ΤΡΟΜΟΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ: ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΒΟΥΛΓΑΡΩΝ
Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ ΚΑΙ Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΟΡΩΝ
![]() |
|
«Στον Μακεδονικό Αγώνα προκύπτει το παράδοξο, Βούλγαροι να κυνηγούν Βούλγαρους και Βούλγαροι να δουλεύουν για τα εθνικά συμφέροντα των Ελλήνων, ενώ τα μισά περίπου πρωτοπαλίκαρα του Μακεδονικού Αγώνα ήταν Βούλγαροι που αγωνίζονταν δίπλα δίπλα με τους Έλληνες»
Βασίλης Ραφαηλίδης: «Οι λαοί των Βαλκανίων» , Αθήνα 1994, σελίδα 162
"Τι ζητούν οι Ελληνες στην Μακεδονία, τι ζητούν οι βάρβαροι στα Βουλγαρικά χωριά"
ΒΜΡΟ, αντίλογος στο γνωστό ελληνικό σλόγκαν
Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι
Με τον νεολογισμό "Μακεδονικός αγώνας" η Ελληνική ιστοριογραφία βάφτισε μονόπλευρα την τετραετή ένοπλη επέμβαση στην Μακεδονία (1904-1908) με στόχο την αποτροπή της Βουλγαρικής απειλής. Εξ ίσου καινοφανής είναι ο όρος "Μακεδονομάχος" μία έννοια άγνωστη στα διεθνή λεξικά. Ωστόσο μία βαθύτερη ανάλυση με επιστημονικά κριτήρια, αποκαλύπτει ότι ο αποκαλούμενος "Μακεδονικός αγώνας" ήταν μία θρησκευτική, γλωσσική και κυρίως εμφύλια σύγκρουση των διχασμένων Πατριαρχικών και Eξαρχικών Βουλγάρων της Οθωμανικής Μακεδονίας με εκατέρωθεν παρέμβαση εισαγόμενων συμμοριών.
![]() |
Ανούσια ταύτιση: Ο αρχαίος Ελληνας πολεμιστής εναγκαλισμένος με τον τρομοκράτη "Μακεδονομάχο" |
Ο εμφύλιος χαρακτήρας της σύρραξης τεκμηριώνεται από πάμπολα παραδείγματα.
Ετσι
ο Βούλγαρος αρχιβοεβόδας
Απόστολ Πέτκωφ του
βάλτου των Γιαννιτσών κι ο Μακεδονομάχος στην ίδια περιοχή Γκόνος Γιώτας
είναι πρώτα ξαδέρφια, ενώ ο εξαρχικός ιερέας του χωριού Γιάντσιστα, που
δολοφονείται το 1906 απο τον καπετάν Ματαπά, είναι πατέρας του Ελληνομακε
δονομάχου
Γιώργη Παπαντωνίου.
Βούλγαροι Πατριαρχικοί, γνωστοί ως Γκρεκομάνοι (Ελληνομανείς), συγκρούσθηκαν με Βούλγαρους Εξαρχικούς. Οι Γκρεκομάνοι στην συντριπτική τους πλειοψηφία ήσαν Ελληνίζοντες Βλάχοι, Σαρακατσάνοι, εκχριστιανισμένοι Αρβανίτες και Τουρκόφωνοι χριστιανοί (Καραμανλήδες). Στην Οθωμανική Μακεδονία δεν υπήρχαν Ελληνες, υπήρχαν μόλις 10% Ελληνίζοντες.
Το "Οικουμενικό" Πατριαρχείο με "τρισένδοξη" ιστορία 1900 ετών (ιδρύθηκε το 38 μΧ από τον Απόστολο Ανδρέα), είδε τους πιστούς να φυλλοροούν μαζικά προς την νεοσύστατη Βουλγαρική Εξαρχία που είχε ιδρυθή μόλις 35 χρόνια νωρίτερα (1870)
Οι Ελληνόφρονες της εποχής δεν ανέχθηκαν την αθρόα και ταπεινωτική προσχώρηση στην νεοσύστατη Βουλγαρική Εκκλησία μεγάλου μέρους των χριστιανών της Μακεδονίας οι οποίοι επί αιώνες ήσαν παραδοσιακά προσκολημένοι στο Ελληνικό Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης.
Αντιδρώντας στην ραγδαία άνοδο της Βουλγαρικής επιροής, εξαπέλυσαν αυτήν την φρικιαστική εκστρατεία αίματος που βαφτίσθηκε κατ' ευφημισμό "Μακεδονικός αγώνα¨. Επί 4,5 χρόνια (Απρίλιος 1904 - Σεπτέμβριος 1908) συμμορίες ελληνοκομιταζήδων λυμαίνονται επιλεγμένα τμήματα της Οθωμανικής Μακεδονίας τρομοκρατώντας τον γηγενή πληθυσμό που είχε αλλαξοπιστήσει προς την Βουλγαρική Εξαρχία με έδρα την Ιστάμπουλ.
1905: ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΕΘΝΟΤΗΤΑ
![]() |
Η παραπάνω προπαγανδισττική προκήρυξη
ειναι του 1905. Την μοίραζαν οι Μακεδονομάχοι του ελληνομακεδονικού
κομιτάτου στους ντόπιους της Μακεδονίας. Φυλάσσεται στο αρχείο του
Ινστιτούτου Μελετών της χερσονήσου του Αίμου στην Θεσσαλονίκη. Οπως
φαίνεται δεν τους αποκαλούν Σλαβοβούλγαρους, ούτε Σκοπιανούς, ουτε
Νοτιοσλάβους. Τους ονομάζουν απερίφραστα Μακεντόντσι, δηλαδή Μακεδόνες. Η φράση "ζα νασητε μπρατε Μακεντοντση" σημαίνει "Για τους αδελφούς μας Μακεδόνες". Είναι διατυπωμένη όχι σε κάποιο απροσδιόριστο ιδίωμα, αλλα στην επίσημη σημερινή γλώσσα της Δημοκρατίας Μακεδονίας. Με άλλα λόγια Οι "ηρωϊκοί Μακεδονομάχοι" κοινώς ελληνοκομιτατζήδες, λειτουργούσαν "προδοτικά" πριν απο 100 χρόνια, και παρέδωσαν το όνομα Μακεδονία στους μετέπειτα "Σκοπιανούς. ¨Στην προκήρυξη υπάρχει και η εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, για να υπάρχει συνειρμός των Μακεντόντσι με τους Αρχαίους Μακεδόνες. Χάριζαν δηλαδή όχι μόνο το όνομα, αλλά και την ένδοξη ιστορία που υπάρχει από πίσω. |
Ο ΝΤΟΥΛΑΜΑΣ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΥ ΚΑΙ Η ΧΑΤΖΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΗ
ΕΛΛΛΗΝΙΚΟΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ: Ο ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
![]() |
![]() |
"Σάββατο 21 Μαΐου 1905. Κοντά στο χωριό Τσερκοβάνη (Εκκλησιοχώριο) του καζά Βοδενών. Ελληνικό σώμα κρέμασε τρεις Βούλγαρους"
Εφημερίδα Σκριπ, 21/5/1905, Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 137, 6/5/1905
"Κυριακή 14 Αυγούστου 1905. Στα Καλύβια Γραμματίκοβου (Ανω Γραμματικό) του καζά Καϊλαρίων (Πτολεμαϊδα). Δεκαπέντε Ρουμανόβλαχοι κρεμασμένοι από Ελληνικό σώμα προς παραδειγματισμό"
Εφημερίδα Εμπρος, 14/8/1905
Ο τρομοκρατικός αγώνας που εξαπέλυσε το Ελληνομακεδονικό κομιτάτο Αθηνών ήταν ανορθόδοξος, ακήρυχτος, άναρχος, δεν καταγράφηκε ούτε μία μάχη με την συμβατική της έννοια παρά μόνο ύπουλες ενέδρες, σατανικές προβοκάτσιες, σφαγιασμοί αμάχων, άνανδρες δολοφονίες, απαγχονισμοί αντιφρονούντων, καταδρομικές επιδρομές και αναρίθμητες προδοσίες στις Οθωμανικές Αρχές. Οι πράξεις τρομοκρατίας και αντεκδίκησης, χαρακτηριστικό όλων των "αγώνων", ήσαν καθημερινό φαινόμενο
Αυτό που ελάχιστοι γνωρίζουν είναι πως εκτός από Βούλγαρους και Ελληνες ενεπλάκησαν στον ¨αγώνα" αρκετές συμμορίες από Αλβανία, Σερβία και Ρουμανία βάσει της λογικής "Ολοι εναντίον όλων". "Κομιτατζήδες" από πέντε διαφορετικά έθνη επιδόθηκαν με ζήλο σε έναν πολυμέτωπο αγώνα αλληλοεξόντωσης που δεν κατέληξε πουθενά.
Στα 4,5 χρόνια που διήρκεσε έδρασαν 110 Βουλγαρικά σώματα, 80 Ελληνικά, 30 Ρουμανικά, 20 Σερβικά και 10 Αλβανικά. Κάθε ενδιαφερόμενο κράτος δημιούργησε δικό του κομιτάτο και με την αποστολή ενόπλων ομάδων προσπάθησε να προσεταιρισθή την αντίστοιχη εθνική κοινότητα που ζούσε στην Οθωμανική Μακεδονία.
Ο αγώνας του ελληνομακεδονικού κομιτάτου με εκτελεστικό όργανο τους Ελληνες
κομιτατζήδες δεν είχε μοναδικό αντίπαλο τους Βούλγαρους, όπως το
παρουσιάζει μονότονα η ελληνική προπαγάνδα, αλλά τους
Ρουμανόβλαχους
ή Κουτσόβλαχους και σε μικρότερο βαθμό τους Σέρβους και Αλβανούς αντάρτες
του αντίστοιχου κομιτάτου.
Η "Μεγάλη Ιδέα" ήταν η απαίτηση για ελληνική κυριαρχία σε ένα έδαφος όπου ζούσαν ελάχιστοι Ελληνίζοντες Γκρεκομάνοι. Στην Οθωμανική Μακεδονία ζούσαν μόλις 10% ελληνίζοντες Βλάχοι και Σαρακατσάνοι. Η βία ήταν η μόνη αποτελεσματική τακτική μιας τέτοιας εδαφικής επιβουλής. Ο εθνικός καταναγκασμός, η εθνική εκκαθάριση και κυρίως η τρομοκρατία ήταν η μόνη μέθοδος αφομοίωσης των γηγενών μη ελληνικών πληθυσμών. Ο "μακεδονικός αγώνας" παρουσιάζει την πρώτη φάση αυτής της διαδικασίας στη διάρκεια της οποίας συντελείται το βασικό έγκλημα του ελληνικού επεκτατισμού, η επίθεση ενάντια στη συγκρότηση του Βουλγαρομακεδονικού έθνους.
Αυτό το ανούσιο έγκλημα που, στην αποστειρωμένη από θηριωδίες ελληνική ιστοριογραφία, βαφτίσθηκε ηρωϊκή απελευθέρωση της Μακεδονίας, ολοκληρώνεται αργότερα με τη συστηματική εθνοεκκαθάριση του μακεδονικού πληθυσμού που έζησε σε συνθήκες κατοχής μέσα στα νέα ελληνικά σύνορα. Όλη αυτή η βάρβαρη διαδικασία κρύβεται κάτω από τον όρο της δήθεν πολιτιστικής αφομοίωσης.
Η σφαγή, η λεηλασία, ο ξεριζωμός, το υποχρεωτικό ελληνικό σχολείο και
η υποχρεωτική ελληνόφωνη εκκλησία ήταν οι μέθοδοι που εφάρμοσαν οι έλληνες
κατακτητές. Ο χωροφύλακας. ο στρατιώτης, ο δάσκαλος, και ο παπάς ήταν
οι βασικοί φορείς. Όλη αυτή η βρώμικη διαδικασία βρίσκει το ιδεολογικό της
περίβλημα, στην "αφομοιωτική ικανότητα του ανώτερου
πολιτισμού των Γρεκών".
Δεν είναι λοιπόν καθόλου περίεργο που ξαφνικά το 1992 μπροστά στα έκπληκτα μάτια ολόκληρης της Ευρώπης και των συνειδητών πολιτών, αναδύθηκε από τα έγκατα της γης ο μεσαίωνας των μακεδονικών συλλαλητηρίων, για να υποχρεωθή μια χώρα να αλλάξει με τη βία το όνομα της.
Η κλασσική χουντική, βασιλική και υπερεθνικιστική δεξιά, ενωμένες με το πολυκέφαλο ελληνοκεντρικό τέρας ξεπήδησαν ξανά στο προσκήνιο. Το φάντασμα του Μακεδονικού αγώνα ήρθε ξανά στο φως, χειρότερο από κάθε άλλη φορά.
"Εν μέγα μέρος των Βλάχων, ανερχομένων εις 80.000 εισίν ελληνικής μορφώσεως μεθ’ ελληνικού πνεύματος και ελληνικών ιδεωδών, ούτως ώστε ο ελληνισμός μετά των εξελληνισθέντων Βλάχων ανέρχονται εις ουχί ολιγωτέρους των 250.000 ψυχών"
ΕΜΠΡΟΣ, 22/10/1904
Μουσουλμάνοι |
1.508.507 |
52% |
Βουλγαρόφωνοι Εξαρχικοί |
575.534 |
19,8% |
Βουλγαρόφωνοι Πατριαρχικοί |
320.962 |
11,1% |
Ρουμ (Ελληνόφωνοι) Πατριαρχικοί |
307.000 |
10,6% |
Βλάχοι Πατριαρχικοί |
99.000 |
3,4% |
Σέρβοι Πατριαρχικοί |
101.717 |
3,5% |
ΣΥΝΟΛΟΝ |
2.901.720 |
100% |
Σύνθεση πληθυσμού στα τρία Οθωμανικά βιλαέτια που απαρτίζουν την ιστορική Μακεδονία (Θεσσαλονίκη, Μοναστήρι, Σκόπια)
ΤΟ ΜΗΛΟ ΤΗΣ ΕΡΙΔΑΣ

