Μάχη Κιλκίς - Λαχανά  1913: Θηριωδίες Ελληνικού στρατού κατά Βουλγάρων. Battle of Kilkis - Lahanas, 1913 : Greek brutalities against Bulgars

 1913: ΜΑΧΗ ΚΙΛΚΙΣ-ΛΑΧΑΝΑ

    ΒαρβαρΟτητες  ΕλληνικοΥ στρατοΥ κατΑ ΒουλγΑρων αμΑχων

Προπαγανδιστική Ελληνική αφίσσα της μάχης Κιλκίς. Αρπαγή της  σημαίας της ΙΙΙ Βουλγαρικής Μεραρχίας από Ελληνα αξιωματικό. Πάνω στην Βουλγαρική σημαία διακρίνεται το σύνθημα " Струмски Отредъ (Προμαχητές Στρυμώνα): Εμπρός διά Αθήνας"

 

ΙΟΥΝΙΟΣ 1913:  Β΄  ΒαλκανικΟς πΟλεμος - Втори  Балканската  Война

СТРУМСКИ  ОТРЕДЪ

Σκηνές ασύληπτης βαρβαρότητας διαδραματίσθηκαν στην διάρκεια της πολύνεκρης μάχης. Σε προπαγανδιστική αφίσσα  εποχής, τσολιάς του ελληνικού στρατού μαχαιρώνει Βούλγαρο αξιωματικό. Δίπλα του έλληνας στρατιώτης στραγγαλίζει Βούλγαρο τραυματία

Η ΜΑΧΗ ΠΟΥ ΕΚΡΙΝΕ ΤΗΝ ΜΟΙΡΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

 Τον Ιούνιο 1913 ο αριθμητικά υπέρτερος Ελληνικός στρατός "απελευθέρωσε" το Κούκους (Κιλκίς), μία Βουλγαρική πόλη που δεν ζήτησε να ελευθερωθή, στην συνέχεια την ισοπέδωσε, κατέσφαξε τους φυγάδες και έκαψε 40 γειτονικά χωριά με την βοήθεια  ατάκτων Τούρκων, γνωστών ως Βαζιβαζούκων (Bashibazouks)

   Ο Bουλγαρικός στρατός δεν ήταν μόνο πολύ καλά οχυρωμένος κυκλικά γύρω από το ύψωμα του Κιλκίς, αλλά είχε τη φήμη   μιας πολύ σκληρής και συγκροτημένης πολεμικής μηχανής. Αυτό γίνεται παραδεκτό και από την ελληνική πλευρά. Οι Βούλγαροι πολέμησαν με σθένος. Έπρεπε  να κρατήσουν το Κιλκίς πάσει θυσία.

   Στο Κούκους γεννήθηκαν δύο μεγάλες μορφές της Σλαβοβουλγαρικής  ιστορίας, ο επαναστάτης Γκότσε Ντέλτσεφ (1872-1903) και ο ηγέτης της αριστερής πτέρυγας του VMRO  Ντίμιταρ Βλάχωφ (Dimitar Vlahov 1878-1953), εμπνευστής της Βαλκανικής Κομμουνιστικής Ομοσπονδίας και πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Μακεδονίας την περίοδο 1946-1947

 

 ΒΑΖΙΒΑΖΟΥΚΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ: ΟΙ ΠΛΙΑΤΣΙΚΟΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Απαγχονισμός Βαζιβαζούκων (Bashibazouks) από τον Βουλγαρικό στρατό. Οι ωμότητες που διέπραξαν στην διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων άφησαν  εποχή. Στην μάχη Κιλκις-Λαχανά συμπολέμησαν στο πλευρό του ελληνικού στρατού κατά των Βουλγάρων Οι Βαζιβαζούκοι ήσαν άτακτοι οπλίτες του Τουρκικού στρατού.  Κύρια ενασχόλησή τους   το πλιάτσικο και οι λεηλασίες

 

ΛΑΦΥΡΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΕΣ: ΤΟ ΣΚΛΗΡΟ ΤΙΜΗΜΑ ΜΙΑΣ ΠΥΡΡΕΙΑΣ ΝΙΚΗΣ

Προτομή πεσόντα Ελληνα λοχαγού στον Λαχανά. Οι απώλειες του ελληνικού στρατού ήσαν τεράστιες: 5.000 νεκροί και 10.000 τραυματίες κάλυψαν το πεδίο της μάχη. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Ελληνικού γενικού επιτελείου οι συνολικές απώλειες του Ελληνικού στρατού σε όλη την διάρκεια του Β΄ Βαλκανικού πολέμου κατά της Βουλγαρίας που κράτησε 30 ημέρες, ανήλθαν σε 29.698  νεκρούς και τραυματίες. Στην πραγματικότητα οι απώλειες της ελληνικής παράταξης ήσαν  κατά πολύ μεγαλύτερες. Ο Ελληνικός στρατός κυριολεκτικά αποδεκατίσθηκε από τα Βουλγαρικά πυρά. Οι απώλειες σε αξιωματικούς ανήλθαν σε 164 νεκρούς και  294 τραυματίες

 

Μνημείο  μάχης Λαχανά: Προτομή νεκρού Ελληνα συνταγματάρχη δίπλα σε Βουλγαρικό βαρύ πυροβόλο που κυριεύθηκε στην διάρκεια της μάχης. Ο  Ελληνικός στρατός ήταν υπερδιπλάσιος του Βουλγαρικού

 

ΤΟ ΚΙΛΚΙΣ ΠΥΡΠΟΛΗΜΕΝΟ - KUKUSH BURNT

Η "ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ"  ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΧΩΡΙΣ ΚΑΝΕΝΑΝ ΚΑΤΟΙΚΟ

Μιά ιστορική φωτογραφία: Στις 22 Ιουνίου 1913 το Κούκους (Κιλκίς) μεταβλήθηκε σε στάχτες μετά την πυρπόλησή του από τον Ελληνικό στρατό. Η πόλη άδειασε καθώς οι 12.000 τρομοκρατημένοι κάτοικοι ακολούθησαν τον Βουλγαρικό στρατό στην τακτική του σύμπτηξη  προς Δοϊράνη.

Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε στην Βουλγαρία το 1913 με τίτλο: Η τελευταία ημέρα του Κούκους (Κιλκίς) 20-22 Ιουνίου 1913. Το Κούκους, μία καθαρά Βουλγαρική πόλη,  ήταν έδρα  Μητροπολίτη υπαγόμενο στο Βουλγαρικό Πατριαρχείο (Εξαρχία) που έδρευε στην Ιστάμπουλ

 

ΛΕΗΛΑΣΙΕΣ

  Μετά το κάψιμο του Κιλκίς από τον ελληνικό στρατό,  οι Bουλγαροκτόνοι  τσολιάδες του Βενιζέλου γιόρτασαν τα επινίκια, ψήνοντες μοσχάρια, αρνιά, γουρουνόπουλα και κόττες, όλα λεία της μισητής Βουλγαρικής πόλης που εξαφανίσθηκε από  προσώπου  γης.

  Στο πλιάτσικο μετείχαν και πολίτες, σύμφωνα με τον ιεροκήρυκα της 5ης μεραρχίας:

 «Oλόκληρος στρατιά χωρικών επέδραμαν από όλα τα σημεία του ορίζοντος διά να λαφυραγωγήσουν το καιόμενον Κιλκίς. Εκουβαλούσαν ό,τι έβρισκον. Πριν ακόμη πέση το Κιλκίς είχον μαντεύση το μοιραίον και έδραμον από αποστάσεις πολλών χιλιομέτρων, από την Χαλκιδικήν,  την Μπάλτζαν, το Ασβεστοχώρι, από τα Γιαννιτσά,  έτρεξαν ως κόρακες όταν μυρίζωνται το πτώμα, συν γυναιξί και τέκνοις, φέροντες μαζί των κάρα, βοϊδάμαξας και όλον το βασίλειον των ζώων»

Δ. Καλλίμαχος, «Από το στρατόπεδον»  Κάϊρον 1914, σ. 201-2

 

Η ΣΤΡΟΥΜΙΤΣΑ ΚΑΤΕΣΤΡΑΜΜΕΝΗ

Ανάλογη ήταν η τύχη της πόλης Στρούμιτσα το 1913, όταν  ο ελληνικός στρατός  κατέλαβε την πόλη  (26 Ιουνίου) και στην συνέχεια την κατέκαψε (Αύγουστος 1913) μετά την παραχώρησή της στην Σερβία βάσει της Συνθήκης Βουκουρεστίου (20 Ιουλίου 1913)

