειος Βουλγαροκτόνος: Διορισμός Βουλγάρων επισκόπων στην περιοχή Βοδενών, αυτοκρατορικό σιγίλλιο (διάταγμα) έτους 1019 μΧ

"Γερμανός ο και Γαβριήλ εν Βοδαινοίς και εν Πρέσπα"

Ιωάννης Σκυλίτσης: Ρωμαίος χρονογράφος τέλη 11ου αι. μΧ. Σύνοψις Ιστοριών (Synopsis Historiarum). Αναφορά στην μεταφορά του Ορθόδοξου Βουλγαρικού Πατριαρχείου από τον τσάρο Σαμουήλ στα Βοδενά περί το έτος 985 μΧ

ΧΑΡΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Τοποθετημένα στρατηγικά επί της αρχαίας Εγνατίας οδού, τα Βοδενά-Voden είναι μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Μακεδονίας,

ΤΑ ΟΘΩΜΑΝΙΚΑ ΒΟΔΕΝΑ

Η περιοχή του Καζά (Δήμου) Βοδενών τον 19o αιώνα: Ολα σχεδόν τα τοπονύμια είναι Βουλγαρικά. Οι Οθωμανοί τα σεβάσθηκαν για περισσότερο από 5 αιώνες

Воден Македонија

Σκόπια 1982: Αφιέρωμα στα Βοδενά του Μακεδονικού περιοδικού Македонија

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

"Βέδυ γαρ τους Φρύγας το ύδωρ καλείν"

"Because the Phrygians call the water as Vedi"

Klimis of Alexandria

Η Εδεσσα, αρχαιότερη πόλη της Ευρώπης, ιδρύθηκε την 3η χιλιετηρία πΧ από τους Φρύγες, έναν προϊστορικό λαό Ινδοευρωπαϊκής καταγωγής, στο μαγευτικό τοπίο που απλώνεται κάτω από τους καταράκτες. Εκτός από την Φρύγες στην περιοχή εγκαταστάθηκαν και Λύδιοι ως υποτελείς των πρώτων. Το όνομα Εδεσσα σημαίνει Υδατούπολη (Βέδυσσα→Εδεσσα, Βέδυ=Νερό στα Φρυγικά). Γύρο στο 800 πΧ υφίσταται την κατακτητική εισβολή των Μακετών, μετέπειτα Μακεδόνων, ενός Ιλλυρικού πολεμοχαρούς φύλλου από την Δαρδανία, που εκτοπίζουν Φρύγες και Λύδιους στην δυτική Μικρά Ασία.

Η περιτοιχισμένη Φρυγική πρωτεύουσα Εδεσσα καταλαμβάνεται από τους Μακεδόνες και μετονομάζεται Αιγαί. Εκτεταμένα Φρυγικά νεκροταφεία γύρο από την περιτοιχισμένη πόλη, μαρτυρούν την μακρόχρονη Φρυγική παρουσία που διήρκεσε περισσότερο από 1.500 χρόνια.

Οι Φρύγες (Βρίγοι κατά τον Ηρόδοτο) θεωρούνται προϊστορικό Ινδοευρωπαϊκό φύλλο που μετοίκησε στην Μακεδονία και νότια Ιλλυρία την εποχή του Χαλκού προερχόμενο από την βόρεια Ευρώπη. Ησαν φορείς του λεγόμενου Λουσάτιου Πολιτισμού (Lusatian culture) που ήκμασε την ίδια περίοδο στην σημερινή Ουκρανία, Τσεχία και Γερμανία με επίκεντρο την ιστορική επαρχία Lusatia στα σύνορα Γερμανίας- Πολωνίας. Ο παράλληλος πολιτισμός των Ταφικών γηλόφων (Tumulus culture) της κεντρικής Ευρώπης (επίκεντρο η σημερινή νότια Γερμανία) που χρησιμοποιεί την πρακτική ταφής των νεκρών κάτω από χωμάτινους λόφους (Burial mounds), επηρέασε τον πολιτισμό των Φρυγών.

Η ΑΠΟΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ

ΦΡΥΓΕΣ: ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

WALLED CITY

Τα ηλικίας 4.500 ετών Φρυγικά τείχη της προϊστορικής Εδεσσας περιβάλλουν τα ερείπια της αρχαίας πόλης. Διακρίνονται τρεις χρονικές φάσεις οικοδόμησης με επικάλυψη ασβεστολιθικών αποθέσεων λόγω της άφθονης παρουσίας ρεόντων υδάτων. Με την έλευση των εξ Ανατολής προσφύγων το 1923, μεγάλα τμήματα του τοίχους κατεδαφίσθηκαν για να χρησιμοποιηθούν ως οικοδομικό υλικό στους δύο προσφυγικούς συνοικισμούς της άνω πόλης

ΟΙ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΦΡΥΓΕΣ ΕΧΤΙΣΑΝ ΤΗΝ ΕΔΕΣΣΑ ΓΥΡΟ ΣΤΟ 2.500 πΧ

Οι αρχαιολόγοι επισημαίνουν οι Φρύγες ή Βρίγοι και οι υποτελείς τους Λύδιοι, ήσαν οι πρώτοι κάτοικοι της Μακεδονίας με πρωτεύουσα την Εδεσσα. Η ίδρυση της πόλης τοποθετείται 17 ολόκληρους αιώνες πρωτού αυτή κατοικηθή από τους αρχαίους Μακεδόνες, στην μακρυνή εποχή του χαλκού όταν τα ελληνικά φύλλα δεν είχαν ακόμα εμφανισθή στα Βαλκάνια

AΡXAIA ΦΡΥΓΙΑ: Η ΦΟΙΝΙΚΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΔΕΣΣΑΣ

The translated text

By Prof. Dr. Ahmet Leitani, Beirut University, Lebanon

Perdikas son of Argeo(s) leading his Makestes (Macedonians) when approached to Vedissa (Edessa) citadel, coming down from upper Illyria, offered sacrifice to uppermost (god) Savaz(i)os.

Later when conquered entire Midas country, being outraged with foreign Greeks who were charged for intrigues, extincted them immediatelly while released indigenous Briges (Phrygians) to wander away, since both these people spoke different languages.

Since then being elder sovereign of Brigea (Phrygia) enjoyed the profits of this most ancient city renaming it to Aegae while kept repelling fugitives to return with exemption of captives.

This marble chronicle was chiseled by Dredas son of Gordios in Greek language as memorial of a sorrowful recall.

Φοινικικές επιγραφές στον τάφο του βασιλέα της Φρυγίας Μίδα στο αρχαίο Γόρδιο της Τουρκίας

ΤΑ ΒΟΔΕΝΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΕΡΣΙΚΗ ΣΑΤΡΑΠΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Από το 520 πΧ μέχρι την λήξη των Περσικών πολέμων (479 πΧ) ολόκληρη η Μακεδονία αποτελεσε τμήμα της Περσικής αυτοκρατορίας ως ομόσπονδη Σατραπεία αυτής. Τα Περσικά στρατεύματα του Δαρείου και Ξέρξη πέρασαναν ανενόχλητα μέσα από την δήθεν "Ελληνική" Μακεδονία. Στην ιστορική μάχη των Πλαταιών το 479 πΧ, οι Μακεδόνες του βασιλέα Αλεξάνδρου Α΄ παρέταξαν τον στρατό τους στο πλευρό των "βαρβάρων" Περσών κατά των "αδελφών Ελλήνων"

Το 479 πΧ η Σατραπεία Μακεδονίας (πρώην Φρυγία) συμπαρατάσσεται με τους Πέρσες του Μαρδόνιου και ο Μακεδονικός στρατός μάχεται στο πλευρό των Περσών εναντίον των Ελλήνων στην κρίσιμη μάχη των Πλαταιών. Το 420 πΧ η πρωτεύουσα μεταφέρεται στην Πέλλα. Μεταξύ 338 και 336 πΧ ο Μακεδονικός στρατός του Φιλίππου εισβάλει στον ελληνικό νότο, καταλαμβάνει τις ελληνικές πόλεις-κρατίδια και εγκαθιστά φρουρές κατοχής. Ολόκληρη ο Ελληνικός χώρος υποτάσσεται στο Μακεδονικό βασίλειο και μετατρέπεται σε Μακεδονική επαρχία. Στην Ακρόπολη εγκαθίσταται Μακεδονική φρουρά κατοχής.

Η ΑΛΩΣΗ ΤΩΝ ΑΙΓΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΑΛΑΤΕΣ ΚΑΙ Η ΛΕΗΛΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΙΚΩΝ ΤΑΦΩΝ

"Ο Βρέννος ο βασιλιάς των Γαλατών εισέβαλε στην Μακεδονία και έδωσε μάχες. Εχασε πολλούς άντρες και στερείτο εφεδρειών. Αργότερα εισέβαλε στην Ελλάδα την οποία θέλησε να λεηλατήσει σύμφωνα με τον χρησμό των Δελφών"

Διόδωρος Σικελιώτης 22.9.1-2

Στα χρόνια του βασιλέα της Μακεδονίας Πτολεμαίου Κεραυνού (319-279 πΧ) οι Αιγές (πρώην Εδεσσα) δέχονται την ληστρική επιδρομή Γαλατών υπό την αρχηγία του Βόλγιου (Bolgios). Το 281 πΧ στίφη Κελτών αποτελούμενα κυρίως από Γαλάτες είχαν εισβάλει στα Βαλκάνια προερχόμενα από την Παννονία (σημερινή Ουγγαρία).

Ο κύριος όγκος των Γαλατών εγκαταστάθηκε στην Θράκη όπου ίδρυσαν ένα βραχύβιο μικρό βασίλειο υπό τον πολέμαρχο Βρέννο (Brennus). Μετά από πρόσκληση του βασιλιά της Βιθυνίας Νικομήδη, οι εισβολείς μετακινήθηκαν στην Μικρά Ασία. Εκεί έπειτα από αιματηρές συγκρούσεις, εγκαθίδρυσαν το κράτος της Γαλατίας στα κεντρικά υψίπεδα της Ανατολίας. Η Γαλατία επέζησε για περισσότερο από 200 χρόνια μέχρι την Ρωμαϊκή κατάκτηση και την λήξη των Μιθριδατικών πολέμων (63 πΧ).

Το 279 πΧ ένα τμήμα του Γαλατικού στρατού αφού πρώτα κατέλαβε την Ανω Μακεδονία, πολιόρκησε τις περιτοιχισμένες Αιγές. Μετά από σκληρό αγώνα η αρχαία Μακεδονική πρωτεύουσα έπεσε και οι υπερασπιστές της σφαγιάσθηκαν. Στις συγκρούσεις σκοτώθηκε ο βασιλιάς της Μακεδονίας Πτολεμαίος Κεραυνός.

Σύμφωνα με την μαρτυρία του Πλούταρχου, οι Γαλάτες του Βόλγιου εγκατέστησαν φρουρά στην πόλη, βεβήλωσαν το ταφικό μαυσωλείο και λεηλάτησαν το περιεχόμενο των αρχαίων βασιλικών τάφων που χρονολογούντο από τον 8ο αι. πΧ. Τα οστά των Μακεδόνων βασιλέων διασκορπίσθηκαν ατιμωτικά στον ανεμο:

"Οι δε Γαλάται γένος απληστότατον των χρημάτων όντες επέθεντο των βασιλέων αυτόθι κεκηδευμένων τους τάφους ορύττειν, και τα μεν χρήματα διήρπασαν, τα δε οστά προς ύβριν διέρριψαν"

Πλούταχος, Βίος Πύρρου 317

Η μαρτυρία του Πλούταρχου δημιουργεί σκεπτικισμό αναφορικά με τον αποδιδόμενο στον Φίλιππο Β΄ ασύλητο τάφο που ανακάλυψε ο Μανώλης Ανδρόνικος το 1977 στην Βεργίνα. Ο συγκεκριμμένος τάφος ήταν ανώνυμος χωρίς επιγραφικά στοιχεία και η ταυτοποίηση αυτού με τον συλημένο από τους Γαλάτες βασιλικό τάφο του Φιλίππου δημιουργή ερωτήματα που δεν έχουν απαντηθή. Περισσότερα

Μετά την άλωση των Αιγών οι Γαλάτες επιδρομείς υπό την αρχηγία του Βρέννου εισέβαλαν στην Θεσσαλία με σκοπό να λεηλατήσουν το μαντείο των Δελφών και τους αμύθητους θησαυρούς που περιείχε. Στην μάχη των Θερμοπυλών κατενίκησαν τους Ελληνες αλλά στην περιοχή των Δελφών αποκρούσθηκαν από τους Θεσσαλούς και αναγκάσθηκαν να υποχωρήσουν. Πληγωμένος ο Βρέννος αναγκάσθηκε να αυτοκτονήσει με το σπαθί του για να αποφύγει την αιχμαλωσία.

ΡΩΜΑΪΚΗ-ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Το 168 πΧ οι Ρωμαϊκές λεγεώνες του στρατηγού Αιμίλιου Παύλου καταλαμβάνουν την Μακεδονία που μετατρέπεται σε Ρωμαϊκή επαρχία. Ο τελευταίος βασιλιάς Περσέας σέρνεται αλυσοδεμένος στην Ρώμη. Οι Ρωμαίοι εισέβαλαν στην Μακεδονία σε τρεις φάσεις που έμειναν γνωστοί ως Μακεδονικοί πόλεμοι. Το 146 πΧ μετά την καταστολή της ανταρσίας του σφετεριστή Ανδρίσκου, η Ρωμαϊκή κατάκτηση επεκτείνεται σε ολόκληρη την Μακεδονική επικράτεια που περιλαμβάνει τις πρώην ελληνικές πόλεις του νότου. Τότε κατασκευάζεται από τον Ρωμαίο Egnatius η Εγνατία οδός που διέρχεται από την Εδεσσα. Στις αρχές του 6ου αι. μΧ η περιοχή κατακλύζεται ειρηνικά από χιλιάδες Σλάβους έποικους που μεταφέρουν την παλιά πόλη από την θέση Λόγγος ψηλά στην Ακρόπολη. Η νέα πόλη ονομάζεται Βόντεν (ελληνικοποιημένο Βοδενά) που σημαίνει υδατούπολη.

Στις αρχές του 8ου μΧ αιώνα οι Σλάβοι των Βοδενών δέχονται την επιρροή του Βουλγαρικού κράτους που ιδρύθηκε το 681 μΧ και ανταγωνίζεται επικίνδυνα την Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Στα τέλη του 9ου αιώνα μΧ οι Βούλγαροι του Μεγάλου Συμεών (893-927) ελευθερώνουν τα Βοδενά από την Ρωμαϊκή κυριαρχία και τα μετατρέπουν σε ισχυρό προπύργιο της Βουλγαρικής αυτοκρατορίας. Εναν αιώνα αργότερα, το 985 μΧ , ο Βούλγαρος Τσάρος Σαμουήλ (950-1014) μεταφέρει γιά μερικά χρόνια την πρωτεύουσα της Βουλγαρίας στα Βοδενά.