Η εδαφική κατάσταση στα Βαλκάνια στις αρχές του 20ου αιώνα. Μακεδονία, Θράκη, Ηπειρος και Αλβανία αποτελούσαν τμήμα της παρηκμασμένης Οθωμανικής αυτοκρατορίας


Το πιό πολύνεκρο επεισόδιο που προκάλεσε διεθνή κατακραυγή κατά της Ελλάδας, διαδραματίσθηκε στις 25 Μαρτίου 1905 στο μεγάλο Εξαρχικό χωριό Ζαγορίτσανη κοντά την Καστοριά. Την ημέρα εκείνη ισχυρό ελληνικό σώμα με αρχηγό τον Κρητικής καταγωγής υπολοχαγό του ελληνικού στρατού Γεώργιο Τσόντο (καπετάν Βάρδας), μακέλεψε το Βουλγαρικό χωριό αφήνοντας πίσω 80 νεκρούς. Στα χιλιάδες ιστορικά εγχειρίδια που κατακλύζουν τις ελληνικές βιβλιοθήκες, παρόμοιοι "άθλοι" ελλήνων Μακεδονομάχων είτε διαστρεβλώνονται είτε παρασιωπώνται εκ προθέσεως .
Ο προπαγανδιστικός όρος "Μακεδονικός αγώνας" απαντάται μόνο στην Ελληνική βιβλιογραφία. Στις Αγγλόφωνες και διεθνείς πηγές γίνεται χρήση του όρου "Greek struggle for Macedonia" (Ελληνικός αγώνας για την Μακεδονία) εξειδικεύοντας την ελληνοκεντρική μορφή του "αγώνα". Παράλληλα χρησιμοποιούνται οι όροι Bulgarian struggle for Macedonia" (Βουλγαρικός αγώνας γιά την Μακεδονία) και "Serbian struggle for Macedonia" (Σερβικός αγώνας για την Μακεδονία) σε αντιστοιχία με τους δύο άλλους διεκδικητές της Μακεδονίας.

ΓΚΡΕΚΟΜΑΝΟΙ: ΟΙ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
![]() |
![]() |
![]() |
Αρειμάνιες μορφές "Ελλήνων" Μακεδονομάχων. Οι περισσότεροι ήσαν εισαγόμενοι ληστοσυμμορίτες από Κρήτη και Μάνη. Οσο για τους πολυθρύλητους γηγενείς Μακεδονομάχους, κατά 99% ήσαν Βλάχοι, Σαρακατσάνοι και Αρβανίτες με φιλελληνικά ένστικτα

ΕΛΛΗΝΙΖΟΝΤΕΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟΙ: ΣΤΟ ΠΛΕΥΡΟ ΤΩΝ ΟΘΩΜΑΝΩΝ

Οι Μακεδονομάχοι Σπύρος και Αδάμ "παρέα" με Τούρκους αξιωματικούς. Η συνεργασία Ελλήνων και Οθωμανών στην διάρκεια του "αγώνα" ήταν απροκάλυπτη. Ο κίνδυνος άκουγε στο όνομα Βουλγαρία. Το πρόβατο στην μέση έχει μάλλον συμβολική σημασία για το επίπεδο των "Ελλήνων Μακεδονομάχων"
Η ΑΠΙΘΑΝΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΝΑΦΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ-ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
ΚΡΗΤΕΣ ΜΙΣΘΟΦΟΡΟΙ ΣΤΟΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ

Την περίοδο 1904-1908 οι Κρήτες λησταντάρτες υπήρξαν η κύρια πηγή στρατολόγησης μισθοφόρων "Μακεδονομάχων" αν και δεν ήσαν υπήκοοι του ελληνικού κράτους. Η Κρήτη προσαρτίθηκε στην Ελλάδα το 1913. Βασικός μισθός: Μία λίρα τον μήνα (συν πλιάτσικο). Στην φωτογραφία ορεσίβιοι αντάρτες στην Κρήτη το 1897

ΤΑ ΖΩΝΙΑΝΑ ΣΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Οι Κρήτες "Μακεδονομάχοι Γεώργιος Δικόνυμος , Ιωάννης Καραβίτης και Γεώργιος Βολάνης. Αρκετές ομάδες των "Ελλήνων Μακεδονομάχων" συγκροτήθηκαν από μισθωμένους Κρήτες λησταντάρτες που είχαν μείνει άνεργοι μετά την αυτονόμηση της Κρητικής Πολιτείας το 1896. Οι θηριωδίες που διέπραξαν έχουν αποτυπωθή στην συλλογική μνήμη των κατοίκων της Μακεδονίας
Η ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΚΡΗΤΗ (CANDIA) ΥΠΗΡΞΕ ..ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΕΠΙ 2,5 ΜΗΝΕΣ