 

 ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: Η ΠΡΩΣΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ

 Σόφια: Η στρατιωτική ηγεσία του Βουλγαρικού στρατού στην διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων

 

Σόφια 1913: Ο Τσάρος της Βουλγαρίας Φερδινάνδος  με στρατιωτικούς επιτελείς του

 

Ο διοικητής των Βουλγαρικών δυνάμεων στην μάχη Κιλκίς-Λαχανά στρατηγός Ιβάνωφ (δεξιά) με το τσάρο της Βουλγαρίας Φερδινάνδο (αριστερά)

 

Οκτώβριος 1912: Βουλγαρική στρατιωτική φάλαγγα προελαύνει προς Αδριανούπολη στην διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού πολέμου

 

Ο ΑΗΤΤΗΤΟΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ

Ο τσάρος Φερδινάνδος ποδοπατάει Τουρκικές σημαίες μετά τις νικηφόρες μάχες του Α΄ Βαλκανικού πολέμου

 

Σταυροφορία κατά του Ισλάμ: Βουλγαρική αφίσσα του Α΄ Βαλκανικού πολέμου με τους εστεμμένους των τεσσάρων χριστιανικών κρατών σε κοινή συμμαχία κατά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας

 

 Δεκέμβριος 1912: Βούλγαροι αξιωματικοί και στρατιώτες στον σιδηροδρομικό σταθμό Kukush (Κιλκίς). Η πόλη ήταν αμιγώς Βουλγαρική

 

The deadly battle of Kilkis  Lahana

Ruthless atrocities against Bulgars

Βούλγαρος στρατιώτης των Βαλκανικών πολέμων

 

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: Η ΠΡΩΣΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ  ΣΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΩΝ ΗΤΤΗΜΕΝΩΝ

Ο στρατηγός Νίκολα Ιβάνωφ (Никола Иванов 1861-1940)  γενικός διοικητής των Βουλγαρικών δυνάμεων στην μάχη Κιλκίς-Λαχανά

                               

Από αριστερά προς τα δεξιά: Οι Βούλγαροι στρατηγοί Φίτσεφ, Κοβάτσεφ και Ντιμιτρίεφ. Μαζί με τους στρατηγούς Ιβάνωφ, Τσέκωφ και Χεζαψίεφ πρωταγωνίσθησαν στις μάχες των Βαλκανικών πολέμων και του Α΄ Π.Π. στο Μακεδονικό μέτωπο την περίοδο 1912-1918.  Η Βουλγαρία παρέταξε  στρατό 320.000 αντρών από τους πλέον αξιόμαχους της Ευρώπης εκπαιδευμένο από Γερμανούς και Αυστριακούς αξιωματικούς. Νικήθηκε επειδή προδόθηκε από τους πρώην συμμάχους της μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και  Σερβία

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αθήνα 22 Ιουνίου 1913: Η εθνικιστική εφημερίδα "ΣΚΡΙΠ" θριαμβολογεί για την ελληνική νίκη στο Κιλκίς

 

Ολοι κατΑ της ΒουλγαρΙας

ΔΕΥΤΕΡΟΣ  ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

 Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ 31 ΗΜΕΡΩΝ ΠΟΥ ΣΦΡΑΓΙΣΕ ΤΗΝ ΜΟΙΡΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Εδαφική κατάσταση στα Βαλκάνια τον Απρίλιο 1913 λίγο πριν την έκρηξη του 2ου  Βαλκανικού πολέμου.  Η Βουλγαρία είχε καταλάβει έξι μήνες νωρίτερα την ανατολική Μακεδονία και ολόκληρη την Θράκη. Η Ελλάδα την Ηπειρο και  δυτική Μακεδονία. Η Σερβία το Κόσσοβο και το δυτικό τμήμα της  Μακεδονίας

 

                               

Η ΦΡΙΚΗ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ

Ανατολική Θράκη: Πτώματα Τούρκων στρατιωτών σε αποσύνθεση. Οι Βαλκανικοί πόλεμοι είναι οι αγριότεροι  της σύγχρονης ιστορίας. Οι εμπόλεμοι δεν έθαβαν τα πτώματα των αντιπάλων