Το 1003 μΧ ο Αρμένιος αυτοκράτορας του "Βυζαντίου" Βασίλειος Β΄ Βουλγαροκτόνος, πολιορκεί και καταλαμβάνει τα Βοδενά με έφοδο. Με διαταγή του το σύνολον των κατοίκων της πόλης που είναι αμιγώς Βούλγαροι, εξορίζονται στην Θράκη και αντικαθίστανται από την βαρβαρική φυλή των Κονταράτων που προέρχεται από τις Αρμενικές περιοχές του Καυκάσου. Το 1041 μΧ τα Βοδενά ανακαταλαμβάνονται από τον Βούλγαρο Τσάρο Πέτρο Ντελιάν που επαναφέρει Βούλγαρους στην πόλη. Οι Ρωμαίοι αντιδρούν και ανακαταλαμβάνουν την περιοχή.

Στην περίοδο της Φραγγοκρατίας στην Κωσταντινούπολη (1204-1261) τα Βοδενά καταλαμβάνονται διαδοχικά από τον Δεσπότη της Ηπείρου Θεόδωρο Αγγελο, από τον τσάρο της Βουλγαρίας Ιβάν Καλογιάν τον Ρωμαιοκτόνο και από τους Γάλλους Σταυροφόρους. Γιά μικρό διάστημα οι τελευταίοι δημιουργούν το Δουκάτο των Βοδενών. Το 1345 τα Βοδενά καταλαμβάνονται από τον Σερβικό στρατό του Κράλλη της Σερβίας Στέφανου Ντούσαν. Αρχίζει η περίοδος της Σερβοκρατίας που θα διαρκέσει 30 χρόνια, μέχρι το 1375.

Γύρο στο 1386 η πόλη παραδίδεται χωρίς αντίσταση στον Οθωμανό στρατηλάτη Γαζή Εβρενόζ και ενσωματώνεται στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Αρχίζει η λεγόμενη "Τουρκοκρατία" που θα διαρκέσει 527 χρόνια μέχρι το 1912. Το έτος 1923 ο Μουσουλμανικός πληθυσμός της πόλης που ανέρχεται σε 6.000 άτομα ανταλλάσσεται με 3.000 Οθωμανούς χριστιανούς της Μικράς Ασίας που αυτοπροσδιορίζονται ως "Ελληνες". Την χρονιά εκείνη οι Ελληνικές Αρχές κατοχής μετονομάζουν τα Βοδενά (Voden) σε Εδεσσα.

Οι πρόσφυγες που μετακινήθηκαν βάσει της Συνθήκης της Λωζάνης αλλά και λίγο νωρίτερα, είναι κυρίως Τουρκόφωνοι της Καπαδοκίας, ανάμικτοι με Πόντιους, Αρμένιους και Καυκάσιους της Γεωργιανής Αμπχαζίας και του νότιου Καύκασου.

Η πόλη της Εδεσσας δεν κατοικήθηκε ποτέ από ελληνικό πληθυσμό. Οι γηγενείς κάτοικοι ήσαν Φρύγες, Λύδιοι, Μακεδόνες, Σλάβοι και Βούλγαροι. Σοβαρή πληθυσμιακή αλλοίωση επήλθε με την εγκατάσταση των Τουρκογενών προσφύγων της Συνθήκης Λωζάνης. Στην κατευθυνόμενη ελληνική προπαγάνδα η Εδεσσα φέρεται να ενσωματώθηκε στον "εθνικό Ελληνικό κορμό" μετά τους Βαλκανικούς πολέμους.

Στην αρχαιότητα δεν υπήρξε ποτέ κράτος με το όνομα Ελλάς, παρά αυτόνομες πόλεις-κρατίδια που βρίσκοντο σε διαρκή αντιπαλότητα. Η εθνική ομοψυχία ήταν ανύπαρκτη και οι εκατέρωθεν συγκρούσεις ήσαν αδιάκοπες και ιδιαίτερα καταστρεπτικές. Οι Ελληνες αρχικά ονομάζοντο Γρεκοί από τους δυτικούς λαούς και Γιουνάν από τους ανατολικούς. Η Ελλάδα που πρωτοϊδρύθηκε σαν κράτος τον Φεβρουάριο του 1830 με βάση το πρωτόκολο του Λονδίνου, περιλάμβανε μόνο την Πελοπόννησο και την Ρούμελη με συνολικό πληθυσμό μόλις 1 εκατομ. κατοίκους.

Στα επόμενα χρόνια το ελληνικό κράτος επεκτάθηκε επιθετικά προς βορρά και με πρόσχημα την ολιγάριθμη "Eλληνίζουσα μειονότητα" κατέλαβε διαδοχικά την Θεσσαλία, Ηπειρο, Μακεδονία και Θράκη. Σύμφωνα με την πιό έγκυρη απογραφή της εποχής, στις αρχές του 20ου αι. ο συνολικός Ελληνίζων πληθυσμός της Αιγαιακής Μακεδονίας (πρόκειται γιά τους λεγόμενους Πατριαρχικούς ή Φαναριώτες Γκρεκομάνους) δεν ξεπερνούσε το 10%.

История Античност

Във Воден са намерени останки от медната ера. През 5 - 7 век пр.н.е. под акропола, на който е построен днешния град, е разположен долният град. До днес са запазени останки на акропола, а в долния град крепостни стени (5 м височина) и каменни колони. Особенно интересна е южната кула. Античното име на града е Едеса. През Едеса минава северното разклонение на древния път, наречен през римско време Via Egnatia. Тит Ливий в последната 45-та книга на „От основаването на града“ нарича Едеса „благороден град“.^[1]

От управлението на Октавиан Август до 250 година в Едеса има монетен двор - един от деветте в Римска Македония. След 168 година римският град Едеса процъфтява. Каменни надписи документират, че в града има дворец на градския съвет, гимназия, храмове на Зевс, Дионисий и богинята Ма. Тук се намират статуи на Артемида и Сабазий. През втората половина на 3 век градът е нападан от готите, а в края на 6 век започва преселването на жителите на долния град на днешното място в стария акропол.

Средновековие

По времето на Симеон Велики Воден попада в границите на Първото българско царство. Допуска се, че след падането на Североизточна България под византийска власт в края на 10 век, Давид е резидирал в Преспа, Мойсей в Струмица, Аарон в Средец, а Самуил във Видин или Воден. Единственият по това време достъпен път към тогавашната вътрешна област на България (Битоля, Прилеп, Охрид) е през Воден към Острово- Лерин- Битоля (днес там минава жп-линията Солун – Скопие).

През 1001 г. Василий II обсажда Воден, отбраняван от Драгшан, който категорично отказва да се предаде. Градът обаче е превзет, а Драгшан е отведен в Солун, но успява да избяга от там и върне Воден на България. След Самуиловата смърт, при Гаврил Радомир, Воден е отново превзет (9 април 1015 г.), а Драгашан убит чрез набиване на кол. Българските сили, предвождани от кавхан Дометиан, са били разбити от Василий II в Солунското поле. Част от местните българи са изселени в Беломорието, а на тяхно място са настанени ромеи, така наречените кондарати.

Родени във Воден

Διασημοι Βουλγαρομακεδονες γεννημενοι στα Βοδενα

ΙΒΑΝ ΤΖΑΝΕΣΕΦ (1860-1936)

Иван Занешев - IBAN TZANESEV

ΠΡΩΤΕΡΓΑΤΗΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗΣ ΕΞΑΡΧΙΑΣ ΣΤΑ ΒΟΔΕΝΑ

ΕΔΕΣΣΑΙΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΣΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΑ ΣΚΟΠΙΑ

ΕλευθΕρα επΑνοδος - Να επιστραφοΥν οι περιουσΙες

Σκόπια Ιούλιος 2008: Ο γεννημένος στα Βοδενά Γκεόργκι Αγιάνοφσκι (τελευταίος αριστερά) σε σύσκεψη στο γραφείο του Μακεδόνα πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκυ

Στιγμιότυπο από την αντίστοιχη συγκέντρωση που πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα στην Μελβούρνη

Πανοραμική άποψη της παγκόσμιας συγκέντρωσης 6.000 Μακεδόνων προσφύγων που πραγματοποιήθηκε στο διάστημα 18-20 Ιουλίου 2008 σε στάδιο των Σκοπίων για τα 60 χρόνια της εξόδου των 100.000 φυγάδων και των 28.000 παιδιών τους από την Αιγαιακή Μακεδονία. Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο πρόεδρος της Μακεδονίας Μπράνκο Τσερβένκοφσκυ, ο πρωθυπουργός Νίκολα Γκρούεφσκυ και ο αρχιεπίσκοπος Οχρίδας και πάσης Μακεδονίας σεβ. Στέφαν

Συντονιστής της εκδήλωσης ο γενημμένος στα Βοδενά (Εδεσσα) το 1940 γνωστός συγγραφέας και δημοσιογράφος Георги Аjaновски (George Ajanovski, Γκεόργκι Αγιάνοφκσκι, πρώην Αγιάννης-Αγιάνωφ), ιδιοκτήτης δημευμένων ακινήτων στα Βοδενά και πρώην συντάκτης των εφημερίδων Nova Makedonia και Денес (Σήμερα). Ο κ. Αγιάνοφσκυ είναι επικεφαλής της παγκόσμιας συντονιστικής επιτροπής των οργανώσεων πολιτικών προσφύγων από την Αιγαιακή Μακεδονία, σκοπός της οποίας είναι η ελευθέρα επάνοδος στην Ελλάδα και η απόδοση των δημευμένων από το 1946 περιουσιών ύψους 10 δισεκ. ευρώ

Πατέρας του Георги Аjaновски ήταν ο Vangel Ajanovski-Oche (1909-1996) ιδρυτής και πολιτικός επίτροπος των Σλαβομακεδονικών οργανώσεων ΤΟΜΟ, ΜΑΟ και NOF, που αγωνίσθηκαν την περίοδο 1946-1949 για την απελευθέρωση της Αιγαιακής Μακεδονίας από τους Γρεκούς και την ενσωμάτωσή της στην Γιουγκοσλαβική Σοσιαλιστική Μακεδονία.

Κύρια συνθήματα της εκδήλωσης: Ελεύθερη επάνοδος, διπλή υπηκοότητα (Μακεδονική και Ελληνική) και επιστροφή των δημευμένων περιουσιών.

Στιγμιότυπα από την εκδήλωση στα Σκόπια

Wikipedia: Георги Ајановски - Γκεόργκυ Αγιάνοφσκυ

Вангел Ајановски-Оче

ΒAγγελ ΑγιΑνοφκσυ-Οτσε: Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΔΕΝΑ

ΙδρυτΗς αντιστασιακΩν οργανΩσεων ΤΟΜΟ, MAO και NOF

Вангел Ајановски-Оче (Voden 1909–Skopje 1996) бил основач и раководител на македонските национални организации МАО (Македонска антифашистичка организација) и ТОМО (Тајна ослободителна македонска организација), секретар на Окружниот комитет и НОФ за Воденско, организационен секретар на Централниот совет на НОФ на Македонците од Егејска Македонија

Ελληνικός ρατσισμός: Ολα τα μέλη της οικογένειας Αγιάνοφσκυ έχουν χαρακτηρισθή ανεπιθύμητα λόγω "ακραίας ανθελληνικής δράσης". Η είσοδός τους στο ελληνικό έδαφος είναι διαρκώς απαγορευμένη από το έτος 1948. Ο αρχηγός της οικογένειας Βάγγελ Αγιάνοφσκυ γνωστότερος με το όνομα Οτσε, υπήρξε ένα από τους ιδρυτές της S.N.O.F. και περιφερειακός γραμματέας της N.O.F. στην περιοχή Βοδενών

Βοδενά- Εδεσσα 1946: Ο Οτσε (πρώτος από δεξιά) με ομάδα συναγωνιστών της Σλαβομακεδονικής οργάνωσης NOF- НОФ (Народно Ослободителен Фронт),

Βοδενά 1945: Ενοπλη ομάδα Σλαβομακεδόνων της αντιστασιακής οργάνωσης ΤΟΜΟ υπό τον Τούση Κεραμιτζίεφ

ΟΝΟΜΑΤΑ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΒΟΔΕΝΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ ΣΤΙΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ NOF ΚΑΙ TOMO

TOMO: Μυστική Απελευθερωτική Μακεδονική Οργάνωση

ТОМО (Тајна ослободителна македонска организација) е формирана на 20 јануари 1945 година по иницијатива на Вангел Ајановски-Оче (Βάγγελ Αγιάνοφσκυ-Οτσε), кој бил и нејзин раководител. Во раководството на организацијата влегувале: Марика Самаренова (Μαρίκα Σαμαρίνοβα), Ристо Кордалов (Ρίστο Κορντάλωφ), Туши Кераметчиев (Τούση Κεραμιτζίεφ), Ташко Хаџијанов (Τάσκο Χατζηγιάνωφ) , В.К., Вангел Шармандов-Илинденски (Βάγγελ Σαρμάντωφ-Ιλιντένσκι).

Центар на дејност бил градот Воден со околните села. Веднаш по нејзиното создавање напредните македонци, членови на грчката комунистичка партија - КПГ масовно ја напуштаат и влегуваат во ТОМО. А тое се Мирка Гинова (Μίρκα Γκίνοβα) , Апостолаки Василев (Αποστλοκάκι Βασίλιεφ) , Ристо Буковалов (Ρίστο Μπουκάλωφ) , Ташко Мамуровски (Τάσκο Μαμούροφσκυ), Ставро Камчев (Σταβρο Κάμτσεφ), Вани Калајџиев (Νάνη Καλαϊτζίεφ), од градот Воден повеќето македонски активисти на КПГ - Дини Кузев (Ντίνι Κούζεφ), Алеко Легинаров (Αλέκο Λεγκινάρωφ), Туши Умалиев (Τούση Ουμαλίεφ), Перикли Паскалов (Περικλί Πασκάλωφ), Никола Проев (Νίκολα Πρόεφ), Марика Самаренова (Μαρίκα Σαμαρίνοβα), Дора Кајмакова (Ντόρα Καϊμάκοβα), Велика Ајановска (Βέλικα Αγιάνοβσκα) , Дора Поченова (Ντόρα Ποτσένοβα), Петре Шорев (Πέτρε Σόρεφ), Ели Родичева (Ελι Ροντίτσεβα) , Александра Бобова (Αλεξάντρα Μπόμποβα).

Разграноци на организацијата биле создадени во Воденските села Волкојанево-Λύκοι (одговорен Петре Попов, Πέτρε Πόπωφ), Луковец-Σωτήρα (Никола Кралевски, Νίκολα Κράλεφσκι), Кронцелево-Κερασιά (Атанас Диовски, Ατανάς Ντίοφσκι), Саракиново-Σαρακηνοί (Ристо Бинов, Ρίστο Μπίνωφ и Атанас Илиев, Ατανάς Ιλίεφ), Долно Родиво (Петре Поповски, Πέτρε Πόποφσκυ), Горно Родиво-Ανω Κορυφή (Бајто Трпко, Μπάϊτο Τούρπκο), Тресино-Ορμα (Гоно Јанчев, Γκόνο Γιάντσεφ), Пожарско-Πόζαρ (Иван Доков, Ιβάν Ντόκωφ), Баово-Μπάχοβο (Петре Тануров, Πέτρε Τανούρωφ), Соботско-Αριδαία (Ставро Камчев-Лазо, Στάβρο Κάμτσεφ-Λάζο), Владово-Αγρας (Пена Думова, Πένα Ντίμοβα), Росилово-Ξανθόγεια (Вани Шеретов, Βάνη Σερέτωφ), Острово-Αρνισσα (Ристо Богоv, Ρίστο Μπόγκωφ и Илија Картовски, Ιλία Καρτόφσκυ) , Месимер-Μεσημέρι (Кољо Ќорташев Κόλιο Κορτάσεφ, Панајот Божинов, Παναγιότ Μποζίνωφ и Вангел Чобанов, Βάγγελ Τσομπάνωφ).