Με βάση την συνθήκη του Λονδίνου της 30-5-1913, η νήσος Κρήτη γνωστότερη ως Candia ή Kirid, παραχωρήθηκε ως λάφυρο πολέμου στα 4 Βαλκανικά κράτη που κατενίκησαν τους Οθωμανούς στον Α΄ Βαλκανικό πόλεμο. Μεταξύ αυτών η Βουλγαρία. Την 10η Αυγούστου 1913 η Βουλγαρική κυβέρνηση αναγκάσθηκε να παραιτηθή από τα δικαιώματά της επί της νήσου Κρήτης λόγω της ήττας της στον Β΄ Βαλκανικό πόλεμο (Συνθήκη Βουκουρεστίου)
Η αυτόνομη Κρήτη ενώθηκε με την Ελλάδα το 1913, πέντε χρόνια μετά την λήξη του "Μακεδονικού αγώνα".
ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΚΑΡΑΒΑΓΓΕΛΗΣ: ΧΕΡΙ-ΧΕΡΙ ΜΕ ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΑΣΚΕΡΙ
|
ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΙΛΙΕΣ
ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ![]() Costur (Καστοριά) 1903: Ο 36χρονος μητροπολίτης Γερμανός κατά κόσμον Στυλλιανός Καραβαγγέλης, πρωτεργάτης του Μακεδονικού αγώνα, ποζάρει περήφανος ανάμεσα σε Τούρκους αξιωματικούς και Τουρκαλβανούς στρατιώτες που φρουρούν το Οθωμανικό βιλαέτι του Bitola. Στο χέρι του κρατάει στρατιωτικά κυάλια, δώρο των Τούρκων, προφανώς για να κατοπτεύει τον Βουλγαρικό "κίνδυνο" Η συμπαράταξη του "Μακεδονομάχου" Καραβαγγέλη με τις Οθωμανικές Αρχές ήταν παραπάνω από προκλητική. Η απελευθέρωση της Μακεδονίας ήταν μία υπόθεση που τον άφηνε αδιάφορο. Αποκλειστικός του στόχος ήταν οι γηγενείς Βούλγαροι της περιοχής που είχαν εξεγερθή τον Ιούλιο του 1903 (επανάσταση του Ilinden) για να αποτινάξουν τον Οθωμανικό ζυγό. Ο Καραβαγγέλης κατηύθυνε τα Τουρκικά αποσπάσματα που κατεδίωκαν τους Βούλγαρους επαναστάτες μετά την αποτυχία της εξέγερσης. Σύνθημά του: "Ούτε ένας Βούλγαρος ζωντανός στην Μακεδονία" |
ΟΙ ΝΟΜΙΜΟΙ ΦΡΟΥΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
![]() |
Οθωμανοί στρατιώτες στα βιλαέτια Selanik και Bitola (Θεσσαλονίκη και Μοναστήρι) στην διάρκεια του "Μακεδονικού αγώνα"
ΕλληνικΗ Ενοπλη προπαγΑνδα στην ΜακεδονΙα
Στις Βουλγαρικές πηγές ο ελληνογενής όρος "Μακεδονικός αγώνας" δεν γίνεται αποδεκτός. Δεν γίνεται καν δεκτός ο Αγγλόγλωσσος όρος Bulgarian struggle for Macedonia (Βουλγαρικός αγώνας για την Μακεδονία). Αντί αυτών χρησιμοποιείται ο εξειδικευμένος όρος Гръцка въоръжена пропаганда в Македония (Ελληνική ένοπλη προπαγάνδα στην Μακεδονία.
Για τον Αγγλογενή όρο Bulgarian struggle for Macedonia ο αντίστοιχος Βουλγαρικός είναι Вътрешна македонска революционна организация (Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική οργάνωση) γνωστός σε συντετμημένη μορφή ως ΒΜΡΟ (IMRO, VMRO). Πρόκειται για την πασίγνωστη επαναστατική οργάνωση που ιδρύθηκε στην Solun (Θεσσαλονίκη) το 1893 με σκοπό την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
|
|
| Αρμεν Κιούπτσε, Τουρκόφωνος Μακεδονομάχος (Καραμανλής) από τον Βόλακα Δράμας. Απαγχονίσθηκε από τους Οθωμανούς την 14-9-1906 |
Σημαντική διάσταση παρατηρείται και στην χρονική διάρκεια του "Αγώνα". Η ελληνοκεντρική παράταξη ισχυρίζεται ότι διήρκεσε τέσσερα χρόνια (Απρίλιος 1904 έως Σεπτέμβριος 1908) σε αντίθεση με την Βουλγαρική πλευρά που δέχεται πως η ένοπλη φάση διήρκεσε εννέα ολόκληρα χρόνια, από την εξέγερση του Ilinden (Ιούλιος 1903), έως την έκρηξη των Βαλκανικών πολέμων (Οκτώβριος 1912).
Ωστόσο η πλέον σοβαρή διαφορά παρατηρείται στον απώτερο σκοπό του διαμφισβητούμενου "Μακεδονικού Αγώνα". Ομολογημένη επιδίωξη της ελληνικής ένοπλης επέμβασης ήταν η απόκρουση του Βουλγαρικού κινδύνου σε συγκυριακή λυκοφιλία με τις Τουρκικές Αρχές.
Ως κίνδυνος εννοείτο ανομολόγητα η ολική προσχώρηση του Βουλγαρόφωνου πληθυσμού στο νεοσύστατο Βουλγαρικό Πατριαρχείο (Εξαρχία). Αντιθέτως μοναδικός στόχος του χρονικά πρωτοπόρου ΒΜΡΟ ήταν η απελευθέρωση και αυτονόμηση της Οθωμανικής Μακεδονίας.
Αξιοσημείωτο το γεγονός ότι ο "Ελληνικός Μακεδονικός Αγώνας" μεγαλοποιήθηκε υπέρμετρα από ελληνικής πλευράς αν και περιορίσθηκε μόνο στο 20% των εδαφών της ιστορικής Μακεδονίας. Οι έλληνες Μακεδονομάχοι "δραστηριοποιήθηκαν" μόνο στις αγροτικές περιοχές Καστοριάς, Φλώρινας και Μορίχοβου λόγω της ύπαρξης Βλαχόφωνου πληθυσμού με φιλελληνικά αισθήματα.
Μικρή δράση Μακεδονομάχων παρατηρήθηκε στην περιοχή Σερρών-Δράμας όπου υπήρχαν πυρήνες Σαρακατσάνων και Τουρκοφώνων χριστιανών (Καραμανλήδες). Στην συντριπτική τους πλειοψηφία τα 2,9 εκατομμύρια κατοίκων της Οθωμανικής Μακεδονίας παρέμειναν από αδιάφοροι έως εχθρικοί απέναντι στην ένοπλη ελληνική επέμβαση.
Οσον αφορά τις εκατέρωθεν απώλειες, χρονικά είναι μάλλον μικρές. Πεντακόσιες περίπου συμπλοκές με 2.500 νεκρούς μέσα σε 4,5 χρόνια (1904-1908). Με στρατιωτικά κριτήρια θεωρούνται αμελητέες. Συγκριτικά μόνο στην μάχη Κιλκίς-Λαχανά (1913) οι ελληνοβουλγαρικές απώλειες ήσαν διπλάσιες (5.000 νεκροί) σε διάστημα μόλις τριών ημερών.
Στην διάρκεια του δικού της Μακεδονικού αγώνα, η ελληνική πλευρά δεν επέδειξε ούτε μία επαναστατική πράξη κατά των Οθωμανών "καταπιεστών". Ο Βουλγαρικός εχθρός κρίθηκε πολύ χειρότερος του Τουρκικού.

Η επανάσταση του Ilinden (Ιούλιος 1903) παραμένει το σημαντικότερο γεγονός στην νεώτερη ιστορία της Μακεδονίας
Οι Γκρεκομάνοι της Μακεδονίας δεν συμμετείχαν στην επανάσταση του Ilinden κατά των Οθωμανών (1903)
ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΓΕΝΕΙΣ ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΟΙ ΣΤΟΝ "ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ"

Ο αρχιμακεδονομάχος γενικός "συντονιστής" του Μακεδονικού αγώνα ταγματάρχης Μαζαράκης-Ακρίτας με Σαρακατσάνους συνεργάτες του στην ορεινή περιοχή Βέρμιου της κεντρ. Μακεδονίας

|
|
|
| Είναι όμοιοι και όμως διαφέρουν: Στην φωτογραφία (αριστερά) Γκρεκομάνος Βλάχος της Καστοριάς στις αρχές του 20ου αι. Η ομοιότητα με τον γνωστό "Ελληνόβλαχο" Νικόλαο Μέρτζο (δεξιά) είναι παραπάνω από εκπληκτική. Κάτι σαν κλωνοποίηση | |
![]() |
| Βλάχος περιοχής Bitola |
αγάνδα
πάνω στο Μακεδονικό.
![]() |
1912: ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ ΣΤΟ ΠΛΕΥΡΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Η ελληνική προπαγάνδα παρουσίασε ανυπόφορη υποκρισία με την έκρηξη του Α΄ Βαλκανικού πολέμου (5η Οκτωβρίου 1912) Στην αφίσσα που κυκλοφόρησε στην Αθήνα τον Οκτώβριο 1912, ο τσάρος των Βουλγάρων Φερδινάνδος τοποθετείται τιμητικά εκ δεξιών του βασιλέα των Ελλήνων Γεώργιου Α΄ ενώ η Ελληνοβουλγαρική (και Ελληνοσερβική) συμμαχία κατά των Οθωμανών δοξολογείται ως ευλογημένη Ακριβώς από κάτω προβάλλεται το σύνθημα "Χαίρε Βαλκανική Συμμαχία". Οι βασιλείς Σερβίας και Μαυροβουνίου καταχωνιάζονται στις κάτω γωνιές της αφίσσας |
Ο ΚΟΙΝΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΠΟΥ ΞΕΧΑΣΘΗΚΕ
Οκτώβριος 1912: Τέσσερα μόλις χρόνια μετά την λήξη του "Μακεδονικού αγώνα" οι συνασπισμένοι στρατοί Ελλάδας, Βουλγαρίας, Σερβίας και Μαυροβουνίου επετέθηκαν ταυτόχρονα στην Οθωμανική αυτοκρατορία και την κατενίκησαν. Κοινός πόθος η Μακεδονία
ΕΛΛΗΝΟΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΟΥ ΤΥΡΑΝΝΟΥ
Βούλγαρος στρατιώτης μαζί με Ελληνα τσολιά λογχίζουν αλύπητα τον ενδεδυμένο με σαρίκι Τουρκικό δράκο
Η ΑΙΤΙΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΔΕΙΝΩΝ - ΤΟ ΑΝΤΙΠΑΛΟ ΔΕΟΣ
ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ

ISTAMBUL: Ο επιβλητικός Βουλγαρικός ναός του Αγίου Στεφάνου δεσπόζει από το 1898 στην παραλία του Φαναρίου (Fener Bahche), επισκιάζοντας το υποδεέστερο "Οικουμενικό" Πατριαρχείο που βρίσκεται σε μικρή απόσταση. Η ίδρυση το 1870 αυτοκέφαλου Βουλγαρικού Πατριαρχείου-Εξαρχίας, ισότιμου με το ελληνόφωνο Ρωμαϊκό Πατριαρχείο Istambul και η μαζική προσχώρηση σε αυτό του Βουλγαρόφωνου πληθυσμού της Οθωμανικής Μακεδονίας, πυροδότησε το Μακεδονικό ζήτημα και την ένοπλη διαμάχη Ελλάδας-Βουλγαρίας

Σόφια: Καθεδρικός ναός Αλεξάνδρου Νέφσκυ. Οι χρυσοποίκιλτοι τρούλλοι του υπέρλαμπρου οικοδομήματος που κατασκευάσθηκε την περίοδο του "Μακεδονικού αγώνα" δεσπόζουν στο κέντρο της Βουλγαρικής πρωτεύουσας. Η UNESCO τον ανακήρυξε παγκόσμιο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς
Επί αιώνες το ανατολικό Ρωμαϊκό πατριαρχείο της Πόλης, ελέω Οθωμανικής δυναστείας, είχε επεκτείνει την κυριαρχία του σε όλη την αυτοκρατορία, Βαλκάνια, Αντιόχεια, Ιεροσόλυμα, Αλεξάνδρεια επιβάλλοντας το ελληνικό λειτουργικό σχήμα σε ελληνική γλώσσα. Οι Βούλγαροι και αργότερα οι Αλβανοί αγωνίσθηκαν για να μπορούν να προσεύχωνται στη γλώσσα τους και όχι στην ακατάληπτη αρχαιοελληνική. Παρόμοια συνέβησαν και στη Μολδοβλαχία (Ρουμανία) όπου ο Σουλτάνος διόριζε όχι μόνο Έλληνες μητροπολίτες αλλά και Φαναριώτες οσποδάρους, τυράννους των εντόπιων Βλάχων. Μόνο οι Σέρβοι και οι Μαυροβούνιοι που είχαν τοπικούς πρίγκηπες και επισκόπους, χειραφετήθηκαν νωρίς και αποτίναξαν τον ζυγό του Ρωμαϊκού πατριαρχείου
ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ: ΕΔΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
|
ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΕΞΑΡΧΙΑ 1870-1915 Η Αυτοκέφαλη Εκκλησία-Εξαρχία της Βουλγαρίας ιδρύθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 1870 με αυτοκρατορικό διάταγμα (φιρμάνι) που εξέδωσε ο Σουλτάνος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας Abdulaziz. Διατηρήθηκε επί 45 χρόνια μέχρι το 1915 οπότε καταργήθηκε από τις Τουρκικές Αρχές. Ενα χρόνο πριν την ίδρυση της Εξαρχίας (6 -12-1868), ο Антим (Αντίμ), Βούλγαρος επίσκοπος του Βίντιν, αποκήρυξε την εξουσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου και λειτούργησε για πρώτη φορά στην Βουλγαρική γλώσσα ![]() ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΞΑΡΧΩΝ Αντίμ 1870-1872 Ιλαρίων 1872-1877 Ιωσήφ 1877-1915 (φωτο αριστερά) |

Η ίδρυση της Βουλγαρικής Εξαρχίας με έδρα την Πόλη, αποτελεί ορόσημο στην Βαλκανική ιστορία
ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
Ферманът за българска екзархия

Το ιστορικό Αυτοκρατικό Φιρμάνιο με το οποίο εγκαθιδρύθηκε η Αυτοκέφαλη Βουλγαρική Εξαρχία με έδρα την Πόλη, υπογράφεται από τον Οθωμανό Σουλτάνο Abdülaziz. Φέρει ημερομηνία 28 Φεβρουαρίου 1870 και είναι διατυπωμένο στην Βουλγαρική, Οθωμανική και Ελληνική γλώσσα
Η ΑΝΟΜΟΛΟΓΗΤΗ ΑΙΤΙΑ ΤΟΥ "ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ"
ΧΑΡΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗΣ ΕΞΑΡΧΙΑΣ

Στο διάστημα 1871-1912 η νεοσύστατη Αυτοκέφαλη Βουλγαρική Εξαρχία εγκαθίδρυσε 23 Μητροπόλεις από τις οποίες οι δέκα έξι εντός της Βουλγαρίας και οι επτά στην Οθωμανική Μακεδονία: Bitola, Veles, Skopje, Debar, Ohrid, Strumica, Nevrokop. Βούλγαροι Αρχιερατικοί επίτροποι με τον βαθμό του Επισκόπου εγκαταστάθηκαν σε άλλες 8 πόλεις της Μακεδονίας και Θράκης: Σόλουν (Θεσσαλονίκη), Βοδενά (Εδεσσα), Κούκους (Κιλκίς), Λέριν (Φλώρινα), Κοστουρ (Καστοριά), Σερ (Σέρρες), Ξάνθη και Οντριν (Αδριανούπολη). Στις παραπάνω περιοχές το Βουλγαρικό στοιχείο υπερτερούσε.
Το πλήγμα που υπέστη το Ελληνικό Πατριαρχείο της Πόλης ήταν συντριπτικό καθώς η απώλεια της πολυθρύλητης ¨Οικουμενικότητας" ήταν τετελεσμένη. Αντιδρώντας μισαλλόδοξα έσπευσε να χαρακτηρίσει την Βουλγαρική Εκκλησία ως "σχισματική"
BITOLA: ΕΔΡΑ ΒΟΥΛΓΑΡΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ
![]() |
![]() |
Το δήθεν "Ελληνικό Μοναστήρι" ήταν έδρα Βουλγαρικής Εξαρχικής Επισκοπής υπό τον Μητροπολίτη Avxenti

Το Βουλγαρικό σχολείο στο Λέριν (Φλώρινα)
Ο ΕΞΟΣΤΡΑΚΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΟΥΛΓΑΡΩΝ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Σόφια Αύγουστος 1913: Μετά την προσάρτιση της βόρειας Μακεδονίας (περιοχή Σκοπίων) στην Σερβία, οι έξι Βούλγαροι Εξαρχικοί Μητροπολίτες απελάθηκαν στην Βουλγαρία. Την θέση τους πήραν Σέρβοι κληρικοί που στάλθηκαν από το Βελιγράδι. Στην Μακεδονία του Αιγαίου η στάση των Ελλήνων ήταν πολύ πιό ωμή. Τον Ιούνιο 1913 δολοφόνησαν με πνιγμό στην θάλασσα τον Βούλγαρο αρχιερατικό επίτροπο Αρχιμανδρίτη Θεσσαλονίκης Ευλόγιο
ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ ΠΑΠΑΔΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ

Ιερείς της Ορθόδοξης Βουλγαρικής Εξαρχίας περιστοιχισμένοι από αντάρτες του ΒΜΡΟ
ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ..ΜΑΖΙ
ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΡΗΓΑ
«Βουλγάροι κι Αρβανίτες, Αρμένοι και Ρωμιοί, αράπηδες και άσπροι, με μιά κοινή ορμή, για την ελευθερίαν να ζώσωμεν σπαθί, πως είμασθ' αντρειωμένοι, παντού να ξακουσθή»
Ρήγας Βελεστινλής, Θούριος, στίχ. 45- 48
ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ "ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ" 1904-1908
Η ΑΝΤΙΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΥΣΤΕΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
"Βούλγαρον αν απαντήσω θα του πάρω την ψυχή, και θα του πίω το αίμα του όπως πίνω το κρασίν"

