ΑΠΟΚΡΥΦΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ  ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ  ΜΙΧΑΗΛ  Η΄  ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ

1261-1282

Ενας ΠαφλαγΟνας ΠερσοαρμενικΗς καταγωγΗς σφετεριστής του ΒυζαντινοΥ θρΟνου

Η βιογραφία του ιδρυτή της δυναστείας των Παλαιολόγων είναι γεμάτη φρικαλεότητες που ξεπερνούν την ανθρώπινη φαντασία, ένα  ακόμα μελανό στίγμα στην ιστορία του Βυζαντίου

Οταν πέθανε δεν του έγινε κηδεία. Παρέμεινε άταφος και αδιάβαστος με την συναίνεση της οικογένειάς του, γεγονός ανήκουστο γιά αυτοκράτορα στα παγκόσμια χρονικά. Τον καταράστηκαν και τον αφόρισαν ο Πάπας της Ρώμης και ο Οικουμενικός Πατριάρχης

Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος σε Βυζαντινό χειρόγραφο στην βιβλιοθήκη Μονάχου. Παρά τα στυγερά του εγκλήματα απεικονίζεται με αρχιερατικά άμφια και φωτοστέφανο Αγίου 

 

ΑπομυθοποΙηση ενΟς "ενδΟξου Ελληνα"  αυτοκρΑτορα

Εζησε στα χρόνια της Φραγκοκρατίας. Το μίσος του λαού εναντίον του ήταν τόσο μεγάλο που όταν πέθανε καταραμένος από τον Πατριάρχη και αφορισμένος από τον Πάπα, δεν του έγινε κηδεία και παρέμεινε άταφος και αδιάβαστος, γεγονός ανήκουστο γιά αυτοκράτορα στα παγκόσμια χρονικά. Το πτώμα του αφέθηκε να σαπίσει έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης .  Υπήρξε στυγερός δολοφόνος, επαγγελματίας δολοπλόκος, αδίστακτος σφετεριστής και μανιακός της  εξουσίας με Μακιαβελλικά πρότυπα.

 Επιτήδειος ραδιούργος και πραξικοπηματίας, αναριχήθηκε στον Βυζαντινό θρόνο  πατώντας  πάνω σε πτώματα. Τύφλωσε  τον ανήλικο νόμιμο αυτοκράτορα Ιωάννη Λάσκαρη, εξόντωσε όλους τους αντιπάλους του και εξόρισε επανειλημένα τον Ορθόδοξο Πατριάρχη Αρσένιο.

Ενα από τα στυγερότερα εγκλήματά του είναι η εξόντωση των ορθόδοξων καλογήρων του Αγίου Ορους που αντιτάχθηκαν στην υποταγή  στον Πάπα της Ρώμης. Τους έβαλε σε ένα πλοίο και τους έπνιξε στην θάλασσα. Αλλους έσφαξε και άλλους έκαψε ζωντανούς.

Συνομώτησε επανειλημένα με τους Βούλγαρους εναντίον της Βυζαντινής αυτοκρατορίας  και πάντρεψε την αδελφή του και την κόρη του με Τσάρους  της Βουλγαρίας.  Αλλη κόρη του παντρεύτηκε με τον ηγεμόνα των βάρβαρων Σκυθών του Δούναβη ενώ ο γυιός του Ανδρόνικος παντρεύτηκε Ουγγαρέζα πριγκήπισσα. Το πιό απίστευτο είναι πως γιά ένα διάστημα προσεχώρησε στους  Σελτζούκους και πολέμησε επικεφαλής του στρατού των.