Успоредно со организациската мрежа е формиран и партизански одред во месноста „Гаганец“ над селото Кронцелево-Κερασιά, а седиштето му била на Ниџе.

На конференција на 28 април 1945 година во месноста „Тупче“ меѓу Кронцелево и Волкојанево организацијата е преименувана на Народно Oслободителен Φронт - НОФ.

Εδεσσα 1946: Ομάδα ανταρτών της Mακεδονικής οργάνωσης NOF

Η ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΒΟΔΕΝΩΝ

"Φρούριον δε τα Βοδινά επί πέτρας αποτόμου κείμενον, δι' ης καταρεί το της λίμνης του Οστρόβου (Αρνισσας) ύδωρ, υπό γης κάτωθεν ρεόν αφανώς κακείσε πάλιν αναδυόμενον"

Ιωάννης Σκυλίτσης: Σύνοψις Ιστοριών (Synopsis Historiarum)

Στα μέσα του 10ου αι. μΧ το Βυζάντιο οδηγείται σε παρακμή. Αντίθετα η Βουλγαρική αυτοκρατορία του τσάρου Σαμουήλ (976-1018 μΧ) επεκτείνεται στην Βαλκανική με επίκεντρο την Μακεδονία. Αρχικά ο Σαμουήλ έχει έδρα την πόλη Σρέντετς (μετέπειτα Σόφια). Στην συνέχεια η Βουλγαρική πρωτεύουσα μεταφέρεται στα Μογλενά της Μακεδονίας (μεσαιωνική ονομασία της επαρχίας Αλμωπίας του νομού Πέλλας) όπου διασώζεται το ομώνυμο φρούριο και η Βουλγαρική μητρόπολη.

Στον Αγγλικό χάρτη κάτω αριστερά φαίνονται τα όρια της μεγάλης Βουλγαρικής αυτοκρατορίας τον 10/11ο αιώνα μΧ. To 985 ο Τσάρος Σαμουήλ μεταφέρει την πρωτεύουσά του στην σημερινή Εδεσσα που ονομαζόταν τότε Βόντενγκραντ (Βοδενά), φημισμένη πόλη-φρούριο με καταράκτες, πάνω στην Εγνατία οδό. Τον ακολουθεί το Ορθοδοξο Βουλγαρικό Ιεραρχείο με επικεφαλής τον Πατριάρχη Γαβριήλ ή Γερμανό. Στην συνέχεια η περιφερόμενη λόγω των συγκρούσεων πρωτεύουσα του Βουλγαρικού κράτους μεταφέρεται στην Πρέσπα και από εκεί στην Οχρίδα (1000 μΧ).

Σύμφωνα με ιστορικές πηγές της εποχής (Ιωάννης Σκυλίτσης), τα Βοδενά κυριεύθηκαν δύο φορές από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Βασίλειο Β΄ Βουλγαροκτόνο έπειτα από πολιορκία και ο αμιγής Βουλγαρικός πληθυσμός της πόλης εξοστρακίσθηκε στο Βολερό της Θράκης ενώ ο Βούλγαρος διοικητής Ντραξάν θανατώθηκε με ανασκολωπισμό (σούβλισμα) μετά την δεύτερη άλωση της πόλης.

Ο Σκυλίτσης αναφέρεται επίσης στην μετοίκηση του Βούλγαρου Πατριάρχη Γερμανού στα Βοδενά:

"Γερμανός ο και Γαβριήλ εν Βοδαινοίς και εν Πρέσπα"

"Ταυτα δράσας επάνεισι προς τα Βοδηνά, και πάντα τα εκείσε καταστησάμενος επαναζευγνύει προς το Βυζάντιον, κατα την εννάτην του Ιανουαρίου μηνός, ινδικτιώνος πεντεκαιδεκάτης, έτους εξακισχιλιοστού πεντακοσιοστού εικοστού έκτου"

"Επανήλθεν (ο Βασίλειος) εις τα λεγόμενα Βοδινά. Φρούριον δε τα Βοδινά επί πέτρας αποτόμου κείμενον, δι' ης καταρεί το της λίμνης του Οστρόβου (Αρνισσας) ύδωρ, υπό γης κάτωθεν ρεόν αφανώς κακείσε πάλιν αναδυόμενον. Και επεί μη εκουσίως παρεδίδοσαν εαυτούς οι ένδον, πολιορκία τούτο κατέσχε. Και τούτους ομοίως εις τον Βολερόν αποικίσας, φρουρά δε τούτο οχυρωσάμενος αξιολόγω, επάνεισιν εις Θεσσαλονίκην"

"Ο δε του φρουρίου (των Βοδενών) κατάρχων Δραξάνος, ανήρ πολεμιστής, ητήσατο κατά την Θεσσαλονίκην οικήσαι, επινεύσαντος δε του βασιλέως ηρμόσατο γυναίκα την θυγατέραν του πρώτου των πρεσβυτέρων του ναού των αθλοφόρων Δημητρίου, και παίδας εξ αυτής έσχε δύο. Είτα αποδράς εάλω, και εντεύξει του κηδεστού ηλευθερώθη. Και δεύτερον αποδράς ομοίως αφείθη. Και έτερα δε τέκνα δύο ποιήσας το τρίτον απέδρα, και συλληφθείς ανεσκολοπίσθη"

"Εαρος δε επιστάντος υπέστρεψεν πάλιν (ο Βασίλειος Βουλγαροκτόνος) εις Βουλγαρίαν και τω φρουρίω των Βοδηνών προσίσχει, έφθασαν γαρ ούτοι, την προς βασιλέα πίστιν απαρνησάμενοι, άραι κατά Ρωμαίων όπλα. Καρτεράν ουν ενστησάμενοι πολιορκίαν ηνάγκασε πίστεις λαβόντας εαυτούς εγχειρίσαι τους ένδον, ους πάλιν εν τω Βολερώ μετοικίσας, και έτερα φρούρια ανεγείρας δύο εν τω μέσω της δυσχωρίας, ων το μεν Καρδίαν ωνόμασεν, το δ' έτερον Αγιον Ηλίαν, υπέστρεψεν εις Θεσσαλονίκην"

Ιωάννης Σκυλίτσης: Ρωμαίος χρονογράφος τέλη 11ου αι. μΧ : Σύνοψις Ιστοριών (Synopsis Historiarum)

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

1000 μΧ: Η Βουλγαρία του τσάρου Σαμουήλ περιλάμβανε τα Βοδενά

ΙστορικΕς μαρτυρΙες

Η εγκατΑσταση της βαρβαρικΗς φυλΗς των ΚονταρΑτων στα ΒοδενΑ

Το μεγάλο Σάββατο του έτους 1003 μΧ ο Αρμενικής καταγωγής Ρωμαίος αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ Βουλγαροκτόνος καταλαμβάνει με έφοδο γιά δεύτερη φορά τα Βοδενά (Εδεσσα). Στην συνέχεια εξανδραποδίζει τους Βούλγαρους κάτοικους της πόλης στο συνήθη τόπο εξορίας, το Βολερό της Θράκης. Στην θέση τους μεταφέρεται μία άγνωστη φυλή βαρβάρων από την Ασία, οι Κονταράτοι, που εγκαθίστανται στην πόλη.

Ο βίαιος εποικισμός των Βουλγαρικών πόλεων με Ασιάτες βαρβάρους εφαρμόσθηκε συστηματικά από την Βυζαντινή ηγεσία με στόχο την εθνική εκκαθάριση των "εχθρών" της αυτοκρατορίας. Χαρακτηριστική είναι η εγκατάσταση της Τουρκομογγολικής φυλής των Πετσενέγκων στην περιοχή Μογλενών (Αλμωπίας) από τον αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό το 1091 μΧ. Το Βυζάντιο δεν δίσταζε να εγκαταστήσει βαρβαρικές φυλές στα Βουλγαρικά αλλά και στα Βυζαντινά εδάφη, αδιαφορώντας γιά τις αναπόφευκτες επιμιξίες και την απαξίωση του πολιτιστικού επιπέδου.

Σύμφωνα με ιστορικές πηγές οι σημερινοί Βλάχοι της Αλμωπίας είναι απόγονοι των Πετσενέγκων, μιάς Τουρκομογγολικής φυλής που εισέβαλε στα Βαλκάνια τον 10ο αιώνα και νικήθηκε από τον αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό.

Αναφορικά με τους Κονταράτους των Βοδενών οι ιστορικές εκτιμήσεις συγκλίνουν στο συμπέρασμα πως πρόκειται γιά Καυκάσια φυλή, πιθανόν Αμπχάζιοι της Γεωργίας, χώρα που τροφοδοτούσε με μισθοφόρους το Βυζάντιο. Οι περιγραφές των Ρωμαίων συγγραφέων σχετικά με τους Κονταράτους είναι ιδιαίτερα βαριές αφού χαρακτηρίζονται ως ανελέητοι θηριώδεις εγκληματίες που φρουρούσαν τις στρατηγικές διαβάσεις ως "οδοστάτες". Παρατίθεται το σχετικό απόσπασμα από την "Σύνοψη Ιστοριών" του Ρωμαίου ιστοριογράφου Ιωάννη Σκυλίτση (11ος αιώνας):

"Και τους οικήτορας των Βοδενών εις τον Βολερόν μετώκησεν. Ρωμαίους δε αντ' αυτών τη πόλει οικήτορας εναφήκε τους καλουμένους Κονταράτους, θηριώδεις ανθρώπους και φονικούς, ανελεήμονάς τε και οδοστάτας"

Ιωάννης Σκυλίτσης: Σύνοψις Ιστοριών 37, 15

1082: Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΩΝ ΒΟΔΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΝΟΡΜΑΝΔΟΥΣ

Αναφορά στα Βοδενά υπάρχει και στην Αλεξιάδα (Alexiad), ένα επικό έργο μείζονος ιστορικής αξίας που γράφηκε το 1148 από την Αννα Κομνηνή (Anna Komnena 1083-1153), θυγατέρα του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αλέξιου Α΄ Κομνηνού (Alexios I Komnenos 1048-1118). Στην Αλεξιάδα μαρτυρείται η κατάληψη των γειτονικών Μογλενών από τους Νορμανδούς του πρίγκηπα Βοημούνδου οι οποίοι με αφετηρία τα Βοδενά επέδραμαν στα Μογλενά όπου επισκεύασαν το ερειπωμένο από τον Βασίλειο Βουλγαροκτόνο κάστρο και το μετέτρεψαν σε ορμητήριο για περαιτέρω προέλαση κατά της Κων/λης.

Ο γιγαντόσωμος Βοημούνδος (Bohemond of Taranto and Antioch 1058-1111) διετέλεσε αρχηγός της Α΄ σταυροφορίας (1095) και ηγεμόνας της Αντιόχειας μετά την άλωσή της το 1098. Επέδραμε στα Βυζαντινά εδάφη από την Ιταλία μέσω Δυρραχείου την περίοδο 1082/1084.

Ηταν γυιός του κατακτητή της νότιας Ιταλίας Ροβέρτου Γυϊσκάρδου δούκα της Απουλίας και Καλαβρίας (Robert Guiscard 1015-1085). Ο Βοημούνδος φιλοδοξούσε να ανατρέψει τον αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό και να ανέλθει στον θρόνο του Βυζαντίου. Το 1084 αποκρούσθηκε από τον Αλέξιο και επέστρεψε στην Ιταλία.

Στο σχετικό απόσπασμα της Αλεξιάδας περιγράφεται η Νορμανδική εισβολή του 1082 στην Μακεδονία και η κατάληψη ιστορικών πόλεων όπως η Οχρίδα, τα Σκόπια, τα Βοδενά (Εδεσσα), τα Σέρβια, η Βέρροια, το Οστροβο (Αρνισσα), η Καστοριά, η Λάρισσα και τα Μογλενά.

Μαρτυρείται επίσης η εγκατάσταση Νορμανδικής φρουράς στα Μογλενά υπό τον στρατηγόν Σαρακηνόν ο οποίος επισκεύασε το παλιό Βουλγαρικό κάστρο, καθώς και η ανακατάληψη της περιοχής από τους Βυζαντινούς ένα χρόνο αργότερα που είχε αποτέλεσμα την θανάτωση του Σαρακηνού και την εκ νέου ερείπωση του ιστορικού κάστρου. Το σημερινό χωριό Σαρακηνοί (πρώην Σαρακίνοβο) των Μογλενών-Αλμωπίας οφείλει την ονομασία του στον Νορμανδό στρατηγό του πρίγκηπα Βοημούνδου.

Ενα αιώνα αργότερα οι Νορμανδοί κατέλαβαν για δεύτερη φορά τα Βοδενά. Ηταν το καλοκαίρι του 1185 όταν ο Νορμανδός βασιλέας της Σικελίας Γουλιέλμος Β΄ ο επονομαζόμενος Καλός (William II the Good king of Sicily, 1155-1189), αποβιβάσθηκε στο Δυρράχειο με 80.000 στρατό και προήλασε μέσω Εγνατίας οδού προς την Κωνσταντινούπολη. Τον Ιούλιο του 1185 κατέλαβε τα Βοδενά και τον Αύγουστο κυρίευσε και λεηλάτησε την Θεσσαλονίκη. Η προέλασή του αποκρούσθηκε τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους στις όχθες του ποταμού Στρυμώνα λίγο πριν τις Σέρρες, από τον Βυζαντινό στρατό του αυτοκράτορα Ισαάκ Αγγελου (μάχη Στρυμωνικού).

ΑΝΝΑ ΚΟΜΝΗΝΗ: ΑΛΕΞΙΑΣ

Η ΕΠΕΛΑΣΗ ΤΩΝ ΝΟΡΜΑΝΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΒΟΔΕΝΩΝ

Επεί δε του Ρομπέρτου προς Λογγιβαρδίαν παλινοστήσαντος την μετά του αυτοκράτορος μάχην ο Βαϊμούνδος ανεδέξατο ταις εκείνου υποθημοσύναις χρώμενος και δια παντός μάχας και πολέμους αναρριπίζων, τον μεν Πέτρον του Αλίφα μετά του Πουντέση εις πολιορκίαν εν διαφόροις χώραις εξέπεμψεν· ένθεν τοι και τους μεν δύο Πολόβους ευθύς ο Πέτρος του Αλίφα κατέσχε, τα δε Σκόπια ο προρρηθείς Πουντέσης.

Αυτός δε μηνυθείς παρά των Αχριδιωτών ταχύ τας Αχρίδας καταλαμβάνει. Και προς μικρόν εγκαρτερήσας του Αριέβη φρουρούντος τα κάστρον άπρακτος απήλθεν εις τον Οστροβόν κακείθεν κενός αποπεμφθείς διήλθε διά του Σοσκού και διά των Σερβίων απήλθεν εις Βέροιαν. Και προσβαλών εν πολλοίς καί πολλάκις τόποις καί μη ανύσας δια των Βοδινών καταλαμβάνει τα Μόγλενα και ανεγείρει καστέλιον τι προ χρόνου ερειπωθέν.

