Δολοφονήθηκε από τον Λάκη Πύρζα, μέλος της συμμορίας του με κίνητρο τις λίρες που είχε στις πάνω του

Η ΣΦΑΙΡΑ ΠΟΥ ΤΟΝ ΣΚΟΤΩΣΕ ΗΤΑΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

PAVLOS MELAS: Murdered by member of his gang for money

Στο κλασσικό πορτραίτο του ο Παύλος Μελάς προσπαθεί να μιμηθή το επιβλητικά αγέρωχο βλέμμα των Βούλγαρων ηγετών του VMRO Γκότσε Ντέλτσεφ, Ντάμιε Γκρούεφ, Κρίστε Μίσιρκωφ και Τόντορ Αλεξαντρώφ

Οι πραγματικες συνθηκες θανατου ενος κατασκευασμενου ήρωα

Στην ελληνική ιστοριογραφία ο Παύλος Μελάς (1870-1904) αναγορεύθηκε πρωταγωνιστής, σύμβολο, ήρωας και μεγαλομάρτυρας του λεγόμενου "Μακεδονικού" αγώνα. Γεννήθηκε το 1870 στην Μασσαλία από εύπορους γονείς, τελείωσε την σχολή Ευελπίδων ως ανθυπολοχαγός πυροβολικού και παντρεύτηκε την Ναταλία Δραγούμη, αδελφή του φίλου και συνεργάτη του Ιωνα Δραγούμη.

Μετά την αποφοίτησή του εντάχθηκε στην παρακρατική οργάνωση "Μακεδονικό Κομιτάτο" που ιδρύθηκε στην Αθήνα από τον εθνικιστή δημοσιογράφο Δημήτριο Καλαποθάκη. Τον Αύγουστο 1904 με την ιδιότητα του Ελληνα κομιτατζή, διείσδυσε παράνομα στα Μακεδονικά εδάφη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας επί κεφαλής συμμορίας 35 ενόπλων μισθοφόρων από την Κρήτη και την Μάνη.

Αποστολή του ήταν να "εξουδετερώσει" την Βουλγαρική δράση και να τρομοκρατήσει τα Βουλγαρόφωνα χωριά της δυτικής Μακεδονίας. Παρά τον μύθο που πλάστηκε γύρο του, υπήρξε δειλός, δεν έριξε ούτε μία σφαίρα και θεωρείται τελείως ακατάλληλος γιά την αποστολή που ανέλαβε.

Παρόμοιες ελληνικές μισθοφορικές συμμορίες, υπό την ηγεσία ελλήνων αξιωματικών, έσφαξαν, βίασαν και πλιατσικολόγησαν. ΄Εσπειραν τη φρίκη και το θάνατο στα Βουλγαρομακεδόνικα χωριά και προσπάθησαν, ανεπιτυχώς, να εμποδίσουν την ανάπτυξη της εθνικής ιδεολογίας και τον δημοκρατικό - αυτονομιστικό αγώνα των Βουλγαρομακεδόνων.

Η επΙσημη ελληνικΗ ΕΚΔΟΧΗ γιΑ τον θΑνατό του ΜελΑ

Στις 13 Οκτωβρίου 1904 και ενώ ο Μελάς βρισκόταν στο χωριό Σιάτιστα της Καστοριάς "προδόθηκε" από την Βουλγαρική συμμορία του Μήτρε Βλάχου και το σπίτι του κυκλώθηκε από Τουρκικό απόσπασμα. Με τους πρώτους πυροβολισμούς οι στρατιώτες σκόρπισαν και επικράτησε ησυχία. Τότε ο Μελάς με δύο συντρόφους του κατέβηκε στην αυλή του σπιτιού που είχαν καταφύγει, όταν ακούστηκε ένας πυροβολισμός, που τον έπληξε θανάσιμα στην πλάτη. Ξεψύχισε λίγο αργότερα, οι σύντροφοί του έκοψαν το κεφάλι του νεκρού και μετέφεραν το ακέφαλο σώμα γιά ενταφιασμό στην Καστοριά.