Τον καταράσθηκε ο Πατριάρχης Αρσένιος και τον αφόρισε ο Πάπας της Ρώμης Μαρτίνος Δ΄. Λίγους μήνες πριν τον θάνατό του έγινε αυτουργός της άνανδρης σφαγής 8.000 Γάλλων, πράξη γνωστή ως Σικελικός Εσπερινός. Ολες οι βιογραφικές του λεπτομέρειες διασώθηκαν από τους ιστορικούς του 13ου αι. Παχυμέρη, Γρηγορά και Ακροπολίτη

 

"Η Βυζαντινή ιστορία είναι μία φρικιαστική και αποτρόπαιη διαδοχή γεγονότων"

Βολταίρος  Γάλλος διαφωτιστής

 

Ο Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος σε μεσαιωνική απεικόνιση

   Οι Παλαιολόγοι είναι η μακροβιότερη δυναστεία της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Κυβέρνησαν το Βυζάντιο γιά 192 χρόνια (1261-1453) καλύπτοντας το μεσοδιάστημα   μεταξύ Φραγκοκρατίας και Τουρκοκρατίας. Ιδρυτής και αρχηγέτης της δυναστείας υπήρξε ο Μιχαήλ  Η΄ Παλαιολόγος (1224-1282), Παφλαγονικής καταγωγής στρατηγός και μεγαλοφεουδάρχης, που ανέβηκε στον θρόνο με πραξικόπημα το 1261 και βασίλεψε 23 χρόνια μέχρι το 1284.

    Γεννήθηκε στην Βιθυνία το 1224 την εποχή που η Κωνσταντινούπολη βρισκόταν στα χέρια των σταυροφόρων. Γυιός του Ανδρόνικου και της Θεοδώρας Παλαιολόγου και  απόγονος πάμπλουτης οικογένειας φεουδαρχών από την Παφλαγονία, είχε πέντε αδέλφια. Ανατράφηκε στρατιωτικά και  το 1245 μπήκε στην υπηρεσία του αυτοκράτορα της κράτους της Νίκαιας Ιωάννη Γ΄ Δούκα Βατάτζη (1224-1254). Γρήγορα έφθασε στο αξίωμα του στρατηγού. Παντρεύτηκε την Θεοδώρα Δούκα και απέκτησαν τρία παιδιά, τον μετέπειτα αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β΄ Παλιολόγο, τον Κωνσταντίνο και την Ευδοκία. Η κόρη του Ευδοκία παντρεύτηκε τον Παφλαγονικής καταγωγής Δούκα της Τραπεζούντας Ιωάννη Β΄ Μεγαλοκομνηνό (1280-1298). Η αδελφή του Μαρία παντρεύτηκε τον Τσάρο της Βουλγαρίας Μυτζή.

    Το σημαντικότερο γεγονός στην ιστορική διαδρομή του Μιχαήλ υπήρξε  η ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης το 1261 και η  πραξικοπηματική ανάδειξή του ως πρώτου αυτοκράτορα της νέας δυναστείας των Παλαιολόγων. Δεν χαρακτηρίσθηκε ποτέ ως Ελληνας. Αναφέρει κομπάζοντας στην αυτοβιογραφία του σχετικά με την ανάκτηση της Πόλης:

"Η  Κωνσταντίνου Πόλις, η Ακρόπολις της Οικουμένης, η Αυτοκρατορική πρωτεύουσα των Ρωμαίων, η οποία σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, βρισκόταν υπό την κατοχή των Λατίνων, περιήλθε και πάλι υπό την εξουσία των Ρωμαίων, τούτο ήταν θέλημα Θεού να συμβεί διά μέσου εμού" 

Η Παφλαγονία είναι μία από τις μεγαλύτερες και αρχαιότερες χώρες της Μ. Ασίας με προϊστορία 3.000 ετών. Κατοικείτο από  γηγενή μη Ελληνικό  πληθυσμό 

  Ο Μιχαήλ συνέχιζε σε όλη την ζωή του να αυτοπροσδιορίζεται  ως "πιστος βασιλεύς και αυτοκράτωρ Ρωμαίων". Υπέγραφε πάντα τα αυτοκρατορικά έγγραφα με το πλήρες όνομά του "Μιχαήλ Δούκας Αγγελος Κομνηνός Παλαιολόγος". Η συσχέτιση με τις  δυναστείες των Αγγέλων και των Κομνηνών αποδεικνύει την συγγένεια του οίκου του με αυτές τις δύο παλιές δυναστείες  που κυβέρνησαν το Βυζάντιο δύο αιώνες νωρίτερα. Οι Κομνηνοί ήσαν μεγαλοφεουδάρχες από την Παφλαγονία ενώ οι Αγγελοι είχαν Περσοαρμενική εθνική καταγωγή