 

Ο ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΗ

 

25 Οκτωβρίου 1912: Βούλγαροι αξιωματικοί με επικεφαλής τον στρατηγό Νίκολα Ιβάνωφ σε αναμνηστική φωτογραφία λίγο έξω από την Αδριανούπολη (Odrin) στην ανατολική Θράκη. Λίγους μήνες αργότερα η ιστορική πόλη ανακαταλήφθηκε από τους Οθωμανούς

 

2th Balkan war: June/July 1913

ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΕΜΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕλλΑς ΣερβΙα ΣυμμαχΙα

   Ο διασυμμαχικός πόλεμος κατά της Βουλγαρίας που αποκλήθηκε κατ' ευφημισμό 2ος  Βαλκανικός πόλεμος, ξέσπασε την 17η Ιουνίου 1913 σύμφωνα με το παλιό Ιουλιανό ημερολόγιο. Στις 19 Μαίου προηγήθηκε μυστική στρατιωτική συμμαχία μεταξύ Ελλάδας-Σερβίας που υπογράφηκε στην Θεσσαλονίκη. Πρώτη επιθετική ενέργεια εκδηλώθηκε από την Ελληνικό στρατό με την περικύκλωση και αιχμαλώτιση του Βουλγαρικού Συντάγματος που στάθμευε στην Θεσσαλονίκη. Ο πόλεμος διήρκεσε μόλις 31 ημέρες μέχρι την 18η Ιουλίου 1913 οπότε κηρύχθηκε ανακωχή. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται τα κυριότερα πολεμικά γεγονότα στα τέσσερα μέτωπα κατά της Βουλγαρίας

Χρονολογία ΕΛΛΑΔΑ ΣΕΡΒΙΑ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑ

17 Ιουνίου

Εναρξη επιχειρήσεων. Εκκαθάριση Θεσ/νίκης από το  Βουλγαρικό σύνταγμα που στάθμευε στην πόλη

Η Βουλγαρία καταλαμβάνει το Στίπ της Μακεδονίας

   

     18      "

Η Βουλγαρία καταλαμβάνει το Κρίβολακ

 

     19      "

Μάχη Κιλκίς-Λαχανά Υποχώρηση Βουλγαρικού στρατού

Η Βουλγαρία καταλαμβάνει το Ρέκτι Μπούκι

   

     20      "

Μάχη Κιλκίς-Λαχανά Υποχώρηση Βουλγαρικού στρατού

Η Βουλγαρία καταλαμβάνει τα Κότσανα

   

     21      "

Μάχη Κιλκίς-Λαχανά Υποχώρηση Βουλγαρικού στρατού

 

 

     22      "

 

 

   

     23      "

Κατάληψη Δοϊράνης υπό Ελλήνων

 

   

     24      "

 

Ανακατάληψη Κρίβολακ υπό Σέρβων

   

     25      "

Κατάληψη Κοστούρινο υπό Ελλήνων

Ανακατάληψη Στίπ υπό Σέρβων. Κατάληψη Κνάγιεβατς υπό Βουλγάρων

 

     26      "

Κατάληψη Στρούμνιτσας υπό Ελλήνων

Κατάληψη Ροντόβιστε υπό Σέρβων

 

 

     27      "

Κατάληψη Ντεμίρ Ισάρ υπό Ελλήνων

  Κατάληψη Τρον και Ιζμπορ υπό Σέρβων. Μάχη Πίροτ

Αιφνιδιαστική εισβολή Ρουμανικού στρατού από βορρά. Κατάληψη Ντομπρουτσάς

 

     28      "

Κατάληψη Σερρών υπό Ελλήνων

 

 

 

     29      "

 

Μάχη Βρατάρνιτσας

 

Εναρξη επιχειρήσεων κατά Βουλγαρίας

     30      "

 

Κατάληψη Τουρτουκάϊ και Ράχοβας υπό Ρουμάνων

 

       1   Ιουλίου

Κατάληψη Δράμας υπό Ελλήνων

 

Κατάληψη Μπαλτσίκ υπό Ρουμάνων

Κατάληψη Στράντζας, Μουρατλί, Μαλγάρων υπό Τούρκων

       2       "

 

 