Είτα καταλιπών μεθ' ικανών εκεί κόμητα τινα Σαρακηνόν εξ επωνυμίας καλούμενον εις τον Βαρδάρην κατέλαβεν εις τας καλουμένας Ασπρας Εκκλησίας. Και τριμηναίον χρόνον διατρίβοντος εκεί εν τω μεταξύ έκκριτοι τρεις των κομήτων, ό τε Πουντέσης, ο Ρενάλδος και Γελιέλμος τις καλούμενος συνωμοσίαν πεποιηκότες αυτομολήσαι προς τον βασιλέα εφωράθησαν. Και ο μεν Πουντέσης τούτο προγνούς αποδράσας προσήλθε τω αυτοκράτορι, οι δε λοιποί δύο κατεσχέθησαν και απελύθησαν κατά τον νόμον των Κελτών προς πόλεμον.

Και ηττηθείς κατεβλήθη ο Γελιέλμος, ον δε κατασχών ετύφλωσε, τον δε γε έτερον Ρενάλδον απέστειλε προς τον πατέρα αυτού Ρομπέρτον εις Λογγιβαρδίαν, υφ'ού άφαι ρείται και ούτος τους οφθαλμούς. Ο δε Βαϊμούνδος απάρας από των Ασπρων Εκκλησιών απήλθεν εις Καστορίαν. Τούτο μαθών ο μέγας Δομέστιχος καταλαμβάνει τα Μόγλενα και κατασχών τον Σαρακηνόν κτείνει παραυτίκα ερειπώσας τελείως το καστέλιον. Ο δε γε Βαϊμούνδος εξελθών της Καστορίας έρχεται εις την Λαρίσσαν κείθι παραχειμάσαι βουλόμενος"

Αλεξιάς, βιβλίο 5.5.1 Αναφορά στην κατάληψη των Μογλενών από τους Νορμανδούς το έτος 1082

Εδεσσα - Βόντενγκραντ: Πόλη Αυτοκρατορική

Ο Βογομιλισμός ένα μυστηριώδες χριστιανικό κίνημα με έντονα στοιχεία ασκητισμού, πρωτοεμφανίσθηκε στην Βουλγαρία τον 10ο αι. στα χρόνια του βασιλέα Πέτρου.

Ιδρύθηκε από τον Βούλγαρο μοναχό Μπόγκομιλ γνωστό και ως Ιερεμία από το Μέλνικ (Μελένικο) της Βουλγαρίας. Η νέα θρησκεία αν και αντιμετώπισε ανελέητους διωγμούς από το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης, εξαπλώθηκε γοργά στα Βαλκάνια και από εκεί στην νότια Ευρώπη, κυρίως στην Γαλλία όπου οι οπαδοί της ονομάσθηκαν Καθαροί. Στην περιοχή των Βοδενών αναπτύχθηκε ισχυρό Βογομιλικό κίνημα με επίκεντρο την ιστορική επαρχία των Μογλενών (Αλμωπία) Περισσότερα

Στην επιγραφή τα Βοδενά τιτλοφορούνται "Πόλη Αυτοκρατορική" και κατονομάζονται ως Βόντενγκραντ. Η Σλαβωνική κατάληξη Γκραντ υποδηλώνει μία πόλη ιδιαίτερα σημαντική σε στρατηγική και οχυρωμένη τοποθεσία (Στάλινγκραντ, Λένινγκραντ, Μπλαγκόεφγκραντ). Στην ιστορική του αφήγηση ο τσάρος Σαμουήλ χρησιμοποιεί πρώτο ενικό πρόσωπο.

Η επιγραφή που ανακαλύφθηκε το 1991 στα θεμέλια της παλιάς Μητρόπολης Βοδενών, κατασχέθηκε από τις ελληνικές μυστικές υπηρεσίες τον Σεπτέμβριο 1997. Από τότε έχει εξαφανισθή εξ αιτίας του ταπεινωτικού γιά το Βυζάντιο περιεχομένου της. Μέχρι σήμερα βρίσκεται καταχωνιασμένη σε αποθήκη της 11ης Εφορίας Βυζαντινών αρχαιοτήτων στην Βέροια. Στο Σλαβωνικό (Βουλγαρικό) κείμενο ο Βογομιλικός ναός αφιερούται στην απολύτρωση των Βουλγάρων ενώ η Κωνσταντινούπολη χαρακτηρίζεται ως διαβολικό άντρο κατοικούμενη από τον ίδιο τον καταραμένο Σατανά. Η συμβολική αυτή αναφορά απηχεί το βασικό Βογομιλικό δόγμα της προαιώνειας δυαδικής διαπάλης Θεού-Διαβόλου και της ταύτισης του αρχηγού της Χριστιανικής Εκκλησίας (Πατριάρχης) με τον Διάβολο.

Το πλήρες κείμενο της επιγραφής Βοδενών (989 μΧ) σε νεοελληνική μετάφραση είναι το εξής:

"Στην αυτοκρατορική πόλη Βόντενγκραντ (Βοδενά-Εδεσσα) εγώ ο Σαμουήλ πιστός στον Χριστό

Τσάρος Βουλγάρων και Ρωμαίων, Θεόσταλτος Αυτοκράτορας

όλων των χωρών από την νότια Ράσκα (Παλαιά Σερβία) έως την Μακεδονία, Θεσσαλία και Ελλάδα,

εγγονός του παλαιού Καβχάνου (άρχοντα) του Τυρνόβου Σισμάν,

δημιούργησα αυτόν τον οίκο γιά να διατηρηθή στην αιωνιότητα.

Ο οίκος αυτός θεμελιώθηκε την εποχή του Ιερεμία από το Μελένικο

που ήταν πρώτος πραγματικός Χριστιανός.

Οικοδομήθηκε γιά τις αμαρτίες και την απολύτρωση των Βουλγάρων

από τον καταραμένο Σατανά που ελοχεύει στην Κωσταντινούπολη.

Ο ναός αυτός τελείωσε στο 14ο έτος της βασιλείας μου

με την βοήθεια του ιερομόναχου Γαβριήλ

που είναι πνευματικός Ποιμενάρχης στην περιοχή Μογλενών.

Τα παραπάνω γράφηκαν το έτος 6.497 (989 μΧ) από κτίσεως κόσμου κατά την 5η Ινδικτιώνα."

Παλαιοβουλγαρική Επιγραφή Βοδενών (Εδεσσας). Αριστούργημα χαρακτικής σε πρωτοκυριλλικό καλλιγραφικό κείμενο. Μοναδικό λογοτεχνικό είδος του πρώτου Βουλγαρικού Βασιλείου (681 - 1018 μΧ). Χαράχθηκε από τον Βούλγαρο Τσάρο Σαμουήλ το 989 μΧ στα εγκαίνια της σημερινής παλιάς Μητρόπολης ως ευκτηρίου οίκου των "αιρετικών" Βογόμιλων Περισσότερα

Η ΣΕΡΒΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Σκόπια 16 Απριλίου 1346: Ο κράλλης της Σερβίας Στέφαν Ντούσαν στέφεται μεγαλόπρεπα αυτοκράτωρ Σέρβων, Αλβανών, Βουλγάρων και Γκρεκών από τους Βούλγαρους αρχιεπίσκοπους Οχρίδας και Τυρνόβου Νικόλαο και Συμεών. Ενα χρόνο νωρίτερα είχε αυτοανακηρυχθή στις Σέρρες βασιλέας της Σερβίας αφού πρώτα ανέτρεψε τον τυφλό πατέρα του Στέφαν Ντέτσανι τον οποίον στην συνέχεια στραγγάλισε μέσα στην φυλακή. Η γιαγιά του, η μητέρα του και η σύζυγός του ήσαν Βουλγάρες. Η πρόσκαιρη αυτοκρατορία του επιβίωσε μόλις 23 χρόνια (1332-1355). Μόλις πέθανε, πολυδιασπάσθηκε σε μικρά ανεξάρτητα δεσποτάτα διοικούμενα από τοπικούς φεουδάρχες που συν τω χρόνω διαλύθηκαν. Μαζί του έσβυσε το όραμα του Σερβικού μεγαλοϊδεατισμού σύμφωνα με το οποίο οι Σέρβοι έπρεπε να κυβερνήσουν τα Βαλκάνια ως επιούσιος λαός του Θεού

Το 1342 τα Βοδενά καταλαμβάνονται από τους Σέρβους του κράλλη Στέφαν Ντούσαν (1307-1355). Η εφήμερη Σερβική αυτοκρατορία υλοποιήθηκε σε μία εποχή παρακμής του Βυζαντίου που είχε εξασθενίσει από την εμφύλια διαμάχη που ξέσπασε σε τρεις φάσεις στην περίοδο 1321-1347 μεταξύ των αυτοκρατόρων Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου (1259-1332) και Ανδρόνικου Γ΄ Παλαιολόγου (1297-1341). Αλλος σημαντικός παράγοντας της εξάπλωσης των Σέρβων προς νότο υπήρξε η προέλαση των Οθωμανών κατά του Βυζαντίου και η ανάγκη ανάσχεσης αυτών. Η Σερβοκρατία στα ιστορικά εδάφη της Μακεδονίας διήρκεσε 44 χρόνια (1341-1385) και συνέπεσε με τις θητείες του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου (βασίλευσε τις περιόδους 1341-1376, 1379-1391) και του διαδόχου αυτού Ανδρόνικου Δ΄ Παλαιολόγου (1376-1379).

Η πόλη ανακτήθηκε για μερικούς μήνες από τον συναυτοκράτορα του Βυζαντίου Ιωάννη ΣΤ΄ Καντακουζηνό για να πέσει και πάλι στα χέρια των Σέρβων το έτος 1343. Το 1350 τα Βοδενά ανακαταλήφθηκαν για δεύτερη φορά από τους Βυζαντινούς που τοποθέτησαν στρατιωτικό διοικητή τον Γεώργιο Λιζυκό.

Λίγους μήνες αργότερα (Ιανουάριος 1351) η πόλη καταλαμβάνεται για τρίτη φορά από τους Σέρβους, αυτή την φορά οριστικά. Ο Γεώργιος Λιζυκός συλλαμβάνεται και εκτελείται με βασανισμό. Αρχίζει εποικισμός της πόλης με Σέρβους. Διοικητής και ηγεμόνας των Βοδενών ορίζεται ο Σέρβος στρατηγός Ράντοσλαβ Χλάπεν (Радослав Хлапен, Radoslav Hlapen, Χλάπενος κατά τους Βυζαντινούς, c.1340-1379) με ταυτόχρονη κυριαρχία στην περιοχή Βέρροιας. Η ηγεμονία του συνεχίζεται και μετά τις ενδοσερβικές διαμάχες και τον κατακερματισμό των Σερβικών κατακτήσεων που ξέσπασαν μετά τον θάνατο του αυτοκράτορα Στέφαν Ντούσαν το 1355 στις Σέρρες.

To 1356 ο Χλάπεν παντρεύτηκε την Σερβίδα πριγκήπισσα Ειρήνη Πρελιούμποβιτς (Irene Preljubovic), μητέρα του μετέπειτα Σέρβου ηγεμόνα της Ηπείρου Τόμας Πρελιούμποβιτς (Тома Прелюбович, Thomas Preljubovic, Θωμάς Πρεάλιμπος). Ο νεαρός Θωμάς εγκαταστάθηκε αρχικά στα Βοδενά ως προστατευόμενος του πατρυιού του. Το 1359 ο Ράντοσλαβ Χλάπεν εξεστράτευσε από τα Βοδενά κατά της Θεσσαλίας που διοικείτο από τον Σέρβο Χωροδεσπότη Συμεών Ούρος (Simeon Urosh). Αν και η εισβολή απέτυχε, ο Συμεών Ούρος υποχρεώθηκε να παραχωρήσει στην Χλάπεν την Καστοριά και να παντρέψει την κόρη του Μαρία Δούκαινα Παλαιολογίνα με τον Θωμά Πρελιούμποβιτς, θετό γυιό του Χλάπεν.

Το "Χρονικό Κομνηνού Μοναχού και Πρόκλου μοναχού" (Χρονικό Ιωαννίνων) αναφέρει: "Ούτος δε ο Χλάπενος, εις ων των Σερβικών σατραπών και τινα φρούρια επί των Ρωμαϊκών ορίων ειληφώς αλλά και την μεγαλόδοξον πόλιν Βέρροιαν, μεγάλως επί τοις κατορθώμασι εσεμνύνετο". Η αδελφή του Χλάπεν Elena παντρεύτηκε γύρο στο 1360 τον θρυλικό Σέρβο πρίγκηπα Μάρκο Κράλιεβιτς (Краљевић Марко c.1335-1395) που εξουσίαζε την περιοχή Πρίλεπ-Καστοριά-Φλώρινα. Στον γαμπρό δόθηκε ως προίκα το Μορίχοβο (Mariovo) που εκτείνεται στις βόρειες υπώρειες του όρους Καϊμακτσαλάν (Nitze). Ο γάμος αυτός διαλύθηκε μερικά χρόνια αργότερα.

Την περίοδο 1360-1367 τα Βοδενά διοικούνται από τον ηγεμόνα της Ηπείρου Θωμά Πρελιούμποβιτς ως Σερβική τοπαρχία (επαρχία). Το 1384 ο Θωμάς Πρελιούμποβιτς δολοφονήθηκε στα Γιάννενα από την σύζυγό του Μαρία που τον διαδέχθηκε στον θρόνο της Ηπείρου. Τελευταίος Σέρβος χωροδεσπότης στην πόλη των Βοδενών λίγο πριν την Τουρκοκρατία, αναφέρεται ο Νίκολα Μπάλντοβιν Μπάγκας (Никола Балдовин Багаш, Μπαγάσης κατά τις Βυζαντινές πηγές) οπότε τερματίζεται η περίοδος της Σερβοκρατίας στην Μακεδονία.

Το γεγονός που σηματοδότησε την απαρχή του τέλους της Σερβικής κυριαρχίας στην Βυζαντινή Μακεδονία είναι η ιστορική μάχη του ποταμού Maritsa (Εβρος) γνωστή και ως μάχη του Chernomen (битка при Черномен) στο σημερινό Ορμένιο της δυτικής Θράκη. Διεξήχθη στις 26 Σεπεμβρίου 1371 στις όχθες του Εβρου μεταξύ Σέρβων και Οθωμανών και είχε αποτέλεσμα την συντριπτική ήττα των πρώτων. Στην διάρκειά της μάχης σκοτώθηκε ο ηγεμόνας του Πρίλεπ Vukašin Mrnjavčević που υπήρξε ένας εκ των διαδόχων του Σέρβου αυτοκράτορα Stefan Dusan καθώς και ο αδελφός του δεσπότης Jovan Uglješa.

Το έτος 1385 τα Σερβοκρατούμενα Βοδενά καταλαμβάνονται από τον προελαύνοντα στρατό των Οθωμανών υπό τον στρατηγό Γαζή Εβρενόζ. Σύμφωνα με προφορική παράδοση κάποιος χριστιανός εξομώτης ονόματι Κελ Πέτρος (Βλογιοκομένος Πέτρος) οδήγησε τους πολιορκητές στο εσωτερικό της πόλης από ανηφορικό μονοπάτι στην περιοχή των καταρακτών. Δύο χρόνια αργότερα (1387) πέφτει η Θεσσαλονίκη έπειτα από μακρά πολιορκία. Μία νέα εποχή, η μακραίωνη περίοδος της Οθωμανικής κυριαρχίας διαρκεί 527 συναπτά έτη, μέχρι τον Οκτώβριο του 1912.

ΠΑΣΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ

EπιγραφH στην ΠαλαιA ΜητρOπολη πιστοποιεI την υπαγωγH των ΒοδενΩν στην ΑρχιεπισκοπH ΟχρIδας και ΠAσης ΒουλγαρIας

Στο Ιερό της Παλιάς Μητρόπολης Βοδενών, δεξιά από την Αγία Τράπεζα, υπάρχει ένα μαρμάρινο αγγείο που χρησιμοποιείτο παλαιότερα γιά αγιασμό. Σύμφωνα με την επιγραφή που φέρει κατασκευάσθηκε το 1619 και δωρήθηκε στον ναό από τον Αγγελάκη, κάτοικο των Βοδενών.

Ο Ρώσσος P. N. Mijukov που πέρασε από τα Βοδενά το καλοκαίρι του 1898, το περιγράφει ως εξής:

"Το αγγείο έχει σχήμα τετράγωνου κουτιού με πλευρές που στενεύουν προς τα κάτω. Είναι στερεωμένο πάνω σε μαρμάρινο στρογγυλό κίονα που εδράζεται πάνω σε στυλοβάτη. Στην μία πλευρά του αγγείου υπάρχει στόλισμα που παριστάνει σταυρό μέσα σε κύκλο. Στις δύο πλευρές του κύκλου διακλαδίζονται κλαδιά με φύλλα και άνθη. Στην κορυφή δύο πουλιά πίνουν νερό από το αγγείο. Πάνω από τον σταυρό απεικονίζονται δύο ψάρια".

Στην άλλη πλευρά του αγγείου υπάρχει η εξής επιγραφή:

"ΔΕΗΣΗΣ ΤΟΥ ΔΟΥΛΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΚΑΙ ΜΕΓΑ ΛΟΓΟΘΕΤΑ ΤΗΣ Α΄ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ ΕΤΟΥΣ ΖΡΚΖ (1619) ΔΙΜΟC"

Σύμφωνα με τα ιστορικά δεδομένα η Α΄ Ιουστινιανή ταυτίζεται με την Αρχιεπισκοπή Οχρίδος και πάσης Βουλγαρίας που εγκαθιδρύθηκε ως Πατριαρχείο από τον Βούλγαρο Τσάρο Σαμουήλ μετά την μεταφορά της πρωτεύουσάς του από τα Βοδενά (Εδεσσα) στην Πρέσπα και στην συνέχεια στην Οχρίδα το 1000 μΧ. Παλαιότερα η Πρώτη Ιουστινιανή ήταν έδρα πρωτοχριστιανικής Επισκοπής που ιδρύθηκε από τον Σλαβικής καταγωγής Ρωμαίο Αυτοκράτορα Ιουστινιανό ή Γιουτπράβα (Justinian-Yutprava) τον 6ο αιώνα μΧ.

Ο Ιουστιανός γεννήθηκε στο σημερινό χωριό της Δημοκρατίας Μακεδονίας ΟΥΣΚΟΒΟ 12 χιλιόμ. ΒΔ των Σκοπίων. 0νομαζόταν Γιουτπράβα που σημαίνει δίκαιος. Το όνομά του μεταφράσθηκε στην Λατινική ως Justinian. H Αρχιεπισκοπή Οχρίδας και πάσης Βουλγαρίας με 35 Μητροπόλεις, διατηρήθηκε αυτοκέφαλη μέχρι το 1767 οπότε υπήχθη στο Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης με απόφαση των Οθωμανικών Αρχών έπειτα από απαίτηση του Ελληνικού κλήρου προκειμένου να αποσβεσθή η Βουλγαρική εκκλησιαστική επιροή στους κατοίκους της Μακεδονίας.

Ιδρύθηκε το 1870 από Βούλγαρους κάτοικους των Βοδενών

Ο ΒουλγαρικΟς εκπαιδευτικΟς ΣΥλλογος ΒοδενΩν

Οι ιστορικές σφραγίδες των Βουλγαρικών Ιδρυμάτων της πόλης

Στην διάρκεια της Τουρκοκρατίας ο πληθυσμός των Βοδενών (Εδεσσας) παραμένει στην συντριπτική πλειοψηφία του Βουλγαρικός και Βουλγαρόφωνος. Οι προστριβές με την ολιγάριθμη γκρεκομανική (ελληνική) μειονότητα αρχίζουν το 1850 και κορυφώνονται το 1870 με την ίδρυση της Αυτοκέφαλης Βουλγαρικής Εξαρχίας (Πατριαρχείου) στην Κωσταντινούπολη και την εγκαθίδρυση Βουλγαρικής Εκκλησίας στον Ιερό Ναό Αγίων Αναργύρων στο ιστορικό κέντρο των Βοδενών.

Την 1η Νοεμβρίου 1870 οι Οθωμανικές Αρχές της πόλης παραχωρούν τον κεντρικό ναό των Αγίων Αναργύρων στην Βουλγαρική κοινότητα Βοδενών. Επί κεφαλής μπαίνει ο Βούλγαρος Αρχιμανδρίτης Χατζηπάβλε Αγκιοταφίτε εκπροσωπόντας τον Βούλγαρο Εξαρχο (Πατριάρχη) που έχει εγκατασταθή στην Κωσταντινούπολη σε πλήρη ισοτιμία με τον Ρωμαίο "Οικουμενικό" Πατριάρχη. Παράλληλα Ιδρύεται και ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΟΔΕΝΩΝ καθώς και Βουλγαρικό σχολείο με σκοπό της διάδοση των Βουλγαρικών γραμμάτων.

Το Βουλγαρικό Σχολείο στην Εδεσσα στεγαζόταν σε κτίριο που κατεδαφίσθηκε την δεκαετία του 60. Πολλοί επιφανείς Εδεσσαίοι φοίτησαν στο ιστορικό αυτό σχολείο. Παρατίθενται η σφραγίδα της ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΒΟΔΕΝΩΝ (Vodenska Bulgarska Tsarkovna Obsista) με έτος ίδρυσης 1870 (φωτο δεξιά) καθώς και η σφραγίδα της ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΒΟΔΕΝΩΝ (Vodenska Bulgarska Obsista) που ιδρύθηκε και αυτή το 1870 (φωτο αριστερά).

Ο Βουλγαρικός ναός των Αγίων Αναργύρων κάηκε από τους Γερμανούς την 13η Σεπτεμβρίου 1944. Στην θέση του αναγέρθηκε το 1961 ο σημερινός Ναός της Αγίας Σκέπης. Το οίκημα του Βουλγαρικού Σχολείου δημεύθηκε το 1945 από την δικτατορική κυβέρνηση Πέτρου Βούλγαρη και δωρήθηκε στην Μητρόπολη Εδέσσης και Πέλλης στην δεκαετία του 50.

Οι Τουρκικές Αρχές επέτρεπαν ανεμπόδιστα την λειτουργία Βουλγαρικών πνευματικών ιδρυμάτων στην πόλη των Βοδενών σε πλήρη αντίθεση με τους Ελληνες που έσπευσαν να τα καταργήσουν αμέσως μετά την στρατιωτική κατάληψη και προσάρτιση της Μακεδονίας στην Ελλάδα το 1912.

THE VODEN BULGARIAN SCHOOL

ΤΟ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΟΔΕΝΩΝ

БЪЛГАРСО УЧИЛИЩЕ ВЪ ВОДЕНЪ

Το Βουλγαρικό σχολείο βρισκόταν στο κέντρο των Βοδενών, στην γωνία των σημερινών οδών Αρχελάου και καπετάν Αγρα, πάνω από τον μικρό καταράκτη. Αριστερά η σφραγίδα του σχολείου. Το οίκημα είχε παραχωρηθή από τον ευεργέτη Εβάγκελ Σαρακίντσεφ (Σαρακίντση) κάτοικο Βοδενών.

Πάνω στην είσοδο διακρίνεται καθαρά η Βουλγαροκυριλλική επιγραφή БЪЛГАРСО УЧИЛИЩЕ (Βουλγαρικό Σχολείο). Λειτούργησε την περίοδο 1879-1912. Τον Οκτώβριο 1912 έκλεισε από τις Ελληνικές Αρχές Κατοχής.

Το 1945 το οίκημα δημεύθηκε από το Ελληνικό δημόσιο με βάση τον νόμο περί δοσιλόγων. Ο Σαρακίντσεφ καταδικάσθηκε σε θάνατο. Το κτίριο παραχωρήθηκε το 1954 στην Μητρόπολη Εδέσσης και Πέλλης. Κατεδαφίσθηκε το 1968.

Η ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΒΟΔΕΝΩΝ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 19ου αι. ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ

· Βοδενά: 7.000 χριστιανοί και 2.000 μουσουλμάνοι (Σχινάς, Ελλάδα)

· Voden: 7.000 χριστιανοί Βούλγαροι, 4.000 μουσουλμάνοι Τούρκοι, 30 χριστιανοί Βλάχοι και 40 Τσιγγάνοι (Кънчов, Βουλγαρία)

· Voden: 3.600 εξαρχικοί Βούλγαροι, 6.280 πατριαρχικοί Βούλγαροι, 120 σερβίζοντες Βούλγαροι, 30 χριστιανοί Βλάχοι και 270 χριστιανοί Τσιγγάνοι ([Brancoff, Βουλγαρία)

· Βοδενά: 3.460 μουσουλμάνοι, 3.800 πατριαρχικοί, 1.530 εξαρχικοί, 18 σερβίζοντες, 10 προτεστάντες, 15 ρουμανίζοντες και 25 διάφοροι (Χαλκιόπουλος, Ελλάδα)

· Voden: 1.550 σπίτια χριστιανών Σλάβων, 200 μουσουλμάνων Σλάβων, 12 μουσουλμάνων Αλβανών, 700 μουσουλμάνων Τούρκων, 200 χριστιανών Βλάχων και 53 σπίτια χριστιανών Ελλήνων (Милојевић, Σερβία)

·Απαρίθμηση 1913: Έδεσσα (Βοδενά), 4.159 άρρενες και 4.687 θήλεις · Ρευστοποιήθηκαν 47 περιουσίες κατοίκων που μετανάστευσαν στη Βουλγαρία (Μιχαηλίδης,Ελλάδα)

· Υποχρεωτική μετανάστευση το 1924 των μουσουλμάνων κατοίκων στην Τουρκία

· Βοδενά (Έδεσσα), εγκατάσταση 543 χριστιανών προσφύγων / 116 οικογενειών μικτός οικισμός, γηγενών και προσφύγων (ΕΑΠ, Ελλάδα)

ΑΠΑΝΘΙΣΜΑΤΑ ΑΙΜΑΤΗΡΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

"ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ" ΚΑΙ ΒΟΔΕΝΑ

Σάββατο 23 Οκτωβρίου 1904. Στο χωριό Όσλιανι (Αγία Φωτεινή) του καζά Βοδενών. Δολοφονία τριών Εξαρχικών από ελληνική ομάδα

Κυριακή 24 Οκτωβρίου 1904. Στο χωριό Τέχοβο: (Καρυδιά) του καζά Βοδενών. Δολοφονία τριών Εξαρχικών από ελληνική ομάδα

Σάββατο 30 Οκτωβρίου 1904. Κοντά στο χωριό Μεσημέρι (Μεσημέριον) του καζά Βοδενών. Τρεις τραυματίες και πέντε νεκροί Βούλγαροι, μεταξύ των οποίων ο μουχτάρης του χωριού Ντάνε Τσάκας, από επίθεση ελληνικής ομάδας 27 ανδρών

Τετάρτη 10 Νοεμβρίου 1904. Έξω από το χωριό Μεσιμέρι: Μέσιμερ (Μεσημέριον) του καζά Βοδενών. Βρέθηκαν δύο δολοφονημένοι Εξαρχικοί

Σάββατο 2 Απριλίου 1905. Μεταξύ των χωριών Ποδός (Φλαμουριά) και Μεσημέρι (Μεσημέριον) του καζά Βοδενών. Είκοσι τρεις νεκροί σε επίθεση του σώματος του Μανόλη Κατσίγαρη. Οι Έλληνες είχαν ένα τραυματία

Σάββατο 9 Απριλίου 1905. Κοντά στο χωριό Βλάδοβο (Αγρας) του καζά Βοδενών. Οκτώ νεκροί Βούλγαροι από επίθεση ελληνικής ομάδας

Δευτέρα 11 Απριλίου 1905. Στο κεφαλοχώρι Όστροβο (Ανισσα) του καζά Βοδενών. Εισβολή ελληνικού σώματος. Καταστροφή του χωριού και φόνος πολλών κατοίκων

Τετάρτη 20 Απριλίου 1905. Στον καζά Βοδενών. Επτά νεκροί και δύο αιχμάλωτοι σε επίθεση ελληνικής ομάδας

Σάββατο 23 Απριλίου 1905. Στο χωριό Γκολεπάνη: Γκολίσανι (Λευκάδια) του καζά Βοδενών. Προσβολή του χωριού από ελληνική ομάδα. Νεκροί έξι Βούλγαροι

Δευτέρα 25 Απριλίου 1905. Κοντά στο χωριό Πράχνιανη (Ασπρον) του καζά Βοδενών. Επτά φονευμένοι Βούλγαροι από ελληνικό σώμα

Δευτέρα 25 Απριλίου 1905. Στο χωριό Γιανάκοβο (Γιαννακοχώριον) του καζά Βοδενών. Επτά νεκροί Βούλγαροι μετά από επίθεση δωδεκαμελούς ελληνικής ομάδας

Σάββατο 14 Μαΐου 1905. Έξω από το χωριό Μεσημέρι (Μεσημέριον) του καζά Βοδενών. Τέσσερις σκοτωμένοι Βούλγαροι από Έλληνες

Σάββατο 21 Μαΐου 1905. Κοντά στο χωριό Τσερκοβάνη (Εκκλησιοχώριον) του καζά Βοδενών. Ελληνικό σώμα κρέμασε τρεις Βούλγαρους

Σκριπ, 21/5/1905, Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 137, 6/5/1905

Τετάρτη 25 Μαΐου 1905. Έξω από το χωριό Όστροβο (Αρνισσα) του καζά Βοδενών. Επίθεση ελληνικού σώματος πενήντα ανδρών σε 300 Βούλγαρους, «ων οι πλείστοι χωρικοί». Σκοτώθηκαν τριάντα Βούλγαροι

Παρασκευή 8 Ιουλίου 1905. Στη Μονή της Αγίας Τριάδας κοντά στο χωριό Μέσιμερ (Μεσημέριον) του καζά Βοδενών. Επτά νεκροί (έξι πρόκριτοι από το Μέσιμερ και ο εξαρχικός παπάς) σε επίθεση του σώματος Ακρίτα (Μαζαράκη)

Κυριακή 14 Αυγούστου 1905. Στα Καλύβια Γραμματίκοβου (Ανω Γραμματικό) του καζά Καϊλαρίων. Δεκαπέντε Ρουμανόβλαχοι κρεμασμένοι από ελληνικό σώμα «προς παραδειγματισμό»