    Η Παφλαγονία μία από τις αρχαιότερες χώρες της Μικράς Ασίας μεταξύ Βιθυνίας, Φρυγίας και Πόντου, κατοικείτο από τους αρχαίους Παφλαγόνες, γηγενή λαό της Μ. Ασίας. Κατακτήθηκε από τους Πέρσες τον 6ο αι. πΧ και στην συνέχεια από τους Ρωμαίους τον 1ο αι. πΧ  που την μετέτρεψαν σε ομώνυμη επαρχία (θέμα). Τον μεσαίωνα εποικίσθηκε από Αρμένιους. Στις αρχές του 12ου αι. κατακτήθηκε από τους Σελτζούκους. Σημαντικές πόλεις  η Σινώπη και η Κασταμονού.

    Η εθνική καταγωγή των Παλαιολόγων απετέλεσε αντικείμενο ιστορικής έρευνας. Διατυπώθηκαν διάφορες απόψεις χωρίς ικανοποιητική πειστικότητα. Τα στοιχεία που υπάρχουν είναι ανεπαρκή οδηγούν ωστόσο στο συμπέρασμα πως πρόκειται γιά γλωσσικά  εξελληνισμένη  οικογένεια Παφλαγόνων μεγαλοφεουδαρχών Περσοαρμενικής καταγωγής που αναδείχθηκε στην Ανατολία στα τέλη του 11ο αιώνα, όταν οι  Σελτζούκοι εισέβαλαν στο Βυζάντιο.

  Συγγένευαν με την επίσης Παφλαγονική δυναστεία των Κομνηνών, δεν είχαν ωστόσο καμμία σχέση με την Ελλάδα ούτε με τον Μυστρά. Ο Μυστράς και το ομώνυμο κάστρο, τους παραχωρήθηκε από τους Φράγκους ιππότες το 1260 σαν λύτρο γιά την απελευθέρωση του Φράγκου πρίγκηπα της Αχαϊας  που είχε αιχμαλωτισθή από τον Μιχαήλ Παλαιολόγο στην μάχη της Πελαγονίας κοντά στην Καστοριά το 1257.   

 

Η θυελλΩδης ζωΗ του ΜιχαΗλ  Η΄ ΠαλαιολΟγου

1224

    Γέννηση του Μιχαήλ Παλαιολόγου στο νεοσύστατο κρατίδιο της  Νίκαιας. Η Κωνσταντινούπολη βρίσκεται στην κατοχή των Φράγκων από το 1204. Τα λείψανα του Βυζαντίου έχουν διασπασθή σε τρία αυτόνομα κρατίδια που αντιμάχονται μεταξύ τους. Τα άλλα δύο είναι το Δεσποτάτο της Ηπείρου και το βασίλειο της Τραπεζούντας

1246

    Ο αυτοκράτορας της Νίκαιας Ιωάννης Γ΄ Βατάτζης εκστρατεύει κατά της Βουλγαρίας που σπαράσσεται από εμφύλιες διαμάχες και καταλαμβάνει σημαντικά φρούρια  μεταξύ των οποίων το Σερ (Σέρρες) και το Μλένικ (Μελένικο). Ο Μιχαήλ  Παλαιολόγος διορίζεται τοπάρχης της περιοχής.

1250 - 1251

 Ο Μιχαήλ προάγεται σε στρατηγό σε ηλικία 26 ετών από τον αυτοκράτορα της Νίκαιας Ιωάννη Γ΄ Βατάτζη. Ο  Ιωάννης εκστρατεύει στην Μακεδονία κατά του αντιπάλου του Δεσπότη της Ηπείρου Μιχαήλ  Β΄ Αγγελου. Ο στρατός του στον οποίο συμμετέχει ο  νεαρός στρατηγός Μιχαήλ Παλαιολόγος αφού κυρίευσε πολλές πόλεις της Μακεδονίας επιστρέφει το επόμενο έτος στην Νίκαια.