Κατάληψη Βάρνας και Νικοπόλεως υπό Ρουμάνων

Κατάληψη Λελέ Μπουργκάτς υπό Τούρκων

       3       "

 

 

Κατάληψη Μεζντά και Βράτσας υπό Ρουμάνων

 

       4       "

 

Κατάληψη Ζεδίλοβο υπό Σέρβων. Ανακατάληψη Ιζμπορ υπό Βουλγάρων

 

       5       "

 

Ανακατάληψη Τρον υπό Βουλγάρων

 

 

       6       "

Κατάληψη Νευροκοπίου υπό Ελλήνων

Μάχη Ζεδίλοβου

 

 

       7       "

Κατάληψη Πέτσοβου υπό Ελλήνων

Μάχη Ζεδίλοβου

Κατάληψη στρατηγικής διάβασης Πλέβνας στον Αίμο υπό Ρουμάνων

       8       "

 

Μάχη Μπελογκράτσικ

 

 

       9       "

Κατάληψη Μαχόμια υπό Ελλήνων

Μάχη Μπελογκράτσικ

 

Ανακατάληψη Αδριανούπολης και 40 Εκκλησιών υπό Τούρκων

      10      "

Κατάληψη Κρέσνας υπό Ελλήνων

Μάχη Μπελογκράτσικ

Παράδοση Βουλγαρικής ταξιαρχίας στους Ρουμάνους

 

      11      "

Μάχη Πρέντελ Χαν Κατάληψη Δεδέαγατς υπό Ελλήνων

Κατάληψη Βιντίν υπό Σέρβων

 

      12      "

Μάχη Σιμιτλί,

     

      13      "

Κατάληψη Ξάνθης υπό Ελλήνων

     

      14      "

Κατάληψη Σιμιτλί υπό Ελλήνων

     

      15      "

Εκδίωξη Ελλήνων από Πέτσοβο

     

      16      "

Κατάληψη Γκιουμουλτζίνα υπό Ελλήνων

 

 

      17      "

Μάχη Πρέντελ Χαν Ανακατάληψη Παντζάρεβο υπό Βουλγάρων

Μάχη Τσάρεβο Σέλο

Κατάληψη στρατηγικής διάβασης Στάρα Πλάνινα. Οι Ρουμανικές στρατιές στα πρόθυρα της ανυπεράσπιστης  Σόφιας

      18  Ιουλίου

 ΑΝΑΚΩΧΗ

ΑΝΑΚΩΧΗ

ΑΝΑΚΩΧΗ

ΑΝΑΚΩΧΗ



Η  ΜΑΧΗ TOY ΚΙΛΚΙΣ


   Προπαγανδιστική Ελληνική αφίσσα. Εφοδος τσολιάδων κατά Βουλγάρων ιππέων

 

100.000 πρΟσφυγες ακολουθοΥν τον ΒουλγαρικΟ στρατΟ στην υποχΩρησΗ του

Οι Ελληνες "απελευθΕρωσαν" KAI ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΚΑΤΕΚΑΨΑΝ μΙα ΒουλγαρικΗ πΟλη που οκτΩ μΗνες νωρΙτερα εΙχε ελευθερωθΗ απΟ ΤΟΥΣ ΒΟΥΛΓΑΡΟΥΣ

   Η μάχη Κούκους (Κιλκίς)-Λαχανά διήρκεσε τρεις ημέρες από 19 έως 21 Ιουνίου 1913. Στην διάρκειά της διαπράχθηκαν ωμότητες που δεν τιμούν τον ανθρώπινο πολιτισμό. Το σύνολον του Ελληνικού στρατού αποτελούμενο από οκτώ  μεραρχίες συνολικής δύναμης 85.000 αντρών επετέθηκαν εναντίον 40.000  οχυρωμένων Βουλγάρων στην λοφώδη γραμμή Κιλκίς-Λαχανά και μετά από πολύνεκρο αγώνα τους εξανάγκασαν σε σύμπτηξη προς Δοϊράνη και Στρυμώνα. Οι Βούλγαροι διέθεταν δύο μόνο Μεραρχίες αυξημένης σύνθεσης. Ο κύριος όγκος του Βουλγαρικού στρατού είχε εσφαλμένα διατεθή στο ανατολικό μέτωπο της Θράκης προς αντιμετώπιση των Τούρκων. Αυτή ήταν η αιτία της ήττας