Ο Παύλος Μελάς ηρωποιήθηκε λόγω του θανάτου στην συγκεκριμένη αποστολή. Πρόκειται γιά έναν επίπλαστο μύθο που κατασκευάσθηκε και αναπαράχθηκε από τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του ελληνικού κράτους, έναν μύθο που θεμελιώθηκε στην διαστρέβλωση των ιστορικών γεγονότων και στο απόλυτο ψέμμα

Τα εθνικιστικά έντυπα της εποχής παρουσίασαν ψευδώς τον θάνατο του Μελάς σαν αποτέλεσμα συμπλοκής με Τουρκικό απόσπασμα. Η συγκεκριμμένη εφημερίδα "ΕΜΠΡΟΣ" ανήκε στον Κρητικής καταγωγής ιδρυτή του σώματος Ελλήνων κομιτατζήδων Δημήτριο Καλαποθάκη

Τα πραγματικΑ γεγονΟτα σΥμφωνα με τις επιστολΕς του Παυλου ΜελΑ

Ανούσια ταύτιση: Ο αρχαίος Ελληνας πολεμιστής αγκαλιά με τον τρομοκράτη "Μακεδονομάχο"

28 Αυγούστου 1904: Η συμμορία του Παύλου Μελά διέρχεται τα ελληνοτουρκικά σύνορα στην περιοχή Γρεβενών. Αποτελείται από 35 άτομα μεταξύ των οποίων ο Λάκης Πύρζας από την Φλώρινα, που θα παίξει και τον μοιραίο ρόλο στο τέλος του αρχηγού. Ολοι τους είναι μισθοφόροι με μηνιαίο μισθό 1-2 χρυσές λίρες. Ο Παύλος Μελάς που φέρει το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας κουβαλάει και μία τσάντα γεμάτη λίρες, πραγματικό θησαυρό, γιά την μισθοδοσία των συμμοριτών του και τις ανάγκες της επιχείρησης.

30 Αυγούστου 1904: Η πρώτη λιποταξία. Ο ληστής Θανάσης Βάγιας, μέλος της συμμορίας, λιποτακτεί μαζί με τον οπλισμό του, πηγαίνει στα Γρεβενά και καταδίδει στις Τουρκικές Αρχές την διείσδυση της συμμορίας στο Οθωμανικό έδαφος

1 Σεπτεμβρίου 1904: Το μέλος της συμμορίας Γιάννης Καραβίτης χάνεται γιά λίγο, περιπλανιέται ανάμεσα σε στάνες Βλάχων και πληροφορείται ότι κάποιοι Βλάχοι τσομπάνοι έχουν ειδοποιήσει τους Τούρκους της Σαμαρίνας. Αργά το βράδυ βρίσκει τους συντρόφους του και ανακοινώνει στον Μελά ότι οι Τούρκοι έχουν ειδοποιηθή.

7 Σεπτεμβρίου 1904: Φθάνουν στο ελληνικό χωριό Κοσταράζι και μοιράζονται σε δύο καταλύματα μέσα στο χωριό. Ο Μελάς στέλνει μήνυμα στον Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανό Καραβαγγέλη ζητώντας εφόδια και χρήματα, πράγμα το οποίο γίνεται. Σε επιστολή που αποστέλει στην γυναίκα του Ναταλία, ο Μελάς αναφέρει:

"Τρέμω και συγκινούμαι σκεπτόμενος ότι εγώ, ο οποίος ουδέ μύγα εσκεμμένως εσκότωσα ποτέ, από αύριο θα φονεύσω, θα δολοφονήσω ίσως και ανθρώπους ακόμα, τρέμω, αλλά ανυπομονώ να το κάμω"