    1252

Οι πρώτες ραδιουργίες

    Ο Μιχαήλ Παλαιολόγος μαζί με τον στρατηγό Τορνίκιο συνομωτεί  με τους Βούλγαρους στο Μελένικο κατά του αυτοκράτορα Ιωάννη Βατάτζη και ετοιμάζεται να παντρευτή την Μαρία κόρη του Βούλγαρου Τσάρου Καλλιμάν Α΄. Παίζοντας διπλό παιχνίδι ο Μιχαήλ συνομωτεί ταυτόχρονα  με τον Δεσπότη της Ηπείρου Μιχαήλ Β΄ Αγγελο. Η διπλή συνομοσία καταγγέλεται από τον στρατηγό Νικόλαο Μαγκλαβίτη μετά τον ξαφνικό θάνατο του Τορνίκιου.  Ο αυτοκράτορας Ιωάννη Γ΄ Βατάτζη έρχεται στους Φιλίππους της Μακεδονίας και συγκροτεί στρατοδικείο που καταδικάζει τον Μιχαήλ σε βαρειά φυλάκιση στην διάρκεια της οποίας υφίσταται βασανιστήρια. Χάρις στην πανουργία του ο Μιχαήλ κατάφερε να αμνηστευθή και να ξανακερδίσει την εμπιστοσύνη του αυτοκράτορα Ιωάννη που τον παντρεύει με την Θεοδώρα, κόρη του σεβαστοκράτορα Ισαάκιου Δούκα.

1254

    Θάνατος του αυτοκράτορα Ιωάννη Γ΄ Βατάτζη στο Νυμφαίο σε ηλικία 62 ετών. Τον διαδέχεται ο γυιός του Θεόδωρος Β΄ Λάσκαρις, Στον Πατριαρχικό θρόνο της Νίκαιας ανέρχεται ένας αγράμματος λαϊκός, ο Αρσένιος. Ο Μιχαήλ  Παλαιολόγος συνεχίζει τις ραδιουργίες του με στόχο τον θρόνο.

1256

Νέα συνομωσία με Βούλγαρους. Καταδίκη σε τύφλωση

   Ο Μιχαήλ Παλαιολόγος συνομοτεί και πάλι  με τον Βούλγαρο πολέμαρχο Δραγωτά. Ο αυτοκράτορας Θεόδωρος Λάσκαρης οργανώνει εκστρατεία κατά της Βουλγαρίας που αποτυχαίνει. Διατάσσεται η σύλληψη  του Μιχαήλ Παλαιολόγου και η απόταξή του από τον στρατό. Το στρατοδικείο τον καταδικάζει σε τύφλωση γιά εσχάτη προδοσία.

1258

Στο στρατόπεδο των Σελτζούκων. Αιματηρό πραξικόπημα

   Ο Μιχαήλ Παλαιολόγος δραπετεύει από την φυλακή και καταφεύγει στον Σουλτάνο των Σελτζούκων Καϊκαβή στο Ικόνιο  που τον διορίζει αρχηγό του Τουρκομανικού στρατού. Επί κεφαλής ισχυρής στρατιωτικής δύναμης προσπαθεί να αποκρούσει τους Μογγόλους του Τζέγκις Χαν που είχαν εισβάλει από Ανατολικά και απειλούσαν το Σελτζουκικό κράτος. Η εκστρατεία αποτυγχάνει και ο Παλαιολόγος υποχωρεί νικημένος στο Σελτζουκικό κράτος της Κασταμονού στην Παφλαγονία.

  Ο αυτοκράτορας Θεόδωρος Λάσκαρης συναντάται στις Σάρδεις με τον Σελτζούκο Σουλτάνο γιά να αντιμετωπίσουν από κοινού την απειλή των Μογγόλων.  Αποφασίσθηκε να συνθηκολογήσουν με τους Μογγόλους και να πληρώσουν φόρο υποτέλειας. Εκεί ο Λάσκαρης συναντήθηκε με τον Μιχαήλ Παλαιολόγο και έκανε το λάθος να τον αμνηστεύσει γιά δεύτερη φορά. Σαν να μη έφθανε αυτό τον διόρισε  διοικητή της Μακεδονίας. Ο Μιχαήλ Παλαιολόγος εγκαταστάθηκε στην Θεσσαλονίκη και οργάνωσε νέες ραδιουργίες  με  τοπικούς φεουδάρχες. Μόλις το έμαθε ο αυτοκράτορας Θεόδωρος Λάσκαρης διέταξε τον στρατηγό Χαδηνό να τον συλλάβει και να τον φέρει στην Νίκαια δεμένο. Δυστυχώς δεν πρόλαβε.   

