Βοδενά: Ισλαμική  παρουσία  537 ετών (1386-1923)

Edessa's  mosque scheduled to be reopened - Αίτημα 20.000  Μουσουλμάνων του Νομού Πέλλας

The Voden's Holly Turk Mosque

Απαιτείται δαπάνη αναστύλωσης 500.000 Ευρώ που θα καλύψουν από  κοινού Τουρκία και Ελλάδα Ανακατασκευάζονται ήδη τα τζαμιά σε Τρίκκαλα, Γιανιτσά και  Μυτιλήνη.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

   Η προσάρτηση των Βοδενών (Εδεσσας) στην Οθωμανική αυτοκρατορία χρονολογείται γύρο στο 1386. Αν και η ακριβής ημερομηνία δεν είναι γνωστή, η Οθωμανική κατάκτηση της δυτικής Μακεδονίας πραγματοποιήθηκε ελάχιστα χρόνια πρίν την ιστορική μάχη του Κοσυφοπεδίου που διεξήχθη το 1389. Σύμφωνα με την προφορική παράδοση τα Βοδενά παραδόθηκαν χωρίς αντίσταση στους Οθωμανούς από τον Κελ Πέτρο, χριστιανό εξομώτη. 

   Αρχηγός των Οθωμανών ήταν ο στρατηλάτης Γαζή Εβρενόζ, κατακτητής της Μακεδονίας. Ο τάφος του διασώζεται στο ομώνυμο μαυσωλείο που υψώνεται στο κέντρο των Γιαννιτσών. Η πόλη της Εδεσσας παρέμεινε Οθωμανική επί 537 χρόνια. Την 18η Οκτωβρίου 1912 καταλήφθηκε από τον Ελληνικό στρατό αλλά οι Μουσουλμάνοι κάτοικοι παρέμειναν στην πόλη  11 χρόνια ακόμα μέχρι την ανταλλαγή πληθυσμών που πραγματοποιήθηκε με την Συνθήκη της Λωζάνης την άνοιξη του 1923.

Το ΜουσουλμανικΟ τΕμενος των ΒοδενΩν

    Το Γενί Τζαμί των Βοδενών χτίσθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα από τον Χασάν Φεχμί Πασά.  Κατασκευασμένο από λαξευμένο πωρόλιθο θεωρείται από τα ωραιότερα τζαμιά της Οθωμανικής Μακεδονίας.    Στην πόλη υπήρχαν συνολικά εννέα (9) τζαμιά διάσπαρτα στις ισάριθμες Μουσουλμανικές  συνοικίες. Ο αριθμός των 9 τζαμιών μαρτυρείται και από την αφήγηση του Τούρκου περιηγητή Εβλιγιά Τσελεμπή (1611-1681) που επισκέφθηκε τα Βοδενά το 1668.

   Την ίδια εποχή υπήρχαν στα Βοδενά δύο τεκέδες Δερβίσηδων και 4 Μουσουλμανικά σχολεία. Τα τζαμιά λειτούργησαν μέχρι το 1923. Την χρονιά εκείνη ο Μουσουλμανικός πληθυσμός της πόλης, περίπου 6.000 άτομα, μετακινήθηκε υποχρεωτικά στην Τουρκία βάσει της πληθυσμιακής ανταλλαγής που επέβαλε η Συνθήκη της Λωζάνης. Στην θέση τους ήλθαν 3.000 Τουρκογενείς χριστιανοί από τα ενδότερα της Ανατολίας που εγκαταστάθηκαν στους δύο προσφυγικούς συνοικισμούς της πόλης. Ορισμένοι απ' αυτούς είναι  κρυπτομουσουλμάνοι και δεν διαθέτουν τόπο θρησκευτικής λατρείας.

     Την άνοιξη του 1923 το   Γενί Τζαμί της Εδεσσας σφραγίσθηκε από τις ελληνικές  Αρχές. Την επόμενη δεκαετία  μετατράπηκε σε αποθήκη της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Σήμερα στο εσωτερικό του στιβάζονται αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής καθώς και αξιόλογες επιτύμβιες στήλες από τα Μουσουλμανικά νεκροταφεία των Βοδενών. Το κτίσμα παραμένει αναξιοποίητο και ασυντήρητο παρ' όλο που έχει χαρακτηρισθή διατηρητέο.  Παρατίθεται το Βασιλικό Διάταγμα της 15/23 Οκτωβρίου 1937 που δημοσιεύθηκε στο  428/1937 Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως στο οποίο  το Γενή Τζαμί της Εδεσσας χαρακτηρίζετα διατηρητέο  ιστορικό μνημείο.