12 Σεπτεμβρίου: Η συμμορία φθάνει στην μονή Τσιρίλοβου της οποίας ο ηγούμενος είναι έμπιστος του μητροπολίτη Καραβαγγέλη. Εκεί ο Μελάς ενώ συζητά με τον σύντροφό του Λάκη Πύρζα τον τρόπο εξόντωσης ενός Βούλγαρου της περιοχής, καταλαμβάνεται από κρίση συνείδησης και γράφει στην γυναίκα του:

"Μόλις τελείωσε η συζήτηση κατελήφθην από φοβεράν απογοήτευσιν. Τώρα εννόησα ότι δεν ημπορώ εγώ να διευθύνω τοιαύτην εργασίαν. Ετρεμα και είχα ρίγος, ησθανούμην την εαυτό μου ένοχον πριν ακόμα εγκληματίσω. Ησθανόμην ως εις την κόλασιν και εντελώς μόνος. Ελησμόνησα όλον το ωραίον και το υψηλόν και το ευγενές μέρος της αποστολής μου, και έβλεπα μόνον φόνους άγριους, δολίους, ερήμωσιν οικογενειών, απελπισίαν γονέων, τέκνων, αδελφών"

17 Σεπτεμβρίου - Οι πρώτες δολοφονίες: Η συμμορία του Μελά εισβάλει στο Βουλγαρικό χωριό Πρεκοπάνα κοντά στο Αμύνταιο και αιχμαλωτίζει τον εξαρχικό δάσκαλο και τον εξαρχικό παπά. Λίγο αργότερα οι δύο αιχμάλωτοι δολοφονούνται άνανδρα έξω από το χωριό από τον Φλωρινιώτη Λάκη Πύρζα, τον παλιό ληστή Θανάση Κατσαμάκα και τον Κρητικό Αντρέα Μπαρμπανδρέα. Μετά τους πρώτους αυτούς φόνους ο Μελάς καταλαμβάνεται από τύψεις συνειδήσεως και γράφει στην γυναίκα του:

"Καθ' όλο το διάστημα περιπατούσα ως μεθυσμένος, έκλαια σχεδόν διαρκώς"

Ο πυγμαχών Λέων: Προαιώνειο έμβλημα του Βουλγαρισμού

19 Σεπτεμβρίου: Η πρώτη απώλεια: Σε συμπλοκή με Τουρκικό απόσπασμα στο Βουλγαρικό χωριό Νέρεντ σκοτώνεται το μέλος της συμμορίας Φίλιππος Καπετανόπουλος από το χωριό Κατράνιτσα. Οι Τούρκοι ανακαλύπτουν στις τσέπες του σκοτωμένου ένα γράμμα του Παύλου Μελά προς τον πρόξενο Μοναστηρίου Καλλέργη. Η επιστολή προκαλεί Οθωμανικό διάβημα στην ελληνική κυβέρνηση και οδηγεί σε ανάκληση του έλληνα προξένου. Ολοι πλέον γνωρίζουν την ύπαρξη της ελληνικής συμμορίας στην Οθωμανική επικράτεια .

12 Οκτωβρίου: Η συμμορία διαχωρίζεται σε δύο ομάδες. Ο Μελάς με την δεύτερη ομάδα αποτελούμενη από 38 άτομα οδηγείται από τον συμμορίτη Γρηγόρη στο Εξαρχικό χωριό Σιάτιστα (μετέπειτα Μελάς) περιοχής Καστοριάς. Φθάνουν γύρο στα μεσάνυχτα. Με την βοήθεια ενός εντόπιου, του Ντίνα Στεργίου, μοιράζονται σε πέντε σπίτια.