Το διασπασμένο Βυζάντιο το 1240

  Τον Αύγουστο του 1258  o   αυτοκράτορας  Θεόδωρος Β΄ Λάσκαρις πεθαίνει σε ηλικία 37 ετών έπειτα από σύντομη ασθένεια και ενταφιάζεται στο Νυμφαίο στην μονή Σωσάνδρων, δίπλα στον πατέρα του. Αφησε διάδοχο τον 8ετή γυιό του Ιωάννη Δ΄ Λάσκαρι με αντιβασιλέα-επίτροπο τον μέγα δομέστιχο Γεώργιο Μουζάλωνα. Ο αγράμματος Πατριάρχης Αρσένιος αντιπαθούσε τον Μιχαήλ. Τότε ο Μιχαήλ αποφασισμένος να δολοφονήσει τον Μουζάλονα  οργάνωσε  πραξικόπημα  με τους Αλέξιο Στρατηγόπουλο, Θεόδωρο Φιλή, Γεώργιο Ζαγραμάτη και Νικηφόρος Αλυάτη  που είχαν υποστή διώξεις από τον αυτοκράτορα Θεόδωρο Λάσκαρη. Ο Μουζάλονας πληροφορήθηκε την συνομοσία και έστειλε τον ανήλικο βασιλέα Ιωάννη Δ΄ Λάσκαρη στο φρούριο της Μεσημβρίας στον Εβρο

    Στο 9ήμερο μνημόσυνο του αυτοκράτορα στην Μονή Σωσάνδρων οι συνομώτες χτυπουν. Ομάδα Φράγκων μισθοφόρων του Μιχαήλ επιτίθενται  στο μοναστήρι και κατακρεουργούν τον αντιβασιλέα Γεώργιο Μουζάλονα μαζί τους δύο αδελφούς του  ένας των οποίων ήταν ο στρατηγός Ανδρόνικος Μουζάλονας. Ο Μιχαήλ και οι φίλοι του παρακολουθούν απαθείς το σκηνικό της σφαγής. Ο δρόμος γιά τον θρόνο είχε ανοίξει. Αμέσως ο Μιχαήλ ανακηρύσσεται συναυτοκράτορας και επίτροπος του ανήλικου αυτοκράτορα Ιωάννη Δ΄ Λάσκαρη. Ο Πατριάρχης Αρσένιος εξαναγκάζεται να τον αναγνωρίσει.

1259

Μάχη της Πελαγονίας

     Την άνοιξη του 1259 ο Μιχαήλ Παλαιολόγος οργανώνει μεγάλη εκστρατεία στην Μακεδονία εναντίον του αντιπάλου του Δεσπότη της Ηπείρου Μιχαήλ Β΄ που είχε συμμαχήσει με τους Φράγκους της Πελοπονήσου, τον βασιλέα της Σικελίας Μαμφρέδο και τους Βλάχους της Θεσαλίας. Επί κεφαλής του στρατού που αποτελείτο από Σλάβους και Ρωμαίους αγρότες  ήταν ο αδελφός του στρατηγός Ιωάννης Παλαιολόγος μαζί με τους στρατηγούς Αλέξιο Στρατηγόπουλο, Ιωάννη Ραούλ και Κωνσταντίνο Τορνίκιο.