Οι τελευταίες λέξεις του Μελά (κατά την ελληνική εκδοχή) λίγο πρωτού ξεψυχίσει. Προπαγανδιστική αφίσσα 1906
Η ένοπλη αντιπαράθεση Ελληνικών και Βουλγαρικών ομάδων στην Οθωμανική Μακεδονία (βιλαέτια Selanic, Bitola kai Skopje) έχει υποστή άπειρες διαστρεβλώσεις. Η πρώτη διαστροφή αφορά τον ορισμό της. Ετσι ο αποκαλούμενος "Μακεδονικός αγώνας" είναι ένας μονομερής ορισμός που επινοήθηκε από την ελληνοκεντρική πλευρά και συναντάται αποκλειστικά στην ελληνική ιστοριογραφία. Το ίδιο ακριβώς ισχύει για την λέξη "Μακεδονομάχος" που είναι όρος ανύπαρκτος στην διεθνή βιβλιογραφία και δεν μπορεί να αποδοθή μονολεκτικά σε άλλες γλώσσες.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ορισμός που δίνει ο μέγας αντίπαλος, η Βουλγαρία. Σύγχρονοι αλλά και παλαιότεροι Βούλγαροι ιστορικοί χαρακτηρίζουν την Ελληνική επέμβαση ως "Ελληνική Ενοπλη Προπαγάνδα στην Μακεδονία" τους δε ελάχιστους γηγενείς "Μακεδονομάχους" ως "Γκρεκομάνους" (Ελληνοφρενείς ή Ελληνομανείς). Για τους εισαχθέντες από την Ελλάδα μισθοφόρους μαχητές, που στην πλειοψηφία τους ήσαν αξιωματικοί του ελληνικού στρατού, χρησιμοποιείται ο κατά πολύ επιεικέστερος όρος "Ελληνες αντάρτες".
Πέραν αυτών ο λεγόμενος "Μακεδονικός αγώνας" παρουσιάζει μία ιστορική πρωτοτυπία. Είναι η πρώτη σύγκρουση στην παγκόσμια ιστορία στην διάρκεια της οποίας δύο ξένες δυνάμεις (Ελλάδα- Βουλγαρία) ανέπτυξαν ένοπλη δράση μέσα στην επικράτεια μία τρίτης χώρας (Οθωμανική αυτοκρατορία) η οποία όμως επέδειξε από ελάχιστη έως μηδαμινή προθυμία να καταστείλει αυτή την ένοπλη ανάμιξη.
ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ "ΕΜΠΡΟΣ" ΚΑΙ "ΣΚΡΙΠ"
ΟΙ ΦΥΛΛΑΔΕΣ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΩΝ
Η Αθηναϊκή εφημερίδα ΣΚΡΙΠ είχε αποκλειστική θεματολογία τον "Δίκαιο Μακεδονικό αγώνα κατά των Βουλγάρων¨. Στο τεύχος της 22ης Ιουνίου 1913 θριαμβολογεί για την νίκη στην μάχη Κιλκίς-Λαχανά
![]() |
![]() |
1904 Εφημερίδα "ΕΜΠΡΟΣ": Ο φασιστικός "ΣΤΟΧΟΣ" της εποχής
ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΟΜΙΤΑΤΖΗΔΕΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΒΟΥΛΓΑΡΩΝ ΚΟΜΙΤΑΤΖΗΔΩΝ
Τα πρωτεία της ελληνικής προπαγάνδιστικής
εκστρατείας στην διάρκεια του "Μακεδονικού αγώνα" διεκδικεί επάξια η
υπερεθνικιστική εφημερίδα "ΕΜΠΡΟΣ"
του δημοσιογράφου
Δημήτριου Καλαποθάκη (1862-1921) που είχε
γραφεία στην Αθήνα, στην οδό Σοφοκλέους, κοντά στην λαχαναγορά. 
Ο ίδιος άνθρωπος που καταγόταν από το χωριό Αρεόπολη της Λακωνίας, ίδρυσε το 1903 την παρακρατική και παραστρατιωτική οργάνωση ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΚΟΜΙΤΑΤΟ που έδρασε με την σιωπηρή ανοχή της κυβέρνησης Θεοτόκη. Από ειρωνία της τύχης η γενέτειρά του ήταν παλιός Σλαβικός οικισμός που όνομαζόταν μέχρι το 1835 Цимова (Τσίμοβα).
![]() |
| Ελληνομακεδονικό Κομιτάτο: Η επίσημη σφραγίδα της παρακρατικής οργάνωσης με την ανούσια συσχέτιση του Ιλλυρικής καταγωγής Αλεξάνδρου με τον Σλαβικής καταγωγής Κων. Παλαιολόγο |
Μέλος της πρώτης οργανωτικής επιτροπής του ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΚΟΜΙΤΑΤΟΥ ήταν ο Πέτρος Κανελλίδης (1846-1911) από το Κουτήφαρι της Μάνης, διευθυντής της εφημερίδας «Καιροί». Το κομιτάτο, μέλη του οποίου είναι οι Νικόλαος Πολίτης, καθηγητής πανεπιστημίου, Ιωάννης Ράλλης (μετέπειτα δοσίλογος πρωθυπουργός), Πέτρος Σαρόγλου κ.α. αποφασίζει να δράσει άμεσα στέλνοντας ένοπλα μισθοφορικά σώματα και οπλισμό σε επιλεγμένες περιοχές της Μακεδονίας.
Η φρασεολογία που χρησιμοποίησε ο Καλαποθάκης στα δημοσιεύματά του ήταν μάλλον γραφική. Οι Βούλγαροι Εξαρχικοί κατονομάζονται πάγια ως "Σχισματικοί" και τα Βουλγαρικά σώματα χαρακτηρίζονται στερεότυπα "ληστοσυμμορίες βαρβάρων". Αντίθετα οι αντίπαλες ελληνικές ομάδες εξυμνούνται ως "Ελληνικά σώματα αποτελούμενα από εκδικητές" οι οποίοι σε όλες ανεξαιρέτως τις ένοπλες συμπλοκές αναδεικνύονται θριαμβευτές εξολοθρεύοντας τους "αιμοσταγείς Βούλγαρους κομιτατζήδες".
Ετσι ο προπαγανδιστικά επαναλαμβανόμενος όρος "Βούλγαροι Κομιτατζήδες" έγινε μπούμεραγκ κατά του Ελληνικού "ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΚΟΜΙΤΑΤΟΥ" τα μέλη του οποίου απογράφησαν ιστορικά με το ίδιο ακριβώς επίθετο δηλ. "Ελληνες κομιτατζήδες".
Η ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΜΕΝΗ ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ "ΕΜΠΡΟΣ"
ΤΙΤΛΟΙ "ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΩΝ" ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ
Гръцка въоръжена пропаганда в Македония
![]() |
![]() |
![]() |
| "Δέκα μέλη Βουλγαρικής συμμορίας εφονεύθηκαν, δέκα πέντε παραδόθηκαν στις Τουρκικές Αρχές" | "Εφονεύθηκαν δύο λησταντάρτες κομμιτατζήδες" | "Δικαία εκδίκησις: Ελληνική ομάς εφόνευσε τέσσερις αιχμαλωτισθέντες Βούλγαρους κομιτατζήδες" |
![]() |
![]() |
![]() |
| "Φονική συμπλοκή Ελληνικού σώματος με Βουλγαρική ληστρική συμμορία" | "Ελληνικό σώμα εφόνευσε τέσσερα μέλη Βουλγαρικής συμμορίας" | "Εφονεύθησαν δύο απαίσιοι Βούλγαροι, ανθρωπόμορφα τέρατα" |
![]() |
![]() |
![]() |
| "Ελληνας ιερέας κατετρόπωσε Βουλγαρική συμμορία" | "Ελληνομακεδονικό σώμα καταστρέφει Βουλγαρική συμμορία υπό τον λήσταρχο Ναούμ" | "Συμπλοκή Ελληνομακεδονικού σώματος με συμμορία Βούλγαρων δολοφόνων" |
![]() |
![]() |
![]() |
| "Συμπλοκή Βουλγαρικής συμμορίας με Τουρκικό απόσπασμα, νέα δολοφονία Ελληνος" | "Εκδίκηση Ελληνικών σωμάτων εναντίον Βουλγαρικών συμμοριών" | "Φόνοι πέντε Βούλγαρων ληστανταρτών υπό Μακεδόνων εκδικητών" |
Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΑΠΟ ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
1904-1905: ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΦΡΙΚΑΛΕΟΤΗΤΩΝ
"ΑΝΔΡΑΓΑΘΗΜΑΤΑ" ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΩΝ
Δευτέρα 30 Αυγούστου 1904. Μονή της Παναγίας της Κατερίνης έξω από το χωριό Νεστρέμ (Νεστόριον) του καζά Καστοριάς. Τέσσερις φονευμένοι Βούλγαροι σε επίθεση ελληνικής ομάδας. Στα πτώματα τους βρέθηκε επισκεπτήριο που έγραφε «εγώ ο Στέργιος Πλατής τους εσκότωσα».
Εμπρος, 30/8/1904
Δευτέρα 20 Σεπτεμβρίου 1904. Μεταξύ των χωριών Μουραλάρ (Πελαργός) και Κιοσελέρ (Αντίγονος) του καζά Καϊλαρίων (Πτολεμαϊδα). Έργο της ομάδας του Στέργιου Πλατή. Οι εξαρχικοί αδελφοί Γιοβαίν βρέθηκαν από αγωγιάτες «έχοντες τεθραυσμένας τας αρθρώσεις των χειρών και των ποδών τιμωρηθέντες» από τον έλληνα οπλαρχηγό Στέργιο Πλατή. Εις τας ερωτήσεις των αγωγέων απήντησαν ότι "Το σκυλί ο Πλατής έθραυσε διά σφυρίου τας αρθρώσεις αυτών»
Εμπρος, 20/9/1904
"Το ίδιο βράδυ έστειλα
τον Ντίνε κ’ επήρε άλλα τρία παιδιά κ’ επήγε και μου έφεραν από το Όστιμο τον
θείον του τον Στόιτσο και τον εσφάξαμε».
«Τη δεύτερη μέρα έστειλα πάλι τον
Ντίνε και τον Παύλο με τρία άλλα παιδιά, κ’ έκαναν καρτέρι στο Μπόρο της Πρέσπας
που θα ήρχετον από τ’ Ορομλίκ της Πρέσπας ο Τσολάκης από το Πισοδέρι, τον
έπιασαν και τον έφεραν και τον εσφάξαμε και αυτόν. Ήτον αρχηγός των
Ρουμανιζόντων».
«Την τρίτη ημέραν, ήτο στη Φλώρενα και θα ήρχεντο ο Χαντζή Παύλος… έστειλα πλιο
κάτω από το Πισοδέρι τον Νίσταρη και τον Ζούλη κι εκρύφθησαν μέσα στο ρέμα, όταν
θα έρχεται να τον συλλάβουν και να μου τονε φέρουν, αλλά αυτός, ως τους είδε,
έτρεξε να φύγει προς το Πισοδέρι και τον πήραν κατόπιν και στο χωριό κοντά τον
εσκότωσαν».
«Την άλλη βραδιά πήγαμε στο Πισοδέρι. Ε, τι
κακό μ’ επερίμενε από το παπά-Σταύρο, τι θυμό. Και τι δεν είπεν ο παπάς. “Τι
καπετάνιος είσαι συ που δεν βγαίνεις στο λόγο σου, μου λέει, δεν είχαμε
συμφωνήσει να έλθετε στην Αγία Τριάδα να σας μεταλάβω; Κι επήγα και δεν σας
βρήκα”. Εγώ έμεινα κατάπληκτος και τον εκοίταζα στα μάθια και δεν ήξευρα τι να
του απαντήσω, μετ ολίγο επήρα το θάρρος και του λέγω: “Μα παπά μας είπες να