Ο Μελάς αποσύρεται στο διόροφο σπίτι του Τράϊκου Καντζάκη γιά ανάπαυση μαζί με τους Λάκη Πύρζα, Πέτρο Χατζητάση, Ντίνα Θεόδωρο και Γιώργο Στρατηνάκη. Στο δεύτερο κατάλυμα μένουν οι Γιώργος Βαλάνης, Νίκος Γυαλίρης, Μιχαήλ Αθήτου, Σταμάτης Χριστοδουλάκης, Μάρκος Παπαμαρκάκης, Νίκος Καλικιαδάκης και Χρήστος Γεωργίου. Στα άλλα καταλύματα μένουν οι οπλαρχηγοί Καραλίβανος και Μπισμπίκης με 8 άντρες, ο Ιωάννης Πούλακας με 6 άντρες και οι Κατσαμάκας και Λαμπρινός Βρανάς με 10 άντρες.

Τρίτη 13 Οκτωβρίου 1904: Η μοιραία ημέρα: Το πρωϊ ο Ντίνας φέρνει στο κατάλυμα του Μελά μερικούς πρόκριτους στους οποίους γίνεται εθνικό κήρυγμα γιά μεταμέλεια και επιστροφή στο Πατριαρχείο. Σύμφωνα με συνέντευξη του Χιλμή Πασά, το μεσημέρι μία αγρότισσα από το χωριό πηγαίνει στο κοντινό χωριό Κονομλάντι όπου εδρεύει Τουρκικό απόσπασμα και καταγγέλει την διαμονή της ελληνικής συμμορίας στην Σιάτιστα. Στις 4 το απόγευμα ο Μελάς μαθαίνει ότι 130 Τούρκοι στρατιώτες πλησιάζουν στο χωριό. Οι άντρες του ζητάν να φύγουν στο βουνό, εκείνος όμως διατάζει να μείνουν πιστεύοντας πως οι Τούρκοι είναι περαστικοί. Οι στρατιώτες μπαίνουν στο χωριό και περικυκλώνουν το σπίτι που κρύβεται ο Βολάνης με την ομάδα του στο κάτω μέρος του χωριού. Ενας Αλβανός λόχίας σπάζει την πόρτα με τσεκούρι και αρχίζει η ανταλαγή πυροβολισμών που κρατάει μέχρι τις 10 το βράδυ. Τελικά οι 7 πολιορκημένοι παραδίδονται και οδηγούνται στην Καστοριά γιά ανάκριση.

Στην διάρκεια της συμπλοκής οι υπόλοιποι άντρες της συμμορίας ξεγλιστρούν στο σκοτάδι από τα υπόλοιπα τέσσερα σπίτια και κρύβονται στα γύρο δάση. Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν πως άφησαν πίσω τους νεκρό τον αρχηγό τους Παυλο Μελά κάτω από συνθήκες ιδιαίτερα ύποπτες. Ο θάνατός του θα αποδοθή αργότερα σε αδέσποτο τουρκικό βόλι που τον βρήκε πισώπλατα καθώς προσπαθούσε να διαφύγει έχοντας πίσω του τον συμμορίτη Λάκη Πύρζα. Η τσάντα με τις λίρες που κρατούσε έκανε φτερά. Οι συνθήκες του θανάτου αποτελελούν στην κυριολεξία έναν αδέξια κατασκευασμένο μύθο, ένα μεγάλο ιστορικό ψέμα αναπαραγόμενο συνεχώς από τον ελληνικό προπαγανδιστικό μηχανισμό

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΜΕΛΑ

Ο ιστορικός όρκος του VMRO: Ελευθερία ή θάνατος γιά την Μακεδονία

Το 1927, είκοσι τρία χρόνια μετά τον θάνατο του Μελά, έγινε μνημόσυνο στην Σιάτιστα με πρωτοβουλία του "Μακεδονομάχου" Τσόντου Βάρδα. Στο μνημόσυνο παραβρέθηκε και ο Πέτρος Χατζητάσης που βρισκόταν κρυμένος μαζί με τον Μελά στο διόροφο σπίτι , ο οποίος και έκανε αναπαράσταση του γεγονότος.