   Η  μάχη κράτησε πολλές ώρες στον κάμπο της Πελαγονίας κοντά στην Καστοριά στην θέση Βορίλλα Λόγγα. Χάρις στην πανουργία του Παλαιολόγου ο συμμαχικός στρατός της Ηπείρου καταστράφηκε και οι Φράγκοι ιππότες εξολοθρεύθηκαν ενώ ο αρχηγός τους Γοδεφρείδος Βιλαρδουϊνος πιάστηκε αιχμάλωτος. Λίγο αργότερα ο Μιχαήλ Παλαιολόγος τον απελευθέρωσε  παίρνοντας ως λύτρα τον Μυστρά, την Μονεμβασία και άλλα φρούρια στην Πελοπόνησο. Μετά την στρατιωτική επιτυχία στην Πελαγονία δύο ήταν οι στόχοι του: Η εξόντωση του ανήλικου  αυτοκράτορα Ιωάννη Δ΄ Λάσκαρη και η ανάκτηση της Κωνσταντινοιύπολης που παρέμενε στα χέρια των Φράγκων.

1260

Στον θρόνο της Νίκαιας

  Τον Ιανουάριο του 1260 ο Μιχαήλ αυτοανακηρύσσεται στην Νίκαια αυτοκράτορας Ρωμαίων χωρίς θρησκευτική στέψη. Ο Πατριάρχης Αρσένιος παραιτήθηκε διαμαρτυρόμενος και αποσύρθηκε σε μοναστήρι. Νέος Πατριάρχης διορίσθηκε ο Νικηφόρος, φίλος του Μιχαήλ που πέθανε  ένα χρόνο αργότερα. Δημιουργείται εκκλησιαστικό σχίσμα στα εδάφη της αυτοκρατορίας. Ο Μιχαήλ άρχισε να εξοντώνει τους παλαιούς συνεργάτες του φοβούμενος συνομωσία. Ο στρατηγός Καρυανίτης ρίχθηκε στις φυλακές, δραπέτευσε, κατέφυγε στους Σελτζούκους οι οποίοι τον σκότωσαν.

1261

Ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης - Ο Μιχαήλ τυφλώνει τον νόμιμο αυτοκράτορα και ανέρχεται στον θρόνο

   Την άνοιξη του 1261 ο Μιχαήλ εκστρατεύει στην Θράκη και καταλαμβάνει πολλές πόλεις από τους Φράγγους. Στην Νίκαια ο Πατριάρχης Αρσένιος επικεφαλής της σχισματικής παράταξης οργανώνει ταραχές. Ο Μιχαήλ επιστρέφει στην πρωτεύουσα και τον εξορίζει. Στην συνέχεια εκστρατεύει κατά της  Κωνσταντινούπολης που βρίσκεται στα χέρια των Ενετών. Η πρώτη επίθεση από την πλευρά του Γαλατά αποτυγχάνει και ο Μιχαήλ επιστρέφει στο Νυμφαίο. Εκεί συμμαχεί με τους Γενοβέζους σε βάρος των Ενετών. Τους υπόσχεται πολλά προνόμια όταν καταλάβει την Πόλη.

  Το καλοκαίρι του 1261 στέλνει τον στρατηγό Στρατηγόπουλο με 1500 στρατιώτες να πολιορκήσει την Κωνταντινούπολη. Την εποχή εκείνη οι Βενετοί που κατείχαν την Πόλη βρίσκοντο σε ελεεινή κατάσταση χωρίς τρόφιμα και εφόδια. Ο βασιλιάς Βαλδουϊνος Β΄ βλέποντας τον κίνδυνο ζήτησε και έλαβε λίγα πλοία από την Βενετία. Ο ολιγάριθμος στρατός της Νίκαιας πλησίασε τα τείχη απέναντι από την Πύλη της Σηλυβρίας.

    Κάποια στιγμή ο Στρατηγόπουλος πληροφορήθηκε πως ο Ενετικός στρατός είχε απομακρυνθή με τα πλοιάρια γιά να διενεργήσει αντιπερισπασμό στην Ασιατική ακτή. Την κρίσημη εκείνη ώρα παρουσιάσθηκαν στον Στρατηγόπουλο οι "Θεληματάριοι", φτωχοί αγρότες των περιχώρων, και προσφέρθηκαν να μπάσουν κρυφά τον στρατό στην πόλη από κάποιο λαγούμι υδραγωγείου που κατέληγε έξω από τα τείχη. Την νύχτα διείσδυσαν οι πρώτοι στρατιώτες άνοιξαν τις πύλες απ' όπου εφόρμησαν οι υπόλοιποι. Πανικοβλήθηκαν οι Ενετοί μπήκαν στα καράβια τουςμαζί με τον Λατίνο Πατριάρχη και διέφυγαν στην Προποντίδα με επικεφαλής τον βασιλιά Βαλδουϊνο που είχε μεταμφιεσθή καλόγερος.