Πέμπτη 18 Αυγούστου 1905. Στην πόλη Βοδενά: Βόντεν / Voden (Έδεσσα), έδρα του ομώνυμου καζά. Τρεις δολοφονημένοι Βούλγαροι από την ελληνική οργάνωση

Σάββατο 20 Αυγούστου 1905. Κοντά στο χωριό Κοτούγερι (Καισαριανά) του καζά Βοδενών. Δολοφονία του γιου του Εξαρχικού γαλατά Ζήση και δύο ακόμα χωρικών από την ελληνική οργάνωση

Εφημερίδα Σκριπ, 20/8/1905, Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 222, 14/8/1905

Σάββατο 20 Αυγούστου 1905. Κοντά στο χωριό Ραζίλοβο (Ξανθόγεια) του καζά Βοδενών. Δολοφονία του Βούλγαρου πρόκριτου Μάτσα Καρά από την ελληνική οργάνωση

Εφημερίδα Σκριπ, 20/8/1905, Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 222, 14/8/1905

Σάββατο 20 Αυγούστου 1905. Κοντά στην πόλη Βοδενά: Βόντεν (Έδεσσα), έδρα του ομώνυμου καζά. Τρεις φονευμένοι από την ελληνική οργάνωση

Σάββατο 20 Αυγούστου 1905. Βοδενά. Φόνος του Ρουμανόβλαχου Mihale Dina Baideki από τους Έλληνες

Δευτέρα 29 Αυγούστου 1905. Στο χωριό Πόδος / Pod (Φλαμουριά) του καζά Βοδενών. Φόνος του μουχτάρη του χωριού. Στο πτώμα βρέθηκε επιστολή με την σφραγίδα του Ελληνα αρχηγού Ακρίτα (Μαζαράκη)

Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 230, 29/8/1905

Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 1905. Έξω από το χωριό Σαρακίνοβο (Σαρακηνοί) του καζά Καρατζόβας. Επτά νεκροί Εξαρχικοί και ένας τραυματίας σε ενέδρα της ομάδας του οπλαρχηγού Γαρέφη, στο δρόμο προς Βοδενά

Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 658, 28/9/1905, εφημερίδα Σκριπ, 1/10/1905

Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 1905. Έξω από το χωριό Πότσεπ / Počep (Μαργαρίτα) του καζά Καρατζόβας. Οκτώ νεκροί και ένας τραυματίας σε ενέδρα σε ενέδρα της ομάδας Γαρέφη

Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 658, 28/9/1905 εφημερίδα Σκριπ, 1/10/1905, σ. 4

Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 1905. Έξω από το Λούκοβιτς / Lukovec ( Σωτήρα) του καζά Βοδενών. Δέκα νεκροί σε ενέδρα της ομάδας του καπετάν Θεοδόση, στο δρόμο προς Βοδενά

Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 658, 28/9/1905, εφημερίδα Σκριπ, 1/10/1905

Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 1905. Στο χωριό Βουλκογιάννοβον/Vlkojanevo (Λύκοι) του καζά Βοδενών. Τρεις φονευμένοι Βούλγαροι

Η "απελευθΕρωση" των ΒοδενΩν

1912: Η ΦΡΥΓΙΚΗ ΕΔΕΣΣΑ ΞΑΦΝΙΚΑ ΕΓΙΝΕ "ΕΛΛΗΝΙΚΗ"

Τρεις στρατιΩτες απο την ΠελοπΟνησο "ελευθερΩνουν" μΙα πΟλη που δεν ζΗτησε ΝΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΘΗ - ΜειοψηφΙα 1Ο% οι ελληνΙζοντες των ΒοδενΩν

""Η Μακεδονία ελευθερώθηκε το 1912 από τους Οθωμανούς και υποδουλώθηκε στους Γρεκούς"

Διακήρυξη Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών 1998

Οκτώβριος 1912: Ο πρώτος Βαλκανικός πόλεμος βρίσκεται στο αποκορύφωμά του. Στρατοί τεσσάρων Βαλκανικών κρατών (Ελλάδα, Σερβία, Βουλγαρία, Μαυροβούνιο) εισβάλουν στα Οθωμανικά εδάφη των Βαλκανίων και προελάυνουν ακάθεκτοι. Οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις ευνοούν την εισβολή. Η Οθωμανική αυτοκρατορία μαστίζεται από βαθεία κρίση και υφίσταται συντριπτική ήττα.

Τα Βοδενά (Εδεσσα) ήταν μία γραφική Μακεδονική πόλη με 12.000 κατοίκους. Υπήρχαν Τούρκοι, Βούλγαροι (Εξαρχικοί και Πατριαρχικοί), Βλάχοι και Γύφτοι.

Στην πόλη λειτουργούν ελεύθερα Ελληνικά, Βουλγαρικά και Τουρκικά σχολεία και εκκλησίες. Θρησκευτικά οι κάτοικοι διαχωρίζονται σε Μουσουλμάνους, Βούλγαρους Εξαρχικούς και Ελληνίζοντες Βούλγαρους Πατριαρχικούς ή Γκρεκομάνους. Τό ποσοστό των τελευταίων δεν ξεπερνά το 10% του πληθυσμού.

Στις 18 Οκτωβρίου φθάνει στον σιδηροδρομικό σταθμό της Εδεσσας τραίνο από το χωριό Βέρτεκοπ (Σκύδρα) με 3 Ελληνες στρατιώτες Πελοπονησιακής καταγωγής. Τουρκικός στρατός δεν υπάρχει στην πόλη. Περίπου 150 περίεργοι συγκεντρώνονται στον σιδηροδρομικό σταθμό (φωτο άνω). Πολλοί είναι Τούρκοι με φέσια.

Μετά από μικρή αψιμαχία οι τουρκικές Αρχές με επικεφαλής τον Τούρκο Δήμαρχο του καζά Βοδενών Αλί Ρεζά υψώνουν λευκή σημαία και παραδίδονται στους 3 Ελληνες "ελευθερωτές". Μία νέα εποχή ξεκινά γιά την ιστορική πόλη. Γιά πρώτη φορά στα 5.000 χρόνια της μακραίωνης ιστορίας τους τα Βοδενά περνάνε στην Ελληνική κατοχή.

Ψηλά στα υψώματα του Βλάδοβου (μετέπειτα Αγρα) ένα έφιππο σώμα από 200 ένοπλους Βούλγαρους επαναστάτες του VMRO με επικεφαλής τον οπλαρχηγό Βάσιλ Τσεκαλάρωφ (Vasil Chekalarov) ατενίζει μελαγχολικά την παράδοση της πόλης στους Ελληνες. Σε λίγο υποχωρούν προς τα Μογλενά γιά να συναντήσουν τον Βουλγαρικό στρατό που προελαύνει προς την Θεσσαλονίκη.

Εννέα μήνες αργότερα, τον Ιούλιο 1913, μετά την ήττα της Βουλγαρίας στον Β΄ Βαλκανικό πόλεμο και την υπογραφή της Συνθήκης του Βουκουρεστίου, τα Βοδενά και ολόκληρη η Μακεδονία προσαρτώνται στο Ελληνικό κράτος.

Με προεδρικό διάταγμα που εκδόθηκε το 1923, τα Βοδενά μετονομάσθηκαν Εδεσσα, ανακτώντας την προϊστορική Φρυγική ονομασία

ΥΠΟ ΓΑΛΛΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ

ΤΑ ΒΟΔΕΝΑ ΣΤΟΝ Α΄ ΠΑΓΚ. ΠΟΛΕΜΟ

Η κεντρική πλατεία των Βοδενών σε Γαλλική καρτ-ποσταλ του 1916. Στην περιοχή στάθμευε πολυάριθμος Γαλλικός στρατός που συμμετείχε στις φονικές μάχες του Μακεδονικού μετώπου στο Καϊμακτσαλάν εναντίον των Βουλγάρων. Διακρίνεται ο μιναρές του κεντρικού Μουσουλμανικού τεμένους πλάϊ στο ρολόϊ της πόλης που κατεδαφίσθηκε επί δικτατορίας Πάγκαλου (1925) . Οι 4.000 Οθωμανοί της πόλης μετοικίσθηκαν στην Τουρκία το 1923

ΠΩΣ ΑΛΛΟΙΩΘΗΚΕ Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ

ΕΠΟΙΚΙΣΜΟΙ ΚΑΥΚΑΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΒΟΔΕΝΩΝ

Η πρώην Ενωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) αποτελείτο από 15 Δημοκρατίες με συνολικό πληθυσμό 289 εκατομμυρίων κατοίκων. Μεγαλύτερη Δημοκρατία με δεσπόζουσα θέση στην διοίκηση της ΕΣΣΔ ήταν η Ρωσσία με πληθυσμό 147 εκατομ. κατοίκων και μικρότερη η Βαλτική Δημοκρατία της Εσθονίας με πληθυσμό μόλις 1,6 εκατομ. κατοίκων. Κάθε μία από τις 15 Σοβιετικές Δημοκρατίες αποτελείτο από επί μέρους αυτόνομες διοικητικές περιοχές που συνιστούσαν ιδιαίτερες φυλετικές ομάδες (πχ η Τσετσενία στην παρακαυκάσια περιοχή της νότιας Ρωσσίας με πληθυσμό 800 χιλιάδων κατοίκων).

Στην πρώην ΕΣΣΔ υπήρχαν συνολικά 87 εθνότητες Από αυτές οι 15 αντιπροσώπευαν το 89 % του συνολικού πληθυσμού (257.200.000 κάτοικοι) και αντιστοιχούσαν στις παραπάνω 15 εθνικές Δημοκρατίες.Οι Ρώσσοι αποτελούσαν το 51% του συνολικού πληθυσμού. Οι υπόλοιπες 72 εθνότητες-μειονότητες (31.700.000 κάτοικοι) ευρίσκοντο διάσπαρτες στην αχανή έκταση της ΕΣΣΔ. Ορισμένες από αυτές συγκροτούσαν τις προαναφερθείσες εσωτερικές αυτόνομες διοικητικές περιοχές (πχ Τσετσενία και Ναγκόρνο Καραμπάχ).

Μεταξύ των γνωστών μειονοτήτων ήσαν η Τουρκική, η Αλβανική, η Βουλγαρική, η Σερβική, η Κροατική, η Γερμανική, η Πολωνική, η Αθιγγανική, η Κουρδική, η Αμπχαζιακή, η Κιρκασιανή, η Αραβική, η Κινεζική κλπ. Δεν υπάρχουν στοιχεία για τον αριθμό των πολιτών που αντιστοιχούσαν στις παραπάνω μειονότητες οι περισσότερες όμως εξ αυτών δεν ξεπερνούσαν τα 500.000 άτομα.

Τα εθνικΑ κρΑτη και οι φυλετικΕς ομΑδες του ΚαυκΑσου

Η ευαίσθητη και ιδιαίτερα στρατηγική περιοχή του Καυκάσου γνωστή και σαν Υπερκαυκασία υπήρξε από αιώνων φυτώριο, μήτρα και θερμοκοιτίδα πολυάριθμων ημιβαρβαρικών εθνοτήτων που βρίσκοντο σε διαρκή αντιπαράθεση μεταξύ των για θρησκευτικούς κυρίως λόγους (Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι). Η Ποντιακή "εθνότητα" που γεωγραφικά ταυτίζεται αυθαίρετα με τις παρακαυκάσιες περιοχές δεν έχει καμμία σχέση με την ελληνική φυλή και συγγενεύει στενα με τους γηγενείς Λαζούς της δυτικής παρακαυκάσιας ζώνης. Μόνον στα παράλια του Πόντου που γεωγραφικά δεν συμπεριλαμβάνεται στην Υπερκαυκασία, υπήρχαν 4-5 μικρές ελληνικές αποικίες από τον 7^ο αιώνα π.Χ. που στην συνέχεια παρήκμασαν. Το εσωτερικό της γεωγραφικής περιοχής του Πόντου κατοικείτο αποκλειστικά από βαρβαρικά φύλλα Περισσότερα

Σε κάθε περίπτωση οι αυτοαποκαλούμενοι Πόντιοι εθεωρούντο κατά την αρχαιότητα ιδιαίτερα βάρβαροι και άγριοι. Χαρακτηριστική και ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η ιστορική μαρτυρία του ιστορικού του 1^ου αιώνα πΧ Διονυσίου Αλικαρνασσέως ο οποίος μαρτυρεί στην ιστορία του ότι: «οι Αχαιοί του Πόντου, αποξενωθέντες του ελληνισμού επί αιώνες, ήσαν κατά τους χρόνους του βαρβάρων συμπάντων αγριότατοι» (Διον.Αλικαρν. Ρωμ. Α 89, Α).

Το βασίλειο του Πόντου, μία Περσοαρμενική σατραπεία με ελληνιστικές επιρροές, ιδρύθηκε το 301 πΧ από τον Μιθριδάτη Α΄ γυιό Πάρθου (Πέρση) σατράπη. Δεν κατατάσσεται στα ελληνιστικά βασίλεια των διαδόχων του Αλεξάνδρου και εδραιώθηκε ως λείψανο της πάλαι ποτέ κραταιάς Περσικής αυτοκρατορίας. Επίσημη γλώσσα του μικρού αυτού κράτους ήταν η Περσική. Ως κρατική οντότητα διατηρήθηκε μέχρι το 64 μΧ οπότε ο τελευταίος βασιλέας Μιθριδάτης ΣΤ΄ ο Ευπάτωρ, επίσης γυιός Πέρση, αφού νικήθηκε από τους Ρωμαίους αυτοκτόνησε στην Κριμαία και το κράτος του μετατράπηκε σε Ρωμαϊκή επαρχία.

Η σημερινή Ποντιακή γλώσσα αποτελεί βαρβαρίζουσα παραφθορά της άξεστης μεσαιωνικής ελληνίζουσας διαλέκτου που ομιλείτο στα Μικρασιατικά τμήματα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, εμπεριέχει ωστόσο πολυάριθμες Αρμενικές, Κουρδικές και Περσικές λέξεις και στερείται λογοτεχνικής αξίας. Ανθρωπομετρικά οι "Πόντιοι" δεν παρουσιάζουν την παραμικρή ομοιότητα με τους Ελληνες και ανήκουν στον Καυκάσιο ανθρωπολογικό τύπο ταυτιζόμενοι με τους Λαζούς και Αρμένιους. Είναι μαυριδεροί, κοντοί με γαμψή μύτη, χωρίς αρμονικές αναλογίες Η τάση των Ποντίων να αυτοπροσδιορίζονται ως Ελληνoπόντιοι (παλαιότερα αυτοαποκαλούντο Ρωμιοί), οφείλεται στο ορθόδοξο δόγμα που ακολουθούν και στην δουλοπρεπή τους παράδοση που τους θέλει φύλακες-ακρίτες των Ρωμαϊκών συνόρων και φρουρούς του Ρωμαϊκού κράτους.

Η Υπερκαυκασία, περιλαμβανει σήμερα τις Δημοκρατίες της Γεωργίας, Αρμενίας, Αζερμπαϊτζάν και τμήμα της νότιας Ρωσσικής Ομοσπονδίας. Δεν περιλαμβάνει ούτε περιλάμβανε ποτέ στο παρελθόν την Σατραπεία Πόντου, τα ιστορικά εδάφη της οποίου βρίσκονται εντός του Τουρκικού κράτους.