Σύμφωνα λοιπόν με την μαρτυρία του Χατζητάση ο Μελάς άφησε αβοήθητους τον Βολάνη με την ομάδα του γιά να μη φανερωθή η δική του κρυψώνα. Πράγματι το σπίτι που κρυβόταν ο Μελάς δεν περικυκλώθηκε από τους Τούρκους. Οταν νύχτωσε κατέβηκε από την εσωτερική σκάλα στο ισόγειο γιά να ανιχνεύσει καλλίτερα το γύρο μέρος. Κρατούσε όπως πάντα την τσάντα με τις λίρες και πίσω του ακολουθούσε ο Λάκης Πύρζας με το όπλο προτεταμένο. Οι υπόλοιποι τρεις άντρες παρέμειναν επάνω.

"Μόλις είχαν πατήσει στο κατόφλι της σκάλας, λέει o Χατζητάσης, ακούστηκε ένας μοναχικός πυροβολισμός κι ένα Ωχ ! Κατεβήκαμε αμέσως στην αυλή και βρήκαμε τον αρχηγό νεκρό.Τον μεταφέραμε αμέσως και τον κρύψαμε στο σταύλο και φύγαμε. Δεύτερος πυροβολισμός δεν ακούστηκε"

Στην συνέχεια της αφήγησής του ο Χατζητάσης συμπεραίνει ότι ο πυροβολισμός προήλθε από εκπυρσοκρότηση του όπλου του Λάκη Πύρζα. Κανένας δεν μπορεί να υποστηρίξει με βεβαιότητα εάν η εκπυρσοκρότηση ήταν τυχαία ή ηθελημένη. Ο Πύρζας πήρε τη τσάντα του αρχηγού, εγκατέλειψε τον αγώνα, έγινε άφαντος και ξαναεμφανίσθηκε το επόμενο καλοκαίρι στην Μακεδονία. Μαζί με την τσάντα εξαφανίσθηκε και ένας ολόκληρος θησαυρός από χρυσές λίρες και εικοσόφραγγα που προορίζονταν γιά την μισθοδοσία των συμμοριτών της ομάδας και τις αμοιβές των εντόπιων καταδοτών.

Ο Τάκης Κύρου που άκουσε την διήγηση του Χατζητάση τονίζει πως ο Πύρζας εξαφανίσθηκε μαζί με τις λίρες, ενώ ο νέος έλληνας πρόξενος στο Μοναστήρι Φίλιππος Κοντογούρης σε επιστολή του προς τον Υπουργό Εξωτερικών Ρωμανό με ημερομηνία 19-10-1904, δηλ. 6 ημέρες μετά το συμβάν, θεωρεί την διαγωγή του Πύρζα μετά τα γεγονότα στην Σιάτιστα ως αξιοκατάκριτο.

Πέρασαν πάνω από εκατό χρόνια από τον θάνατο του "εθνομάρτυρα" Παύλου Μελά. Η εκ των υστέρων κατασκευασμένη μαρτυρία του Πύρζα περί ηρωϊκού θάνατου του Αρχηγού από αδέσποτο τουρκικό βόλι, εξακολουθεί να αποτελεί την επίσημη ελληνική εκδοχή. Ακόμα και σήμερα τα παιδιά των Γρεκών εξακολουθούν να διδάσκονται, όπως και οι γονείς τους, γιά τον¨"Μακεδονομάχο" Παύλο Μελά και τον "ηρωϊκό του θάνατο" , σε μάχη κατά των Τούρκων. Ομως στην Σιάτιστα και τα γύρο χωριά, οι γεροντότεροι αγρότες μιλούν ακόμα ψυθιριστά γιά τον πισώπλατο φόνο του Αρχηγού από δικό του άνθρωπο που άρπαξε την τσάντα με τις λίρες

VIDEO

Μακεδονικός τρομοκρατικός αγώνας - Greek terrorist struggle

Παύλος Μελάς, Ιων Δραγούμης, Γερμανός Καραβαγγέλης, Τέλλος Αγρας: Οι μεγάλοι εχθροί των Μακεδόνων	Ο Μακεδονικός αγώνας των Βουλγάρων κατά των Ελλήνων