    Ξημέρωνε 25 Ιουλίου 1261. Επειτα από 57 χρόνια Λατινοκρατίας η Κωνσταντινούπολη ελευθερώθηκε ανέλπιστα και  τυχαία από μία ασήμαντη στρατιωτική δύναμη  800 ιππέων και λίγες εκατοντάδες πεζών χωρίς ουσιαστική αντίσταση. Ο 37χρονος Μιχαήλ Παλαιολόγος που βρισκόταν στο Νυμφαίο πληροφορήθηκε το ανέλπιστο γεγονός αλλά δεν βιάστηκε να έλθει στην Πόλη. Τον προβλημάτιζε η ύπαρξη του ανήλικου  αυτοκράτορα Ιωάννη Λάσκαρη που εξακολουθούσε να βρίσκεται περιορισμένος στο φρούριο της Μαγνησίας προστατευόμενος του εξόριστου Πατριάρχη Αρσένιου.

  Ηλθε στην Πόλη στις 15 Αυγούστου 1261 με καθυστέρηση 20 ημερών. Η είσοδός του είχε θριαμβευτική μορφή με δοξολογία στην Αγία Σοφία χωρίς παρουσία Πατριάρχη αφού ο Αρσένιος  αρνήθηκε να παραστή επειδή δεν παρέστη ο νόμιμος αυτοκράτορα Ιωάννης Λάσκαρις.  Σε λίγες εβδομάδες ο Μιχαήλ υποχρεώνει τον Αρσένιο να τον στέψει   αυτοκράτορα στην Αγία Σοφία με τον τίτλο Μιχαήλ  Η΄  Παλαιολόγο. Λίγους μήνες αργότερα ανήμερα  των Χριστουγέννων  του 1261, τυφλώνει τον 11ετή αυτοκράτορα Ιωάννη Δ΄ Λάσκαρη. Μόλις μαθεύθηκε η αποτρόπαια αυτή πράξη ο Πατριάρχης Αρσένιος τον καταράστηκε και τον αφόρισε. Ο Μιχαήλ τον εξόρισε γιά δεύτερη φορά και το εκκλησιαστικό σχίσμα διευρύνθηκε.

  Η ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης  δεν χαιρετίσθηκε από όλους. Αξιωματούχοι της Νικομήδειας διακήρυξαν:

"Του λοιπού καλόν τις μην ελπιζέτω, επεί  Ρωμαίοι και αύθις πατούσι την Πόλιν"

Ιστορικός Παχυμέρης Α΄, 149

1262 -1282:

 

ΣικελικOς ΕσπερινOς

Η ΕΞΟΝΤΩΣΗ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΚΑΙ Η σφαγH 8.000 ΓAλλων ΤΗΣ ΣΙΚΕΛΙΑΣ

   Η τύφλωση του νόμιμου αυτοκράτορα Ιωάννη Δ΄ Λάσκαρη πυροδότησε στάση στην επαρχία της Τρικοκκιάς. Πολλοί επαναστάτες μαζεύθηκαν γύρο από ένα τυφλωμένο αγόρι που πίστευαν ότι ήταν ο Ιωάννης Λάσκαρης. Ταυτόχρονα στασίασαν  οι Ακρίτες των συνόρων που ήσαν φίλοι των Λασκάρεων. Ο Μιχαήλ αντεπετέθηκε και και κατάφερε να νικήσει τους στασιαστές  δημιουργήθηκε ωστόσο ανταρτοπόλεμος από οπαδούς του Αρσένιου που κράτησε χρόνια. Το κράτος εξασθένησε και οι Σελτζούκοι προχωρούσαν από την Ανατολή.