   Το διάταγμα υπογράφεται από τον τότε βασιλέα Γεώργιο Β΄ και εκδόθηκε επί δικτατορίας Μεταξά. Ωστόσο με την πάροδο του χρόνου παρατηρούνται ανησυχητικές φθορές στο κτίσμα. Τα εντυπωσιακά αποσπάσματα από το Κοράνιο που κοσμούν εσωτερικά τον τρούλλο κινδυνεύουν από την υγρασία ενώ η κορυφή  του μιναρέ γκρεμίσθηκε στον σεισμό του 1978. Οι παρεμβάσεις συντήρησης της ΙΖ  Εφορίας Κλασσικών Αρχαιοτήτων που διαχειρίζεται το τέμενος είναι επουσιώδεις και απαιτείται πλήρης μελέτη αρχιτεκτονικής αποκατάστασης.

20.000 ξΕνοι μετανΑστες στον νομΟ ΠΕλλας - Οι περισσΟτεροι ΜουσουλμΑνοι

 ΙδρΥθηκε ΑλβανικΗ οργΑνωση στην Εδεσσα

     Με την 458/2000 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Εδεσσας εγκρίθηκε το καταστατικό της οργάνωσης ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΗ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΝΟΜΟΥ ΠΕΛΛΑΣ που εδρεύει στην Εδεσσα. Η απόφαση του Δικαστηρίου ανακοινώθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2001 και η νέα Οργάνωση άρχισε την λειουργία της κάτω από  νόμιμες συνθήκες. Οπως αναφέρεται στο Καταστατικό σκοπός του συλλόγου είναι η αμοιβαία κατανόηση, βοήθεια και συνεισφορά γιά την ισχυροποίηση της φιλίας μεταξύ των δύο λαών, Ελληνικού και Αλβανικού.

    Στο μεταξύ σύμφωνα με στοιχεία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, σε 19.500 ανέρχεται ο συνολικός αριθμός των αλλοδαπών εργαζομένων στον Νομό Πέλλας. Στην συντριπτική τους πλειοψηφία είναι Αλβανοί Μουσουλμάνοι, υπάρχουν όμως και αρκετοί Βούλγαροι, Σέρβοι και Γεωργιανοί.

   Εκτιμάται ότι  τουλάχιστον 18.000 εργάτες Μουσουλμανικού θρησκεύματος εργάζονται στον νομό Πέλλας χωρίςι να διαθέτουν χώρο θρησκευτικής λατρείας. Η διάθεση Ισλαμικού τεμένους γιά τους αλλοδαπούς εργαζομένους είναι πλέον επιτακτική. Στην Ελλάδα ήδη λειτουργούν τουλάχιστον 15 τόποι θρησκευτικής λατρείας γιά τους αλλοδαπούς μετανάστες στις πόλεις Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Λάρισα και Γιάννινα.

   Πρόκειται γιά θρησκευτικούς χώρους Μουσουλμανικής προσευχής που στεγάζονται σε κλειστούς χώρους, κυρίως  διαμερίσματα και αποθήκες χωρίς να καλύπτουν τις ανάγκες των πιστών.Την τελευταία τριετία η Αλβανική κυβέρνηση ζήτησε επανειλημένα την λειτουργία Ισλαμικών τζαμιών γιά τους 700.000 Αλβανούς μετανάστες στην Ελλάδα, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων είναι Μουσουλμάνοι.

Εδεσσα 1386-1923: Ισλαμική παρουσία 537 ετών

Μιά σπάνια φωτογραφία της Εδεσσας στην δεκαετία του 20 αναδεικνύει το πολιτιστικό έγκλημα που διεπράχθη από το Ελληνικό κράτος με την κατεδάφιση των επτά από τα εννέα Μουσουλμανικών τζαμιών που κοσμούσαν την πόλη. Στο ΝΔ τμήμα της πόλης  διακρίνονται  4 από τα 9 τεμένη της πόλης με τους αντίστοιχους μιναρέδες. Μεταξύ αυτών και το Γενή τζαμί δεύτερο από αριστερά. Η κατεδάφιση των   τζαμιών έγινε μεταξύ 1925 και 1960 με απαίτηση της ελληνικής Εκκλησίας