Στο καθένα από τα νέα κράτη, υπήρχαν επί ΕΣΣΔ αυτόνομες διοικητικές περιοχές (Oblast) που αντιπροσώπευαν ιδιαίτερες φυλετικές μειονότητες. Δεν υπάρχει ανεγνωρισμένη αυτόνομη Ελληνική ούτε Ποντιακή περιοχή. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται οι αυτόνομες περιοχές σε κάθε πρώην Σοβιετική Δημοκρατία του Καυκάσου:

Νότια (Παρακαυκάσια) Ρωσσική Ομοσπονδία : Τσερκεσία, Ιγκουσετία, Βόρεια Οσετία, Τσετσενία, Κρασνοντάρ,

Νταγκεστάν, Καμπαρντίνο Μπαλγκάρια, Αντιγκεϊ, Καλμουκία

Αζερμπαϊτζάν: Ναγκόρνο Καραμπαχ (Αρμενικός θύλακας)

Οι λεγόμενοι «Ρωσσοπόντιοι» του Καυκάσου είναι αυτόχθονη φυλετική ομάδα ανήκουσα στην Καυκάσια ομοεθνία, μη έχουσα φυλετική σχέση με τους Πόντιους του Τουρκικού Πόντου. Συγγενεύουν φυλετικά με τους Αμπχάζιους της Γεωργίας και τους Τουρκογενείς Μουσουλμάνους Αζέρους από τους οποίους αφίστανται μόνον ως προς το ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα που ακολουθούν. Μικρός αριθμός Ποντίων μετανάστευσε στον Καύκασο από τον Τουρκικό Πόντο την περίοδο των Αρμενικών διωγμών (1915-1917). Είναι χαρακτηριστικό πως οι λεγόμενοι Ρωσσοπόντιοι ενώ ομιλούν άπταιστα την Ρωσσική και Τουρκική (Αζερική) γλώσσα , αγνοούν την Ποντιακή και Ελληνική. Η φυγή Ποντίων από την Τουρκία στην Σοβιετική Ενωση τερματίσθηκε μετά την εγκαθίδρυση του Κομμουνιστικού καθεστώτος το 1917.

Η τοπική εφημεριδα ΕΔΕΣΣΑ της 5ης Δεκεμβρίου 1919 μας πληροφορεί ότι καταφθάνουν 2.500 Καυκάσιοι πρόσφυγες από την Μπελσεβικική Ρωσσία οι οποίοι θα εγκατασταθούν στους Αγγλικούς στρατώνες του Α΄ παγκ. πολέμου στην κωμόπολη Βέρτεκοπ (μετονομάσθηκε το 1926 Σκύδρα). Δεν γίνεται καμμία αναφορά σε Ελληνες, ή Πόντιους. Εκτός από την Σκύδρα, Καυκάσιοι έποικοι εγκαταστάθηκαν στα χωριά Μαυροβούνι, Σεβαστιανά, Αραβησσός, Αξός και Κρύα Βρύση του νομού Πέλλας

Σημειώνεται ότι οι Καυκάσιοι έφθασαν στην Μακεδονία τέσσερα χρόνια πριν την συνθήκη της Λωζάνης (Μάρτιος1923) και την συνακόλουθη ανταλλαγή των ελληνοτουρκικών πληθυσμών. Ο μύθος περί δήθεν Ελληνοποντίων δημιουργήθηκε πολλές δεκαετίες αργότερα από τους ίδιους τους Καυκάσιους έποικους

Η ίδια εφημερίδα πληροφορεί τον Μαρτιο του 1922 τους αναγνώστες της για τις αρχαιρεσίες των Καυκάσιων που προήλθαν από την νεοσύστατη Σοβιετική Ενωση και εγκαταστάθηκαν στο χωριό του Νομού Πέλλας Κάμεν (μετονομάσθηκε Πετριά το 1926). Και πάλι δεν γίνεται καμμία αναφορά σε Πόντιους, Ρωσσοπόντιους ή Ελληνοπόντιους

Οι Καυκάσιοι έποικοι ήσαν Γκρεκομάνοι (Ελληνομανείς) με φανατική προσήλωση στο Πατριαρχείο Ιστάμπουλ και ιδιαίτερα εχθρικά αισθήματα προς τους βόρειους γείτονες της Ελλάδας (Βούλγαρους-Μακεδόνες) αλλά και τους Τούρκους. Eκχριστιανίσθηκαν τον 11ο αι. μΧ. όταν ισχυροποιήθηκαν τα χριστιανικά βασίλεια της Γεωργίας και Αρμενίας.

Με την άφιξή τους στην Ελλάδα συγκρότησαν τον βασικό κορμό της νέας γενεάς των "Ελλήνων εθνικοφρόνων" τροφοδότώντας με ανθρώπινο υλικό τις ακροδεξιές και υπερεθνικιστικές οργανώσεις αντιβουλγαρικού χαρακτήρα που έδρασαν στην περίοδο της Γερμανικής Κατοχής (ΠΑΟ κ.α.). Πολλοί κατατάχθηκαν στον στρατό και την αστυνομία. Οι παρακρατικές οργανώσεις της περιόδου 1950-1966 αποτελούντο κυρίως από Γκοτζαμάνηδες Καυκάσιους.

Στην διάρκεια της Γερμανικής εισβολής στην Σοβιετική Ενωση οι Καυκάσιοι συμπαρατάχθηκαν με τους εισβολείς. Στην προπαγανδιστική Γερμανική αφίσσα (αριστερά) αναφέρεται: "Λαοί του Καυκάσου ήλθαμε να σας ελευθερώσουμε από την Μπολσεβικική τυραννία". Μετά τον πόλεμο Ο Στάλιν εκτόπισε ως δοσίλογους εκατοντάδες χιλιάδες Καυκάσιους στα ενδότερα της Σοβ. Ενωσης, κυρίως στο Ουζμπεκιστάν.

Ανθρωπολογικά οι Καυκάσιοι που μετοίκισαν στην Ελλάδα δεν έχουν την παραμικρή σχέση με τους Ελληνες, ούτε με τους Πόντιους. Κατατάσσονται στην ιθαγενή Καυκασιανή φυλετική ομάδα των Αμπχάζιων και Ατζάριων της Γεωργίας. Είναι μεγαλοκέφαλοι, μαυριδεροί με τραχειά χαρακτηριστικά και αγριωπή συμπεριφορά.

Επικοινωνιακά η ελληνική κυβέρνηση τους προέβαλε σαν φρουρούς του "Ελληνισμού" και συνεχιστές-απόγονους του μυθικού Διγενή Ακρίτα που αντιστάθηκε κατά των Σελτζούκων τον 11ο αι. . Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 ο Υπουργός Δημ. Τάξης Στέλλιος Παπαθεμελής επιδιώκοντας να "θωρακίσει" την Μακεδονία, συγκρότησε τις ομάδες μεθοριακής φύλαξης αποτελούμενες από παλινοστήσαντες Καυκάσιους

Οι 28 εθνογλωσσικές ομάδες του Καυκάσου κατατάσσονται σε τρεις μεγαλύτερες φυλετικές ομοεθνίες που είναι: 1: Ιθαγενείς Καυκάσιοι, 2: Ινδοευρωπαίοι και 3: Αλταϊκή (Τουρκογενής) ομάδα φυλών. Μικροσκοπικοί θήλακες Γρεκών (Ελλήνων) εντοπίζονται στην κεντρική Γεωργία και στα σύνορα Αρμενίας-Γεωργίας

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΕΚΤΡΩΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΚΑΥΚΑΣΙΩΝ ΕΠΟΙΚΩΝ

ΕΠΙΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΤΗΝ ΣΥΝΘΗΚΗ ΛΩΖΑΝΗΣ ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ 70 ΧΡΟΝΙΑ

Την περίοδο 1990-2005 στις διοικητικές αποφάσεις ελληνοποίησης (χορήγηση ελληνικής ιθαγένειας) Καυκάσιων Ρωσσοποντίων γίνεται επίκληση των άρθρ. 1, 3 και 7 της Ελληνοτουρκικής Συνθήκης Λωζάνης της 30-1-1923 περί ανταλλαγής πληθυσμών, τα οποία ορίζουν τα εξής:

Αρθρο 1: "Από της 1ης Μαίου 1923 θέλει διενεργηθή η υποχρεωτική ανταλλαγή των Τούρκων υπηκόων, ελληνικού ορθοδόξου θρησκεύματος, των εγκατεστημένων επί των Τουρκικών εδαφών και των Ελλήνων υπηκόων, Μουσουλμανικού θρησκεύματος, των εγκατεστημένων επί των ελληνικών εδαφών"

Αρθρο 3: " Οι Ελληνες και οι Μουσουλμάνοι οι εγκαταλείψαντες ήδη από της 18ης Οκτωβρίου 1912 τα εδάφη ων οι Ελληνες και Τούρκοι κάτοικοι θέλουσι αμοιβαίως ανταλλαγή, θα θεωρηθώσι περιλαμβανόμενοι εν τη ανταλλαγή την προβλεπόμενη εν τω 1 άρθρω. Η έκφραση " μετανάστης" εν τη παρούση συμβάσει περιλαμβάνει πάντα τα φυσικά πρόσωπα και νομικά πρόσωπα τα μέλοντα να μεταναστεύσωσι ή έχοντα μεταναστεύσει από 18ης Οκτωβρίου 1912"

Αρθρο 7: "Οι μετανάσται θέλουσι αποβάλει την ιθαγένεια της εγκαταλειπομένης παρ' αυτών χώρας και αποκτήσει την της χώρας προς ην κατευθύνονται άμα τη αφίξει των εις το έδαφος ταύτης. Οι μετανάσται οι εγκαταλείψαντες ήδη την μεν ή την ετέραν των δύο χωρών και μη αποκτήσαντες εισέτι την νέαν αυτών υπηκοότητα, θέλουσι αποκτήσει την υπηκοότητα ταύτην κατά την χρονολογίαν της υπογραφής της παρούσης συμβάσεως"

Είναι προφανές ότι η επίκληση και εφαρμογή της Συνθήκης Λωζάνης εν έτει 2.000 δεν έχει καμμία απολύτως σχέση με τους δήθεν "παλλινοστούντες ομογενείς" του Καυκάσου οι οποίοι δεν προέρχοντο από την Τουρκία αλλά από την πρώην ΕΣΣΔ. Η απίστευτη αυτής μεθόδευση προκάλεσε την γελοιοποίηση της ελληνικής πολιτικής στο θέμα των Ρωσσοποντίων του Καυκάσου.

Στις χιλιάδες διαπιστωτικές πράξεις χορήγησης ελληνικής ιθαγένειας που εκδόθηκαν από τις κατά τόπους Νομαρχίες, γίνεται επίκληση του άρθρ. 1 εδάφ. Α του Κώδικα Ελληνικής ιθαγένειας που ορίζει ότι:

"Το τέκνο Ελληνα ή Ελληνίδας αποκτά από την γέννησή του την Ελληνική ιθαγένεια"

Η αυθαιρεσια των Ελληνικών Αρχών έγκειται στο ότι στις ίδιες διαπιστωτικές πράξεις χορήγησης ιθαγένειας γίνεται δεκτό ότι:

"Ο ενδιαφερόμενος γεννήθηκε από πατέρα του οποίου ο πατέρας έγινε Ελληνας υπήκοος από 30-1-1923 σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1, 3 και 7 της Συνθήκης Λωζάνης"

Η γελοία και αυθαίρετη αυτή αιτιολόγηση προσβάλει την κοινή λογική και είχε αποτέλεσμα τον διεθνή διασυρμό της Ελλάδας διότι αφ' ενός ο Κ.Ε.Ι. αναφέρεται μόνον στον πατέρα και όχι στον παππού του "παλινοστούντα", αφ΄ετέρου υπερπηδάται και παρασιωπάται το γεγονός ότι οι πρόγονοι του παλινοστούντα Ρωσσοπόντιου είχαν στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής των (αν όχι σε ολόκληρο) την Σοβιετική και όχι την Οθωμανική υπηκοότητα. Ταυτόχρονα γίνεται αυθαίρετα και αναπόδεικτα αποδεκτό ότι κάποτε και σε χρόνο που δεν προσδιορίζεται, οι πρόγονοι του παλινοστούντα υπήρξαν δήθεν Οθωμανοί υπήκοοι Ελληνικού γένους και χριστιανικού θρησκεύματος που δικαιούντο μετοικεσίας στην Ελλάδα.

ΔΕΚΑΕΤΙΑ 1990

ΟΙ ΚΑΥΚΑΣΙΟΙ "ΡΩΣΣΟΠΟΝΤΙΟΙ" ΠΟΥ ΒΑΦΤΙΣΘΗΚΑΝ "ΕΛΛ

ΗΝΟΠΟΝΤΙΟΙ"

To 1990 μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ, ξέσπασαν φυλετικές ταραχές στην ευρύτερη περιοχή του Καυκάσου, κυρίως στην Γεωργία, την Αρμενία, την Τσετσενία, το Ναγκόρνο Καραμπάχ (αυτόνομος Αρμενικός θύλακας στο έδαφος του Αζερμπαϊτζάν), την Ιγκουσετία και την νότια Οσετία.

Οι Ελληνίζοντες "Ρωσσοπόντιοι" της περιοχής θεωρήθηκαν ξένο μειονοτικό σώμα λόγω της Ελληνομανίας των και υπέστησαν διώξεις κυρίως στην Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν.

Εφοδιασμένοι με πλαστά πιστοποιητικά αναζήτησαν καταφύγιο στην Ελλάδα ως οικονομικοί πρόσφυγες μαζί με χιλιάδες Αρμένιους, Γεωργιανούς, Αμπχάζιους, Τσετσένους, Ουκρανούς και Ρώσσους φυγάδες που παρείσφρυσαν μεταξύ τους προσποιούμενοι ελληνική καταγωγή. Η μαζική ελληνοποίησή τους αποφασίσθηκε από την κυβέρνηση του Α. Παπανδρεόυ με στόχο την εισροή ΠΑΣΟΚικών ψηφοφόρων. Οπως ήταν φυσικό μαζί τους παρείσφρυσαν χιλιάδες εγκληματικά στοιχεία και κατακάθια του υποκόσμου.

Οι "παλινοστούντες Ελληνοπόντιοι" όπως βαφτίσθηκαν, αποτέλεσαν αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης τόσον στις χώρες προέλευσης όσον και στην Ελλάδα και Κύπρο, με σκοπό το οικονομικό και πολιτικό όφελος. Ακόμα και ο πανίσχυρος Ρώσσος στρατηγός Λεμπέντ, υποψήφιος πρόεδρος της Ρωσσικής Ομοσπονδίας, πρώην διοικητής του Αφγανιστάν και μετέπειτα διοικητής της Σιβηρίας, απέκτησε παράνομα ελληνική υπηκοότητα και διαβατήριο. Το ίδιο συνέβη με μέλη της Ρωσσικής και Ουκρανικής μαφία όπως ο δολοφονηθείς με στραγγαλισμό το 1997 στην Αθήνα διαβόητος Ρώσσος αρχιμαφιόζος Αλεξάντρ Σαλιόνικ.