  Το Κούκους, μία πόλη με αμιγή Βουλγαρικό πληθυσμό ήταν έδρα Εξαρχικής Επισκοπής.  Στις 26 Οκτωβρίου 1912, είχε απελευθερωθή από τον Βουλγαρικό στρατό στην διάρκεια  μιάς διασυμμαχικής επιχείρησης που στρεφόταν κατά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η μάχη  ήταν άνιση και η έκβασή της προδιαγεγραμμένη. Η υποχώρηση του Βουλγαρικού στρατού άφησε ανυπεράσπιστους τους γηγενείς Βούλγαρους της περιοχής που εκτέθηκαν στην εκδικητική μανία των τσολιάδων του Βενιζέλου.

Χαρακώματα στις Βουλγαρικές γραμμές άμυνας

 

Η περιοχή Κούκους (Κιλκίς) σήμερα με τα ελληνοποιημένα τοπονύμια

     Το Κούκους (μετονομάσθηκε σε Κιλκίς το 1926), ήταν μιά γραφική πόλη της Μακεδονίας με  Βούλγαρους και Τούρκους κατοίκους. Υπήρχαν 2 Βουλγαρικά σχολεία και Βουλγαρική Μητρόπολη. Εδώ γεννήθηκε το 1871 ο θρυλικός Βουλγαρομακεδόνας επαναστάτης Γκότσε Ντέλτσεφ, ήρωας της εξέγερσης του Ιλιντεν.

   Ενας άλλος Βούλγαρος επαναστάτης ο Ιβαν Χατζηνίκολωφ   (Ivan Hadzhinikolov 1869-1934) είχε γεννηθή στο Κούκους. Στο βιβλιοπωλείο που διατηρούσε στην Θεσσαλονίκη ιδρύθηκε το 1893 το VMRO. Η Ελληνική παρουσία ήταν ασήμαντη.

  Τον Ιούνιο 1913 στην διάρκεια της τριήμερης μάχης κανονιοβολήθηκε με ιδιαίτερη σφοδρότητα  από το ελληνικό πυροβολικό. Μετά την σύμπτυξη των Βουλγάρων προς βορρά, ο ελληνικός στρατός  πυρπόλησε  την πόλη με διαταγή του αρχιστράτηγου Κωνσταντίνου και επιδόθηκε σε θηριωδίες εναντίον του άμαχου πληθυσμού.

   Στις σφαγές πήραν μέρος άτακτοι Βαζιβαζούκοι Τούρκοι (Basibazouks) που ζούσαν στα περίχωρα και συμπολέμησαν στο πλευρό των Ελλήνων, από τα μετόπισθεν. Οι Βαζιβαζούκοι αποτελούντο κυρίως από ένοπλους της Τουρκομανικής φυλής των Γιουρούκων που είχαν εγκατασταθή στην Μακεδονία τον 14ο αι.

   Το αποτέλεσμα του Β΄ Βαλκανικού πολέμου υπήρξε τραγικό. 100.000 Βούλγαροι πρόσφυγες  κατέφυγαν στην Βουλγαρία ακολουθώντας  τον Βουλγαρικό στρατό στην υποχώρησή του. Σήμερα το Κούκους (Κιλκίς) έχει ελληνοποιηθή. Κατοικείται από Καυκάσιους, Τουρκόφωνους και κυρίως Πόντιους πρόσφυγες που μετανάστευσαν στην Ελλάδα την άνοιξη του 1923 ως "ανταλλάξιμοι".

   Η Αμερικανική επιτροπή του ιδρύματος Carnegie κατέγραψε  μαρτυρίες αυτοπτών γιά τις διαπραχθείσες ελληνικές ωμότητες και τις συμπεριέλαβε στην Εκθεση Carnegie που αποκρύπτεται σκόπιμα στην Ελληνική ιστοριογραφία. Τα γεγονότα που διαδραματίσθηκαν στο Κιλκίς τον Ιούνιο 1913 αποτελούν γενοκτονία σε βάρος του γηγενούς Βουλγαρικού πληθυσμού που εκμηδενίσθηκε εντελώς. Είναι η πρώτη φορά που βγαίνουν στην δημοσιότητα.