   Ο Μιχαήλ στράφηκε στον Πάπα Γρηγόριο Γ΄ και αποδέχθηκε την πλήρη Ενωση των Εκκλησιών. Ξεσηκώθηκαν τότε οι φανατικοί Αγιορίτες καλόγηροι. Ο Μιχαήλ αντέδρασε βίαια έβαλε μερικούς σε πλοίο και τους έπνιξε στο Αιγαίο, άλλους έσφαξε και άλλους έκαψε σε έναν πύργο στον Αθω. Στις Βυζαντινές εκκλησίες άρχισε η μνημόνευση του Πάπα ως προκαθήμενου της Ανατολικής Εκκλησίας και εισήχθη το πιστεύω της Καθολικής θρησκείας.

    Το 1280 ο νέος Πάπας Μαρτίνος Δ΄ απήτησε την απομάκρυνση όλων των ανθενωτικών κληρικών και επειδή δεν εισακούσθηκε αφόρισε τον Μιχαήλ. Ταυτόχρονα ο Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης τον καταράσθηκε ως αιρετικό. Το Πάσχα του 1282 σε συμμαχία με  το Παπικό Κράτος του Βατικανού, ο Μιχαήλ Παλαιολόγος οργάνωσε την σφαγή 8.000 Γάλλων της Σικελίας, μιά αποτρόπαια πράξη που άφησε το στίγμα της στην ιστορία  ως Σικελινός Εσπερινός. Η συνομωσία του Μιχαήλ είχε στόχο την ανατροπή του βασιλιά της Σικελίας Charles of Anjou που είχε έδρα το Παλέρμο με αποτέλεσμα την επέμβαση του βασιλιά της Αραγωνίας  Petar III  τον οποίο ο Μιχαήλ δωροδόκησε με 60.000 λίρες προκειμένου να αποσυρθή.

   Ο Μιχαήλ Παλαιολόγος  πέθανε στο χωριό Παχούμιο της Θράκης τον Δεκέμβριο του 1282 σε ηλικία 58 ετών.  Κατά γενική απαίτηση έμεινε  άταφος και αδιάβαστος με την συναίνεση της οικογένειάς του. Το πτώμα του αφέθηκε  να σαπίσει έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης.

 

ΕπΙλογος

    Η δυναστεία των Παλαιολόγων που ίδρυσε ο Μιχαήλ είναι η μακροβιότερη στην ιστορία του Βυζαντίου. Διατηρήθηκε στην εξουσία  επί 192 χρόνια (1261-1453) με μία ανώμαλη διακοπή 13 ετών στην περίοδο της συμβασιλείας του Ιωάννη ΣΤ΄ Καντακουζηνού (1341-1354).   Περιλαμβάνει  τους εξής έντεκα αυτοκράτορες :

Μιχαήλ Η΄

1261-1282

Ανδρόνικος Β΄ ο Γέρων

1282-1328

Μιχαήλ Θ΄

1295-1320

Ανδρόνικος Γ΄

1328-1341

Ιωάννης Στ΄ Καντακουζηνός

1341-1354

Ιωάννης  Ε΄

1341-1376  και 1379-1391

Ανδρόνικος  Δ΄

1376-1379

Ιωάννης Ζ΄

1390

Μανουήλ  Β΄ 

1391-1425

Ιωάννης Η΄

1425-1448

Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Δραγάτσης

1449-1453

 

Γιά τις απόκρυφες σελίδες της "Βυζαντινής"  ιστορίας  επισκεφθείτε τα παρακάτω sites

Το αιματηρό τέλος των Βυζαντινών αυτοκρατόρων

Η πολυεθνική καταγωγή  των 92 αυτοκρατόρων του Βυζαντίου: Ούτε ένας Ελληνας

Βυζάντιο: Ενα  όνομα που δεν υπήρξε ποτέ στην ιστορία

Κωνσταντίνος ο Μέγας: Ενας στυγερός δολοφόνος ανακηρύσσεται Αγιος και Ισαπόστολος

Σλαβικής καταγωγής ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός

Σλάβοι εκ μητρός οι δύο τελευταίοι αυτοκράτορες του Βυζαντίου

Κωνσταντινούπολη:  Πατριαρχείο εικονικής πραγματικότητας ελλείψει πιστών

Η σκοτεινή πλευρά της Ελληνικής ιστορίας

 

Copyright © 2002-2008    www.bulgarmak.org