Αίτημα επαναλειτουργίας του τεμένους

   Την τελευταία δεκαετία ένας  αριθμός Μουσουλμανικών κτισμάτων στην Ελλάδα έχουν μπει σε προγράμματα  αναστύλωσης. Το ίδιο συμβαίνει και με ορισμένους μεντρεσέδες (εκκλησιαστικά σχολεία), φρούρια, τεκέδες και Οθωμανικά λουτρά. Η δαπάνη βαρύνει ειδικά κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ενωσης και  φθάνει τα 40 εκατομ. ευρό. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα εξής Οθωμανικά μνημεία:

• 1.  Μαυσωλείο  Οθωμανού στρατηλάτη Γαζή Εβρενόζ στα Γιαννιτσά  (14ος αιώνας)

• 2.  Μουσουλμανικό κάστρο  Τρικκάλων

• 3.  Μουσουλμανικό ιεροδιδασκαλείο  Λάρισας - Δαπάνη 1,5 εκατομ. ευρώ

• 4.  Μουσουλμανικό τέμενος  Αγίου Νικολάου Κρήτης

• 5.  Μουσουλμανικό τέμενος   Κω

• 6.  Μουσουλμανικό τέμενος  Μυτιλήνης - Δαπάνη 1 εκατομ. ευρώ

• 7.  Οθωμανικά λουτρά  Σερρών - Δαπάνη 2,5 εκατομ. ευρώ

  Τον Ιούνιο 2002 σχηματίσθηκε στον νομό Πέλλας επιτροπή Μουσουλμάνων αποτελούμενη από εντόπιους και αλλοδαπούς εργαζόμενους. Με υπόμνημα που στάλθηκε στις αρμόδιες Αρχές ζητήθηκε η αρχιτεκτονική αποκατάσταση και επαναλειτουργία του ιερού τεμένους Βοδενών. Η αίτηση εστάλη στους ακόλουθους αποδέκτες:

• 1. Πρεσβεία Τουρκικής Δημοκρατίας, Αθήνα

• 2. Προξενείο Τουρκικής Δημοκρατίας, Θεσσαλονίκη

• 3. Σοφολογιότατο Μουφτή Κομοτινής

• 4. Υπουργείον Εξωτερικών Αλβανίας

• 4. Υπουργόν Παιδείας και Θρησκευμάτων, Αθήνα

• 5. Αρχιεπίσκοπο Αθηνών κ. Χριστόδουλο

• 6. ICOMOS Διεθνής Οργανισμός αποκατάστασης ιστορικών μνημείων

ΙΣΤΑΜΠΟΥΛ

Σουλτάν Αχμέτ Τζαμί:  Κτίσμα της χιλιετίας

   Στην Ισταμπούλ, ψηλά στον λόφο των  Ρωμαϊκών ανακτόρων, δεσπόζει στον Βόσπορο το λαμπρότερο αρχιτεκτονικό δημιούργημα της χιλιετίας που πέρασε. Είναι το περίφημο τέμενος του Σουλτάνου Αχμέτ γνωστό και ως Γαλάζιο τζαμί, που κτίσθηκε μεταξύ 1609-1616.

   Διακοσμημένο με υπέροχα γαλάζια πλακάκια από το Ιζνίκ, είναι το μοναδικό τζαμί στον κόσμο με 6 μιναρέδες. Από στατικής πλευράς αποτελεί οικοδομικό θαύμα καθώς στηρίζεται σε 4 γιγάντιους κίονες διαμέτρου 3 μέτρων.

   Σε μικρή απόσταση βρίσκεται ο κατά 1.100 χρόνια παλαιότερος ναός της Αγίας Σοφίας που κτίσθηκε το 530 μΧ από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Ιουστινιανό. Μετατράπηκε το 1453 σε τέμενος και το 1923 σε μουσείο. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο μνημειώδη αρχιτεκτονήματα είναι εμφανής καθώς το Γαλάζιο Τζαμί εκμηδενίζει με τον όγκο και την μεγαλοπρέπειά του την Αγία Σοφία που συμβολίζει μιά  εποχή θρησκευτικής λιτότητας.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΛΑΜ: ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Links

Βοδενά (Εδεσσα): Πόλη αυτοκρατορική

Η σκοτεινή πλευρά της Ελληνικής Ιστορίας. Click below

Copyright © 2002-2008  www.bulgarmak.org