νηστέψομε τις τρεις μέρες και να μας μεταλάβεις κ’ εμείς αντί να νηστέψομε τις
τρεις μέρες εκάναμε κατά σειράν κάθε ημέραν και μίαν δολοφονίαν, επιτρέπετο να
μεταλάβομε;” “Ακουε” μου λέει ο παπάς, “μ’ ακριβώς γι’ αυτό δεν εχρειάζετο ούτε
να νηστέψετε, διότι κ’ εάν είχατε αμαρτίες τες εσώσατε, διότι εσκοτώσατε τους
μεγαλύτερους κακούργους του κόσμου”.
Κρητικός Μακεδονομάχος Ευθύμιος Καούδης, ημερολόγιο σ. 74-75
Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου 1904. «Ο Καούδης εξωλόθρευσεν εις τα Κορέστια ουκ ολίγους κακούργους. Προχθές δε συμπλακείς με 80 κομίτας αυτός με 20, εφόνευσε 5 εξ αυτών και επλήγωσε, 15 χωρίς να πάθη τι κανείς από τους ιδικούς του. Εγώ εδώ, ή μάλλον το σώμα μου εφόνευσε τους διαβοήτους βουλγαροπαπάν και βουλγαροδάσκαλον της Πρεκοπάνας την 17 Σεπτεμβρίου, Πέμπτη . Δια της πράξως ταύτης υπεβοήθησα τους κατοίκους να επανέλθουν στην ορθοδοξία και να δηλώσουν εντός δεκαημέρου την επιθυμίαν των ταύτην εις τον μητροπολίτην"
Παύλος Μελάς, απόσπασμα επιστολής
Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου1904. "Μέσα στην πόλη Μοναστήρι ή Μπίτολα / Bitola. Δολοφονία ενός Βούλγαρου δάσκαλου, από την ελληνική οργάνωση"
Dakin Douglas : The Greek Struggle in Macedonia 1897-1913, σ. 260
Πέμπτη 30 Σεπτεμβρίου 1904.
Στο χωριό Πρεκοπάνα (Περικοπή) του καζά Φλώρινας. Εισβολή του σώματος
Ζέζα (Παύλου Μελά).
«Διεσκόρπισε τους σχισματικούς του χωρίου τούτου».
Φόνος του Βούλγαρου δάσκαλου και του Βούλγαρου παπά. Κατόπιν τούτου το χωριό
«αποτασσάμενον το σχίσμα επανήλθεν και πάλιν εις τας αγκάλας της Εκκλησίας.
Το αυτό επί έπραξε και το χωρίον Στρέμπινα και άλλα πολλά. Μετά τούτο το ίδιον
σώμα μεταβάν εις το χωρίον Μπελκαμένη εκρήμνισε την διά της βίας εκεί
ανεγειρομένην ρουμανικήν εκκλησίαν»
Εμπρος, 30/9/1904
Πέμπτη 30 Σεπτεμβρίου 1904. «Τα ελληνικά σώματα δεν εδημιουργήθησαν ίνα διαταράξωσι το καθεστώς εν Τουρκία. Αι δε αυστηραί διαταγαί ας έχουσι παρά του Μακεδονικού Κομιτάτου όπως και πυροβολούμενα μη αντιπυροβολήσωσι κατά του τουρκικού στρατού εφαρμόζονται»
Εμπρος, 30/9/1904
Παρασκευή 8 Οκτωβρίου 1904. Στο χωριό Λέσκοβετς (Λεπτοκαρυαί) του καζά Λέριν (Φλώρινα). Ελληνική ομάδα εκτελεί τον εξαρχικό μουχτάρη και τέσσερις άλλους κατοίκους του χωριού
Dakin Douglas : The Greek Struggle in Macedonia 1897-1913 σ. 259
Σάββατο 9/22 Οκτωβρίου 1904. Στον αμερικάνικο τύπο φθάνει τηλεγράφημα από τη Θεσσαλονίκη, με οποίο γίνεται λόγος για το φόνο είκοσι Βουλγάρων από Έλληνες, κοντά στη Φλώρινα
The New York Times, 22/10/1904
Σάββατο 9 Οκτωβρίου 1904. Στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Πριν δυο μέρες βρέθηκε δολοφονημένος ένας Εξαρχικός παπάς, φανατικός αυτονομιστής
Εμπρος, 9/10/1904
Σάββατο 23 Οκτωβρίου 1904. Στο χωριό Όσλιανι (Αγία Φωτεινή) του καζά Βοδενών. Δολοφονία τριών Εξαρχικών από ελληνική ομάδα
Dakin Douglas : The Greek Struggle in Macedonia 1897-1913 σ. 259
Κυριακή 24 Οκτωβρίου 1904. Στο χωριό Τέχοβο: (Καρυδιά) του καζά Βοδενών. Δολοφονία τριών Εξαρχικών από ελληνική ομάδα
Dakin Douglas : The Greek Struggle in Macedonia 1897-1913 σ. 259
Παρασκευή 29 Οκτωβρίου 1904. Κοντά στο χωριό Τσερνόλιστα (Μαυρόκαμπος) του καζά Καστοριάς. Επίθεση της ομάδας του Καραλίβανου. Δεκαπέντε νεκροί και τραυματίες Βούλγαροι
Εμπρος, 29/10/1904
Σάββατο 30 Οκτωβρίου 1904. Κοντά στο χωριό Μεσημέρ (Μεσημέριον) του καζά Βοδενών. Τρεις τραυματίες και πέντε νεκροί Βούλγαροι, μεταξύ των οποίων ο μουχτάρης του χωριού Ντάνε Τσάκας, από επίθεση ελληνικής ομάδας 27 ανδρών
Εμπρος, 9/11/1904
Τετάρτη 10 Νοεμβρίου 1904. Έξω από το χωριό Μεσιμέρι: Μέσιμερ (Μεσημέριον) του καζά Βοδενών. Βρέθηκαν δύο δολοφονημένοι εξαρχικοί
Εμπρος, 10/11/1904
Σάββατο 13 Νοεμβρίου 1904. Στο χωριό Ζέλενιτς (Σκλήθρον) Φλώρινας. Σαράντα δύο νεκροί σε επίθεση των ελληνικών σωμάτων Ρούβα (Κατεχάκη) και Θύμιου Καούδη, σε γαμήλιο γλέντι σε σπίτι Βούλγαρου πρόκριτου
Εμπρος, 18/11/1904
Τρίτη 4 Ιανουαρίου 1905. Στο χωριό Μυροβάντσα/Marvinci του καζά Δοϊράνης. Επίθεση ελληνικού σώματος και τουφεκισμός είκοσι έξι κατοίκων
Ελληνικό
Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 71, 28/1/1905
Τρίτη 25 Ιανουαρίου 1905 Τρεις Βούλγαροι σκοτώθηκαν «εις Γευγελή, έτερος δε εις Βοδενά»
Εμπρος, 25/1/1905
Τρίτη
25 Ιανουαρίου 1905. Στο χωριό Γραδεμπόρ
(Πεντάλοφος) του καζά Θεσσαλονίκης. Δολοφονήθηκε ο Εξαρχικός δάσκαλος
Εμπρος, 25/1/1905
Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου 1905. Κοντά στο χωριό Γκόρνο Γκραματίκοβο (Κάτω Γραμματικό) του καζά Καϊλαρίων (Πτολεμαϊδα). Επίθεση από ελληνικό σώμα. Δολοφονία και ακρωτηριασμός των Ρουμανόβλαχων Costa Sarati και Dimitri
A. Rubin, "Les Roumains de Macedoine" (1913) σ. 198
Σάββατο 12 Φεβρουαρίου 1905. Στο χωριό Νέγκοβαν(Φλάμπουρον) του καζά Φλώρινας. Δολοφονία από την ελληνική οργάνωση του G. Tomai και των Ρουμάνων παπάδων Hristo και Teodore
A. Rubin, "Les Roumains de Macedoine" (1913) σ. 180, Εμπρος, 4/3/1905
Τρίτη 15 Φεβρουαρίου 1905. Δολοφονία του Ρουμανόβλαχου Economu Emmanuel, ηγούμενου της μονής Oršan : Αρχαγγέλου Όσσιανης του καζά Γευγελής
A. Rubin, "Les Roumains de Macedoine" (1913) σ. 189
Σάββατο 19 Φεβρουαρίου 1905. Κοντά στην πόλη Γιανιτσά: Ενιτζέ Βαρντάρ / Enidže Vardar, πρωτεύουσα του καζά Γιανιτσών. Δολοφονία οκτώ Βούλγαρων ψαράδων από ελληνικό σώμα
Dakin
Douglas : The Greek Struggle in Macedonia 1897-1913,
σ. 310
Δευτέρα 14 Μαρτίου 1905. Στο χωριό Μπλάτσα (Οξυά) του καζά Καστοριάς. Δολοφονία του Εξαρχικού ιερέα από ελληνική ομάδα
Dakin Douglas : The Greek Struggle in Macedonia 1897-1913, σ. 298
Παρασκευή 25 Μαρτίου 1905. Στο χωριό Ζαγκορίτσανη (Βασιλειάς) του καζά Καστοριάς. Επίθεση μεγάλης ελληνικής δύναμης υπό την ηγεσία του Γιώργου Τσόντου-Βάρδα. Οι Έλληνες καταστρέφουν το χωριό και σκοτώνουν εξήντα περίπου άτομα
Dakin
Douglas : The Greek Struggle in Macedonia 1897-1913,
σ. 299 Εμπρος, 1.4.1905
Τρίτη 29 Μαρτίου 1905, Θεσσαλονίκη. ’Ελληνες σκοτώνουν τριάντα Αλβανούς. Μια ελληνική συμμορία επιτέθηκε και έκαψε ένα αλβανικό χωριό, κοντά στην Κλεισούρα, την τελευταία Παρασκευή. Τριάντα άτομα σκοτώθηκαν και πολλά περισσότερα πληγώθηκαν.
The New York Times, 12/4/1905
Σάββατο 2 Απριλίου 1905. Μεταξύ των χωριών Ποδός (Φλαμουριά) και Μεσημέρι (Μεσημέριον) του καζά Βοδενών. Είκοσι τρεις νεκροί σε επίθεση του σώματος του Μανόλη Κατσίγαρη. Οι Έλληνες είχαν ένα τραυματία
Εφημερίδα Σκριπ, 2/4/1905
Σάββατο 9 Απριλίου 1905. Κοντά στο χωριό Βλάδοβο (Αγρας) του καζά Βοδενών. Οκτώ νεκροί Βούλγαροι από επίθεση ελληνικής ομάδας
Εφημερίδα Σκριπ 9/4/1905
Δευτέρα 11 Απριλίου 1905. Στο κεφαλοχώρι Όστροβο (Ανισσα) του καζά Βοδενών. Εισβολή ελληνικού σώματος. Καταστροφή του χωριού και φόνος πολλών κατοίκων
Εφημερίδα Σκριπ, 11/4/1905
Τετάρτη 20 Απριλίου 1905. Στον καζά Βοδενών. Επτά νεκροί και δύο αιχμάλωτοι σε επίθεση ελληνικής ομάδας
Εφημερίδα Σκριπ, 20/4/1905
Σάββατο 23 Απριλίου 1905. Σε νερόμυλο μεταξύ των χωριών Βρέστι (Αγιος Λουκάς) και Λιπαρίνοβον (Λιπαρόν) του καζά Γιανιτσών. Έξι φονευμένοι Βούλγαροι από ελληνικό σώμα
Εμπρος, 23/4/1905
Σάββατο 23 Απριλίου 1905.
Στο χωριό Γκολεπάνη: Γκολίσανι (Λευκάδια) του καζά
Βοδενών. Προσβολή του χωριού από ελληνική ομάδα. Νεκροί έξι Βούλγαροι
Εμπρος, 23/4/1905
Δευτέρα 25 Απριλίου 1905.
Κοντά στο χωριό Πράχνιανη (Ασπρον) του καζά Βοδενών. Επτά φονευμένοι Βούλγαροι
από ελληνικό σώμα
Εμπρος, 25/4/1905
Δευτέρα 25 Απριλίου 1905.
Στο χωριό Γιανάκοβο (Γιαννακοχώριον) του καζά Βοδενών. Επτά νεκροί Βούλγαροι
μετά από επίθεση δωδεκαμελούς ελληνικής ομάδας
Εμπρος,
25/4/1905