Tο τότε κυβερνητικό κόμμα ΠΑΣΟΚ μέσω των κομματικών του οργάνων εκμεταλλεύθηκε κατά κόρον την τάση μετανάστευσης στην Ελλάδα και προσεταιρίσθηκε χιλιάδες νέους οπαδούς-ψηφοφόρους στους οποίους σκόρπισε αφειδώς υποσχέσεις και παροχές

Οι εκλογές της 9-4-2000 κερδίθηκαν από το ΠΑΣΟΚ με οριακή διαφορά μόλις 72.000 ψήφων (ποσοστόν 1%), που προέρχονται στην συντριπτική των πλειοψηφία από "Ελληνοπόντιους" της πρώην ΕΣΣΔ που μεταφέρθηκαν από την Κύπρο . Η απαιτούμενη από το Σύνταγμα Δημοκρατική πλειοψηφία αλλοιώθηκε με τον χειρότερο τρόπο.

Ιστορικά επαναλήφθηκε η πολιτική του Βυζαντινού αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄ Βουλγαροκτόνου ο οποίος το έτος 1003 μΧ αφού εκτόπισε τους Βούλγαρους κατοικους των Βοδενών στην Θράκη τους αντικατέστησε με την Καυκάσια βαρβαρική φυλή των Κονταράτων (βλ. προηγούμενη αναφορά).

1ο Μακεδονικό Τάγμα περιφρούρησης -Εδρα Εδεσσα

Ο χ ρΑ ν α

Αθρόα συμμετοχή Εδεσσαίων στην περιβόητη Βουλγαρική οργάνωση - Ολα τα ονόματα των καταδικασθέντων οπαδών του Αντον Κάλτσεφ - Ποιοί εκτελέσθηκαν

Τον Απρίλιο 1941 ταυτόχρονα με την Γερμανική εισβολή στα Βαλκάνια, η Βουλγαρία του βασιλέα Βόριδος Γ΄ τάσσεται στο πλευρό του Αξονα χωρίς να λάβει μέρος στις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Ο Βουλγαρικός στρατός ουδέποτε πολέμησε κατά των συμμάχων, απλά συμμετείχε στην στρατιωτική κατάληψη της Αιγαιακής και Βαρδαρικής Μακεδονίας και διατήρησε ζώνη κατοχής στις συγκεκριμένες περιοχές με την έγκριση της Γερμανικής διοίκησης.

Στόχος της Βουλγαρίας ήταν η προσάρτηση της Μακεδονίας (Ελληνοκρατούμενης και Σερβοκρατούμενης) στο αναγενούμενο Βουλγαρικό κράτος μετά την νεά τάξη πραγμάτων που θα έφερνε ο Γερμανικός θρίαμβος. Χαρακτηριστικό είναι πως η Βουλγαρία δεν κήρυξε τον πόλεμο κατά της Ελλάδας ούτε σημειώθηκαν εκατέρωθεν εχθροπραξίες.

Στην Θεσσαλονίκη Βούλγαροι πολίτες ιδρύουν την Βουλγαρική Λέσχη με 80.000 μέλη. Τον Αύγουστο 1941 ο Αντων Κάλτσεφ προάγεται σε υπολοχαγό και φθάνει στην Θεσσαλονίκη όπου παρουσιάζεται στον στρατηγό Ιβάνωφ και συνεργάζεται με τους Βούλγαρους υπολοχαγούς Σαρακίνωφ και Μλαντένωφ που κατάγονται από την Μακεδονία.

Τον Σεπτέμβριο 1942 o Κάλτσεφ εγκαθίσταται στην Εδεσσα όπου αραβωνιάζεται με την κόρη του Αντον Σιούπεφ (Αντώνιου Σιούπη), πλούσιου Εδεσσαίου Βουλγαρικής καταγωγής. Εκει ιδρύει τα Μακεδονικά τάγματα περιφρούρησης, που ήταν στρατιωτικοπολιτική οργάνωση γνωστή ως Οχράνα, αποτελούμενη από πολίτες Βουλγαρικής εθνικής συνείδησης.

Ανάλογες οργανώσεις ιδρύονται στην Φλώρινα και Καστοριά με αριθμό μελών που έφθασε τους 12.000 άντρες. Αποστολή τους ήταν η αντιμετώπιση αντιβουλγαρικών παραστρατιωτικών οργανώσεων όπως η ΠΑΟ (Πανελλήνια Απελευθερωτική Οργάνωση) που δρά στην περιοχή Κρύας Βρύσης Γιαννιτσών με αρχηγούς τους διαβόητους οπλαρχηγούς Πούλο και Σκαπέρδα.

Στόχος της οργάνωσης ΠΑΟ που δρούσε με την ανοχή των Γερμανών και αποτελείτο από τουρκόφωνους πρόσφυγες, ήταν το κομμουνιστικό ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και η αντιμετώπιση της διαφαινόμενης προσάρτισης της Μακεδονίας στην Βουλγαρία.

Ανάλογες οργανώσεις ελληνοκεντρικού χαρακτήρα είχαν δημιουργηθή με την ανοχή των Γερμανών στην περιοχή Πτολεμαϊδας με αρχηγό τον διαβόητο συμμορίτη Μιχάλαγα. Ουσιαστικά επαναλήφθηκε ένας δεύτερος "Μακεδονικός αγώνας" μεταξύ ενόπλων οργανώσεων που υποστηρίζοντο από Ελλάδα και Βουλγαρία. Οπως ήταν φυσικό υπήρξαν ένοπλες συγκρούσεις και διαπράχθηκαν εκατέρωθεν βιαιότητες.

Η δράση της Οχράνα συνεχίστηκε μέχρι και τον Σεπτέμβριο 1944 οπότε άρχισε η σταδιακή υποχώρηση των Γερμανικών στρατευμάτων. Μετά την απελευθέρωση οι Ελληνικές Αρχές εξαπέλυσαν πογκρόμ διώξεων εναντίον των μελών της Οχράνα. Περισσότερο από 5.000 άτομα παραπέμφθηκαν στα έκτακτα στρατοδικεία "δοσιλόγων" που συστάθηκαν με βάση την διαβόητη "Συντακτική Πραξη 6/1945" της κυβέρνησης Πλαστήρα.

Οι περισσότεροι καταδικάσθηκαν σε θάνατο, οι περιουσίες τους δημεύθηκαν από το ελληνικό Δημόσιο και όσοι γλύτωσαν διέφυγαν στην Βουλγαρία και την νεοσύστατη Σοσιαλιστική Δημοκρατία Μακεδονίας.

Ο Andon Kalchev καταδικάσθηκε σε θάνατο και τουφεκίσθηκε στην Θεσσαλονίκη τον Αύγουστο 1948. Η γενοκτονία των Βουλγαρομακεδόνων είχε ολοκληρωθή με τον χειρότερο τρόπο.

Andon Kalchev: Αρθρο στην Βρεταννική Wikipedia

ΟΙ ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ ΤΗΣ ΕΔΕΣΣΑΣ

ΕΘΝΟΦΑΣΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

ΠΑΟ: Πανελλήνια Απελευθερωτική Οργάνωση

Χωριό Σάμαρι, Εδεσσα: Στρατιώτες των Μ.Α.Υ (Μονάδες Ασφαλείας Υπαίθρου) φωτογραφίζονται πάνω από τα πτώματα 4 Εδεσσαίων "συμμοριτών" του Δημοκρατικού Στρατού που σκοτώθηκαν σε συμπλοκή με τις "Eθνικές δυνάμεις" στο χωριό Σάμαρι. Μεταξύ των νεκρών ο "επικηρυγμένος" με 15 εκατομ. δραχμές Ευάγγελος Γκόγλης, "εξέχον στέλεχος" της NOF και γυιός παλαιού "αρχικομιτατζή"

Ονοματεπώνυμο	Ποινή	Παρατηρήσεις
Ρούσκας Ιωάννης του Γεωργίου	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Στο αρχοντικό του στην οδό Αρχελάου (σημερινή Αστυνομία) διέμενε ο Κάλτσεφ. Διέφυγε στην Μακεδονία
Σιούπης Αντώνιος του Χρήστου	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Πεθερός του Κάλτσεφ. Διέφυγε στην Μακεδονία μαζί με την κόρη του Μαρία. Δημεύθηκαν 20 ακίνητα που του ανήκαν
Ποζαρέγκας Γεώργιος	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Συνελήφθη από το ΚΚΕ και παραδόθηκε στις ελληνικές αρχές. Εκτελέσθηκε τον Αύγουστο 1945 στην Θεσσαλονίκη ως "εθνοπροδότης"
Παναγιώτου Γεώργιος του Μιχαήλ	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Συνελήφθη από το ΚΚΕ και παραδόθηκε στις ελληνικές αρχές. Εκτελέσθηκε τον Αύγουστο 1945 στην Θεσσαλονίκη ως "εθνοπροδότης"
Κορώνας Σωτήριος	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Το 1942 ύψωσε Βουλγαρική σημαία στο μαγαζί του στην κεντρική πλατεία της Εδεσσας
Γάτσος Αγγελος	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Ηγετικό στέλεχος
Ροδίφτσης Χρήστος του Τρύφωνος	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Ηγετικό στέλεχος
Ροδίφτσης Ιωάννης του Τρύφωνος	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Μέλος Βουλγαρικής Λέσχης Θεσσαλονίκης
Σαρακίντσης Ευάγγελος	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Ηγετικό στέλεχος
Τζάνης Χρήστος	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Ηγετικό στέλεχος
Χαλιμάς Ιωάννης του Γεωργίου	Ισόβια, Δήμευση περιουσίας	Διέθετε το καφενείο του σε συγκεντρώσεις Βουλγάρων της Οχράνα
Γκίκης Ευάγγελος	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Ηγετικό στέλεχος
Γιάντσης Πέτρος του Χρήστου	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Ηγετικό στέλεχος
Δέλλιος Κωνσταντίνος του Γεωργίου	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Ηγετικό στέλεχος
Αγιάνοφσκυ Βάγγελ Οτσε	Θάνατος, Δήμευση περιουσίας	Διέφυγε στην Μακεδονία. Ο γυιός του διετέλεσε δημοσιογράφος της εφημερίδας Nova Makedonia
Σφέτκοβιτς Μάρκος	Φυλάκιση 20 ετών, Δήμευση περιουσίας	Διέφυγε στην Μακεδονία
Δέλλιος Αναστάσιος του Γεωργίου	Φυλάκιση 15 ετών, Δήμευση περιουσίας	Εξέτισε την ποινή του
Ζούζιας Νικόλαος του Μιχαήλ	Φυλάκιση 10 ετών, Δήμευση περιουσίας	Διέφυγε στην Ρουμανία
Φίστας Αναστάσιος, τυπογράφος	Φυλάκιση 5 ετών	Κατεδικάσθη ως δοσίλογος για εθνική αναξιότητα και διευκόλυνση της εχθρικής κατοχής


1099: Ο πρίγκηπας Βαλδουϊνος εισέρχεται κατακτητής στην Εδεσσα (Ούρφα)	Το ιερό μανδύλιο με την μυστηριώδη απεικόνιση του Ιησού προέρχεται από την Εδεσσα της Μεσοποταμίας. Το 944 ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ρωμανός Λακαπηνός το άρπαξε καί μετέφερε στην Κων/λη

Η ακρόπολη με τους κίονες και το μεσαιωνικό κάστρο των σταυροφόρων	Το σπήλαιο του προφήτη Αβραάμ

Ούρφα-Εδεσσα: Μερική όψη με φόντο την ερημική πεδιάδα της Οσροηνής	Γραφική σκηνή στους πολύβοους δρόμους της Ούρφα. Σημαντικό μέρος του πληθυσμού είναι Αραβικής (Συριακής) καταγωγής

King Midas of Phrygian Edessa and the golden touch, a cartoon animation	KING MIDAS, the 1996 super hit performed by world famous music band "Army of Lovers"


Ιβάν Τζάνεσεφ	Αναμνηστική πλάκα προς τιμή του Ντίμιταρ Τζάνεσεφ στην Βουλγαρική πόλη Μεσημβρία (Mesember)


Ο Γκεόργκι Αγιάνοφσκι (αριστερά) με τον Γκεόργκι Ντονέφσκι (δεξιά) σε συνέντευξη στα γραφεία της οργάνωσης πολιτικών προσφύγων από την Αιγαιακή Μακεδονία που εδρεύει στα Σκόπια	Γκεόργκι Αγιάνοφσκι - Георги Ајановски


Αλέξιος Κομνηνός	Η κατάληψη των Μογλενών από τους Νορμανδούς	Αννα Κομνηνή


Νεόκοσμος Γρηγοριάδης, στρατιωτικός διοικητής Βοδενών	Καυκάσιοι αντάρτες της Γεωργιανής φυλής των Khevsur σε ημιάγρια κατάσταση στα τέλη του 19ου αι.


1948: Ο ιδρυτής της ΟΧΡΑΝΑ Αντον Κάλτσεφ (δεξιά) στο ειδώλιο του Στρατοδικείου Θεσ/νίκης που τον καταδίκασε σε θάνατο. Αριστερά ο Ιταλός υπολοχαγός Ραβάλι	Υπολοχαγός Μλαντένωφ: Ιδρυτής της Βουλγαρικής Λέσχης Θεσσαλονίκης

VODEN - EDESSA: Imperial City

вОДЕН: САМОДЪРЖАВНИЯ ГРАД

ΕΔΕΣΣΑ: ΠΟΛΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ

Ηρόδοτος VIII 138, αναφορά στην ίδρυση του Μακεδονικού βασιλείου στην Εδεσσα πλησίον των μυθικών κήπων του βασιλέα Μίδα της Φρυγίας

ANCIENT EDESSA: A PHRYGIAN JURASIC PARK

Η Εδεσσα εν μέσω οργιαστικής βλάστησης σε μεσαιωνική λιθογραφία. Ψηλά στην ακρόπολη δεσπόζει ο προϊστορικός Φρυγικός ναός του Θεού Σαβάζιου

Η ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΗ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ: ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 2.500 πΧ

Edessa Celestial Watertown, kingdom of Phrygia: Μυθολογική αναπαράσταση της προϊστορικής Εδεσσας

Η κεντρική πύλη της αρχαίας πόλης με τις Ρωμαϊκές κιονοστοιχίες

ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΥΝΗ ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΦΡΥΓΩΝ

ΜΙΔΑΣ: Ο πρώτος βασιλέας της Φρυγικής Εδεσσας. Σύμφωνα με τον προϊστορικό θρύλο το μαγικό του άγγιγμά μετέτρεπε κάθε αντικείμενο σε ατόφιο χρυσάφι

King Midas of Phrygian Edessa and the golden touch, a cartoon animation

KING MIDAS, the 1996 super hit performed by world famous music band "Army of Lovers"

ΟΙ ΦΡΥΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ

ΕΔΕΣΣΑ 3.000 πΧ: εποχΗ ορειχΑλκου

Η μακραίωνη ιστορία της πάλαι ποτέ Φρυγικής Εδεσσας αποδεικνύει την γελειότητα του ελληνικού προπαγάνδιστικού σλόγκαν "ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ: 4.000 χρόνια ελληνικής ιστορίας"

Η Εδεσσα (πρώην Voden) έγινε δια της βίας Eλληνική μόλις το 1912, μετά την κατάληψή της από τον ελληνικό στρατό

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