Σάββατο 30 Απριλίου 1905. Κοντά στο χωριό Μπρατίνιστα (Χαράδρα) του καζά Βεροίας. Το σώμα του καπετάν Ακρίτα (Μαζαράκη) με υπαρχηγό τον Γαρέφη έπνιξε στον ποταμό Μπίστριτσα (Αλιάκμονα) ογδόντα έξι εξαρχικούς που δούλευαν στην περιοχή σαν καρβουνιάρηδες. Η “Εφημερίς της Φραγκφούρτης” πληροφορείται εκ Θεσσαλονίκης ότι Ελληνικόν σώμα συνέλαβεν εν τω χωρίω Μπράνιστα κομιτατζήδες τινάς, ους αφού έδεσαν έρριψαν εις τον παρακείμενον ποταμόν. Απαντες επνίγησαν
Εμπρος, 13/5/1905
Τετάρτη 12 Οκτωβρίου 1905. «Άνοιξα την εκκλησία, μάζεψα όλα τα βιβλία, στήσαμε δυο φωτιές και κάψαμε τα βιβλία, πλην ενός βιβλίου το οποίο ήταν ελληνικό. Μας είπε ο Παύλος Κύρου να απολύσουμε το μουχτάρη και τους δυο χωρικούς και κρατήσαμε μόνο τον παπά και τον Βασίλη. Ο παπάς είχε ένα όπλο γκρα το οποίο πήραμε. Αφού τους βγάλαμε έξω από το χωριό τους έκοψε ο Στέφος (Γρηγορίου) όστις είναι από το Μοναστήρι. Καθώς έκοβε τον παπά έλεγε “δίκαια σε κόβω για την πίστη μου”»
Επιστολή με ημερομηνία 15/9/1905. Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, αρχείο Στέφανου Δραγούμη
Κυριακή 1 Μαΐου 1905. Στο χωριό Σάτινα ή Σέταινα (Σκοπός) του καζά Φλώρινας. Εισβολή ελληνικού σώματος στο χωριό. Δεκαπέντε Βούλγαροι εκάησαν εντός των οικιών
Εφημερίδες Σκριπ, 1/5/1905 και Εμπρος 2/5/1905
Σάββατο 14 Μαΐου 1905. Έξω από το χωριό Μεσημέρι (Μεσημέριον) του καζά Βοδενών. Τέσσερις σκοτωμένοι Βούλγαροι από Έλληνες
Σκριπ, 14/5/1905
Σάββατο 21 Μαΐου 1905. Κοντά στο χωριό Τσερκοβάνη (Εκκλησιοχώριον) του καζά Βοδενών. Ελληνικό σώμα κρέμασε τρεις Βούλγαρους
Σκριπ, 21/5/1905, Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 137,
6/5/1905
Τετάρτη 25 Μαΐου 1905. Έξω από το χωριό Όστροβο (Αρνισσα) του καζά Βοδενών. Επίθεση ελληνικού σώματος πενήντα ανδρών σε 300 Βούλγαρους, «ων οι πλείστοι χωρικοί». Σκοτώθηκαν τριάντα Βούλγαροι
Σκριπ, 25/5/1905
Δευτέρα 6 Ιουνίου 1905. «Επιστολή 1/6/1905 διά του αυτού μέρους του Αγίου Καστορίας (Μητροπολίτη Καραβαγγέλη) όστις μου λέγει ότι θα έλθη μετά 20 ημέρας και είναι ανάγκη να γίνωσι πριν έλθη φόνοι τινες, ως των ιερέων Φιλίππου (Κάτω Κουμανίτσι) και Γερμανού (Τσερέσνιτσας)»
Ημερολόγιο Μακεδονομάχου Βάρδα, τ. Α΄ σ. 141
Τρίτη 21 Ιουνίου 1905. Στον καζά Γευγελής. Σφαγή έξι Βλάχων στη Χούμα / Huma και έξι βλάχων μαθητών (ρουμανικού σχολείου) στο Αλτσάκ (Χαμηλόν)
A.
Rubin, "Les Roumains de Macedoine" (1913),
σ. 206
«Τότε όμως διαφωνήσαμε ο Φιλώτας κι εγώ. Εκείνος ήθελε να μη τους σκοτώσουμε, κι εγώ επέμενα να τους σκοτώσουμε. Αποφασίσαμε λοιπόν να τους μοιράσουμε. Εγώ πήρα τους εννιά που ήταν από το Βουλγαρομπλάτσι, φανατικό βουλγαρικό (Εξαρχικό) χωριό, και τους αποκεφάλισα αμέσως»
Απομνημονεύματα Μακεδονομάχου Μακρή, σ. 96
Δευτέρα 27 Ιουνίου 1905. Στο χωριό Εμπόριον/ Embore του καζά Καϊλαρίων. Δολοφονία του εξαρχικού επιτρόπου με σφαίρα στο κεφάλι και ενώ καθόταν στο μπαλκόνι του σπιτιού του
Εμπρός, 27/6/1905
Τρίτη 28 Ιουνίου 1905. Στο χωριό Γκόρνο Γκραματίκοβο (Ανω Γραμματικό) του καζά Καϊλαρίων. Το σώμα του καπετάν Ακρίτα (Μαζαράκη) σκοτώνει το Ρουμανόβλαχο Δούμη, καβάση του Ρουμάνου επιθεωρητού Σχολείων και τον ανιψιό του
Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 187, 28/6/1905
Πέμπτη 7 Ιουλίου 1905. Στον Καζά Καϊλαρίων (Πτολεμαϊδα). Φόνος του Ρουμανόβλαχου Hristake Toli από το Γκόρνο Γκραματίκοβο (Ανω Γραμματικό)
A.
Rubin, "Les Roumains de Macedoine" (1913),
σ. 209
Παρασκευή 8 Ιουλίου 1905. Στη Μονή της Αγίας Τριάδας κοντά στο χωριό Μέσιμερ (Μεσημέριον) του καζά Βοδενών. Επτά νεκροί (έξι πρόκριτοι από το Μέσιμερ και ο εξαρχικός παπάς) σε επίθεση του σώματος Ακρίτα (Μαζαράκη)
Εφημερίδα Σκριπ, 8/7/1905
Δευτέρα 25 Ιουλίου 1905. Κοντά στο χωριό Σλίμιστα (Μηλίτσα) του καζά Καστοριάς. Το σώμα Μάλλιου αιχμαλώτισε τουρκικό στρατιωτικό απόσπασμα δώδεκα ανδρών. Οι στρατιώτες απελευθερώθηκαν, αφού πρώτα ο έλληνας οπλαρχηγός τους εξήγησε ότι σκοπός των ελληνικών σωμάτων ήταν μόνο η εξόντωση των τσετών
Εμπρος, 25/7/1905
Τετάρτη 27 Ιουλίου 1905. Στο χωριό Ποζιάρσκο: Γκόρνο Πόζαρ / Gorno Požar (Ανω Λουτράκιον) του καζά Καρατζόβας. Δώδεκα νεκροί (οι δύο γυναίκες) και τρεις τραυματίες σε σύγκρουση ελληνικού σώματος και τσέτας
Εφημερίδες Σκριπ, 27/7/1905 και Εμπρος, 28/7/1905
Πέμπτη 28 Ιουλίου 1905. Έξω από το χωριό
Γκάλιστα (Ομορφοκκλησιά) του καζά Καστοριάς. Βρέθηκαν σφαγμένοι επτά Βούλγαροι,
κάτοικοι του χωριού που επέστρεφαν από το εβδομαδιαίο παζάρι στη Χρούπιστα
(Αργος Ορεστικόν)
Εφημερίδα Σκριπ, 28/7/1905
Κυριακή 14 Αυγούστου 1905. Στα Καλύβια Γραμματίκοβου (Ανω Γραμματικό) του καζά Καϊλαρίων. Δεκαπέντε Ρουμανόβλαχοι κρεμασμένοι από ελληνικό σώμα «προς παραδειγματισμό»
Εμπρος, 14/8/1905
Πέμπτη 18 Αυγούστου 1905. Στην πόλη Βοδενά: Βόντεν / Voden (Έδεσσα), έδρα του ομώνυμου καζά. Τρεις δολοφονημένοι Βούλγαροι από την ελληνική οργάνωση
Εμπρος, 18/8/1905
Σάββατο 20 Αυγούστου 1905.
Κοντά στο χωριό Κοτούγερι (Καισαριανά) του
καζά Βοδενών. Δολοφονία του γιου του Εξαρχικού γαλατά Ζήση και δύο ακόμα χωρικών
από την ελληνική οργάνωση
Εφημερίδα Σκριπ, 20/8/1905, Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 222, 14/8/1905
Σάββατο 20 Αυγούστου 1905.
Κοντά στο χωριό Ραζίλοβο (Ξανθόγεια) του καζά Βοδενών. Δολοφονία του Βούλγαρου
πρόκριτου Μάτσα Καρά από την ελληνική οργάνωση
Εφημερίδα Σκριπ, 20/8/1905, Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 222, 14/8/1905
Σάββατο 20 Αυγούστου 1905.
Κοντά στην πόλη Βοδενά: Βόντεν (Έδεσσα), έδρα του ομώνυμου καζά. Τρεις
φονευμένοι από την ελληνική οργάνωση
Εφημερίδα Σκριπ, 20/8/1905
Σάββατο 20 Αυγούστου 1905.
Βοδενά. Φόνος του Ρουμανόβλαχου Mihale Dina Baideki από τους Έλληνες
A.
Rubin, "Les Roumains de Macedoine" (1913)
σ. 215
Δευτέρα 22 Αυγούστου 1905. «Συνιστά (ο μητροπολίτης Καραβαγγέλης)… να εισβάλωμεν εις τα χωρία και να καθαρίσωμεν τα αγκάθια. Κατάλογον των προγεγραμμένων να ζητήσω από Βίγλισταν»
Απομνημονεύματα Μακεδονομάχου Βάρδα, τ. Α΄ σ. 201
Δευτέρα 29 Αυγούστου 1905. Στο χωριό Πόδος / Pod (Φλαμουριά) του καζά Βοδενών. Φόνος του μουχτάρη του χωριού. Στο πτώμα βρέθηκε επιστολή με την σφραγίδα του Ελληνα αρχηγού Ακρίτα (Μαζαράκη)
Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 230, 29/8/1905
Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 1905. Έξω από το χωριό Σαρακίνοβο (Σαρακηνοί) του καζά Καρατζόβας. Επτά νεκροί Εξαρχικοί και ένας τραυματίας σε ενέδρα της ομάδας του οπλαρχηγού Γαρέφη, στο δρόμο προς Βοδενά
Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 658, 28/9/1905, εφημερίδα Σκριπ, 1/10/1905
Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 1905.
Έξω από το χωριό Πότσεπ / Počep (Μαργαρίτα) του καζά Καρατζόβας. Οκτώ νεκροί και
ένας τραυματίας σε ενέδρα σε ενέδρα της ομάδας Γαρέφη
Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 658, 28/9/1905 εφημερίδα Σκριπ, 1/10/1905, σ. 4
Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 1905.
Έξω από το Λούκοβιτς / Lukovec ( Σωτήρα) του καζά Βοδενών. Δέκα νεκροί σε ενέδρα
της ομάδας του καπετάν Θεοδόση, στο δρόμο προς Βοδενά
Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, έγγραφο 658, 28/9/1905, εφημερίδα Σκριπ, 1/10/1905
Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 1905.
Στο χωριό Βουλκογιάννοβον/Vlkojanevo (Λύκοι) του καζά Βοδενών. Τρεις φονευμένοι
Βούλγαροι
Εμπρος, 29/9/1905
31 Οκτωβρίου 1905: Στο χωριό Λεμπετίνα. Απαγωγή και εκτέλεση πέντε Βούλγαρων προκρίτων από την ομάδα του Οδυσσέα
Εμπρος,
31/10/1905
Τρίτη 18 Οκτωβρίου 1905: "Ο Μπούλακας εν Μοκρένη δεν ηρκέσθη εις τον φόνον 4 φανατικών εξαρχικών, αλλ’ επλιατσικολόγησεν ως μανιακός"
Μακεδονομάχος Βάρδας, απόσπασμα ημερολογίου τ. Α΄, σ. 263
"ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΕΣ ..ΛΗΣΤΟΣΥΜΜΟΡΙΕΣ ..ΑΙΜΟΒΟΡΩΝ ..ΚΟΜΙΤΑΤΖΗΔΩΝ"

Στην Μακεδονία έδρασαν συνολικά 110 Βουλγαρικά σώματα. Στην φωτογραφία η επαναστατική τσέτα του βοεβόδα Georgi Sugarev. Εδρασε στα Bitola και στο Mariovo (Μορίχοβο)
Το σώμα του οπλαρχηγού Panayot Costantinov. Ομοιομορφία και πειθαρχία χαρακτήριζε τα Βουλγαρικά επαναστατικά σώματα

Η τσέτα του οπλαρχηγού Pando Sindov στην περιοχή Kostur-Καστοριάς

Η επαναστατική τσέτα του βοεβόδα Dame Gruev

'Κομιτατζήδες" ακόμα και κοντά στην Θεσσαλονίκη

Το σώμα του οπλαρχηγού Pesho Radev με πεδίο δράσης την περιοχή Bitola

Η τσέτα του Pesho Samardziev
Η ομάδα του Christo Kouroulia

Το σώμα του οπλαρχηγού Jordan Stojanov

Το σώμα του Chernopeev

Το σώμα του Γκιόργκι Βίντωφ
ΤΑ ΕΠΙΒΛΗΤΙΚΑ ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ ΤΩΝ "ΑΙΜΟΒΟΡΩΝ" ΒΟΥΛΓΑΡΩΝ
![]() |
Φερδινάνδος, τσάρος Βουλγάρων 1861-1948
Πλήρης τίτλος:
Τσάρος Βουλγάρων, πρίγκηψ Φερδινάνδος, Μαξιμιλιανός, Κάρολος, Λεοπόλδος, Μαρία,
Σαξ-Κόμπουργκ, Γκόθα

Βοεβόδας Tane Nikolov
![]() |
![]() |
|
| Ο γενικός αρχηγός των Βουλγαρικών σωμάτων Τόντορ Αλεξάντρωφ με τον οπλαρχηγό Γκεόρκι Μόντσεφ | Ο οπλαρχηγός Λούκα Ιβάνωφ (1867-1906) |
ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ "ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΙ"

Ομάδα Βούλγαρων επαναστατών του βοεβόδα Ατανάς Μούρτζεφ

Ο Georgi Muchitanov με την ομάδα του

Βουλγαρική τσέτα στην περιοχή Lerin (Φλώρινα). Από αριστερά οι οπλαρχηγοί-βοεβόδες Тане Стойчев-Tane Stoychev από το χωριό Горничево-Gornichevo (σημερινή Κέλλη) και Дзоле Стойчев-Jole Stoychev από την κωμόπολη Баница-Banitsa (σημερινή Βεύη)


ΣΕΡΒΟΙ ..ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΙ

Ομάδα Σέρβων Τσέτνικ στο Μορίχοβο υπό τον βοεβόδα Vuk

Με το βλέμμα στραμμένο στην Ρουμανία: Βλάχοι Μακεδονομάχοι

ΤΑ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ ΙΝΔΑΛΜΑΤΑ ΤΩΝ ΡΟΥΜΑΝΟΒΛΑΧΩΝ ΚΟΜΙΤΑΤΖΗΔΩΝ
ΑΠΟ ΤΟ ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ ΜΕ ΑΓΑΠΗ
Ο πρίγκηπας της Βλαχίας Barbo Dimitrie Stirbey
ΟΙ ΑΛΒΑΝΟΙ ΣΤΟΝ "ΑΓΩΝΑ" ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
![]() |
![]() |
Αλβανοί κομιτατζήδες
Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΩΝ ΒΟΥΛΓΑΡΟΜΑΚΕΔΟΝΩΝ

Οι δύσμοιροι χωρικοί της Μακεδονίας υπέστησαν τα πάνδεινα από την τρομοκρατική δράση των ελληνικών συμμοριών. Στην φωτογραφία Βούλγαρος παπάς με κτηνοτρόφους στην περιοχή Δοϊράνης
VIDEO
ΒΑΡΕΙΑ ΚΑΤΑΧΝΙΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Тежка мъгла над нашта Македония - Thick fog over our Macedonia
|
There is a thick fog over our land There is a thick fog on our Macedonia our dearest bulgarian land There's no fog over our Macedonia, but brutal bloody slavery of damned serbs and greeks. All of our priests were hang on, all of our teachers were executed for teaching bulgarian language |
"Βαρειά καταχνιά
πλακώνει την πατρίδα μας. Βαρειά καταχνιά πλακώνει την Μακεδονία, την
πολυαγαπημένη Βουλγαρική γή" "Ομως δεν είναι καταχνιά, είναι η βάρβαρη καταπίεση των καταραμένων Σέρβων και Γρεκών" "Ολοι οι ιερείς μας στην Μακεδονία απαγχονίσθηκαν. Ολοι οι δάσκαλοί μας θανατώθηκαν για έναν και μοναδικό λόγο" "Επειδή δίδασκαν την Βουλγαρική γλώσσα" |
Тежка е мъгла паднала над нашта Македония, Тежка е мъгла паднала над нашта Македония, българска земя най-мила над нашта Македония. българска земя най-мила. Не е тежка мъгла паднала,най-ми било робство кърваво на гърци и сърби проклети. Поповете вси избесенидаскалите вси разстреляни за език роден български. |
Τόντορ Αλεξάντρωφ - Todor Alexandrov: Η αλήθεια για το Μακεδονικό
Εξερευνήστε τοBulgarmak - Explore Bulgarmak: Γενικός πίνακας περιεχομένων, Ευρετήριο σελίδων ιστοτόπου
Απόκρυφες σελίδες του "αγώνα": Μακεδονομάχοι αποκεφαλιστές
Μακεδονία: Από που κι ως που Ελληνική
Μειονότητες και φυλές στην πολυεθνική χώρα των Γρεκών
Βλάχοι: Φυλετικό κράμα βαρβαρικών φυλών Ταταρομογγολικής προέλευσης
Το φάντασμα του στρατάρχη Τίτο πλανάται στην Μακεδονία
Σχετικά sites
Η σκοτεινή πλευρά της Ελληνικής ιστορίας Click below