 

ΟΙ  ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ ΤΟΥΣ

Αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος Βασιλεύς των Ελλήνων

Ελευθέριος Βενιζέλος Πρωθυπουργός Ελλάδας

Στόγιαν Ντάνεφ Πρωθυπουργός Βουλγαρίας

Φερδινάνδος: Τσάρος  Βουλγάρων

73 ελληνικά τάγματα με 170 πυροβόλα εναντίον  32 Βουλγαρικών ταγμάτων με  62 πυροβόλα

ΟΙ  ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ  ΔΥΝΑΜΕΙΣ  ΤΩΝ  ΑΝΤΙΠΑΛΩΝ

ΣυντριπτικH υπεροχH του ΕλληνικοY στρατοY σε αναλογIα 3:1

ΕΛΛΑΣ

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

  Αρχιστράτηγος: Βασιλεύς Κωνσταντίνος

  Γενικός Επιτελάρχης: Συνταγματάρχης Δούσμανης

  •   Η 1η Μεραρχία στην περιοχή  Βερτίσκος, Λαχανά υπό τον Υποστράτηγο Εμ. Μανουσογιαννάκη

  •   Η 2η Μεραρχία στην περιοχή Λητή και Μάνδρες υπό τον Υποστράτηγο Κων. Καλλάρη

  •   Η 3η Μεραρχία στην περιοχή Κιλκίς υπό τον Υποστράτηγο Κων. Δαμιανό

  •   Η 4η Μεραρχία στην περιοχή Γαλλικού-Κολχίς υπό τον υποστράτηγο Κων. Μοσχόπουλο

  •   Η 5η Μεραρχία στην περιοχή Κιλκίς υπό τον υποστράτηγο Στέφ, Γεννάδη

  •   Η 6η Μεραρχία στην περιοχή Λαχανά υπό τον υποστράτηγο Νικ. Δελαγραμμάτικα

  •   Η 7η Μεραρχία στην περιοχή Κερδύλλια-Δάφνη υπό τον υποστράτηγο Ναπολ. Σωτίλη

  •   Η 10η Μεραρχία στην περιοχή Πλατανι -λίμνη Αρτζάν υπό τον Συνταγματάρχη Λεων. Παρασκευόπουλο

  •   Η Ταξιαρχία ιππικού στην περιοχή Κιλκίς υπό τον επίλαρχο Επαμ. Ζυμπρακάκη

Επι κεφαλής των Βουλγαρικών στρατιωτικών δυνάμεων ο στρατηγός Ιβάνωφ

  •   Η 3η Μεραρχία μειωμένη κατά μία ταξιαρχία ,υπό την διοίκηση του Υποστράτηγου Σαράφωφ παρατεταγμένη στο Κιλκίς και  Πολύκαστρο

  •   Η 1/Χ Ταξιαρχία υπό την διοίκηση του συνταγματάρχη Πέτεφ στην περιοχή Λαχανά - Ξυλόπολη

  •   Το 10ο Σύνταγμα ιππικού στην περιοχή Λαχανά - Ξυλόπολη

  •   Μία ανεξάρτητη ταξιαρχία υπό την διοίκηση του   Συνταγματάρχη Πετρώφ στην περιοχή Στρυμωνικού

ΣΥΝΟΛΟΝ:  8 Μεραρχίες και 1 Ταξιαρχία ιππικού. Συνολικά  85.000 άντρες  με 170 πυροβόλα

ΣΥΝΟΛΟΝ:  1  Μεραρχία, 2 Ταξιαρχίες και 1 Σύνταγμα ιππικού. Συνολικά  40.000 άντρες με 62 πυροβόλα

Οι Βούλγαροι παρέταξαν 32 Τάγματα Πεζικού, 1 Σύνταγμα Ιππικού και 62 πυροβόλα. Η συντριπτικά υπέρτερη  δύναμη του Ελληνικού Στρατού ανερχόταν σε 8 μεραρχίες με 73 τάγματα πεζικού, 33 πεδινές πυροβολαρχίες και 9 oρειβατικές με  170 πυροβόλα, 8 ίλες ιππικού και 8 ημιλαρχίες

 

ΠΩΣ ΕΙΔΑΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΝ ΠΟΛΥΝΕΚΡΗ ΜΑΧΗ

  

Εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ: Κολλάζ  δημοσιευμάτων και φωτογραφιών της μάχης με ιδιαίτερη αναφορά στον συνταγματάρχη Αντώνιο Καμπάνη που διαμελίσθηκε από Βουλγαρική οβίδα την δεύτερη ημέρα της μάχης

 

  Ο Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος τελείωσε με την υπογραφή συνθήκης, στις 17 Μαϊου 1913. Ομως, η Βουλγαρία δεν ήταν ευχαριστημένη με τα εδαφικά της κέρδη. Απαιτούσε την Μακεδονία από τους Ελληνες και την κοιλάδα του Βαρδάρη από τους Σέρβους. Εισέπραξε διπλή άρνηση. Ο τσάρος Ρωσσίας Νικόλαος Β΄ προσφέρθηκε να διαιτητεύσει χωρίς αποτέλεσμα. Ελλάδα και Σερβία αρνήθηκαν κι έσπευσαν να υπογράψουν μεταξύ τους μυστική στρατιωτική συνθήκη (Θεσσαλονίκη, 19 Μαϊου 1913).

  Ξαφνικά, τα ξημερώματα 17 Ιουνίου 1913, ξέσπασε ο Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος. Σύμφωνα με τους ελληνικούς ισχυρισμούς οι Βούλγαροι έκαναν πρώτοι αιφνιδιαστική επίθεση μικρής έκτασης εναντίον προκεχωρημένου ελληνικού αποσπάσματος στην Νιγρίτα. Οι Ελληνες ανταπάντησαν αιχμαλωτίζοντας 2.500 άνδρες των βουλγαρικών νησίδων στο ελληνικό έδαφος, κυρίως εντός της Θεσσαλονίκης.   Η Ελληνική επίθεση ξεκίνησε στις 19 Ιουνίου, στο μέτωπο της γραμμής Καλλίνοβο - Κιλκίς - Λαχανά με μπαράζ 170 πυροβόλων.

  Η σφοδρότητα της ελληνικής προέλασης ανάγκασε τους Βούλγαρους να υποχωρήσουν  6 χλμ. μπροστά από το Κιλκίς και  να κλειστούν στα οχυρά της πόλης. Στις 21 Ιουνίου, ξέσπασε θυελλώδης η ελληνική έφοδος κατά των Βουλγαρικών οχυρώσεων. Τελικά τα κατέλαβαν. Ξημέρωνε 22 Ιουνίου 1913, όταν μπήκαν στην κατεστραμμένη πόλη του Κιλκίς. Το απόγευμα της ίδιας μέρας έμπαιναν στον Λαχανά.

  Οι Βούλγαροι οπισθοχωρούσαν συντεταγμένοι, καθώς άγρια μάχη δινόταν στο σερβικό τομέα του μετώπου. Στις 26 Ιουνίου, οι Σέρβοι νικούσαν στην Μπρεγάλνιτσα. Στις 27, στον πόλεμο κατά της Βουλγαρίας μπήκε και η Ρουμανία. Οι Ρουμάνοι κατέλαβαν την Ντομπρουτσά και προέλασαν  30 χλμ. από τη Σόφια. Εκεί τους βρήκε η υπογραφή της ανακωχής. Στις 29 Ιουνίου, η Τουρκία κήρυξε με την σειρά της τον πόλεμο κατά της Βουλγαρίας.

  Στις 9 Ιουλίου οι Τούρκοι ανακατέλαβαν την Αδριανούπολη.  Ο τσάρος Φερδινάνδος της Βουλγαρίας βρισκόταν σε δύσκολη θέση. Ομως, τα δεινά του από την πρόκληση του πολέμου δεν είχαν ακόμη τελειώσει.

 

  ΛΙΓΟ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΜΑΧΗ

Ελληνική πυροβολαρχία λίγο μετά το τέλος της μάχης, στους λόφους νότια του Κιλκίς. Το Ελληνικό πυροβολικό υπερτερούσε συντριπτικά με 170 πυροβόλα ένατι 62 Βουλγαρικών

 

   Εως τις 10 Ιουλίου 1913, ο ελληνικός στρατός είχε καταλάβει ολόκληρη την Ανατολική Μακεδονία και τη Δυτική Θράκη και ανάγκασε τους Βούλγαρους να υπερασπίσουν τα προ του 1912 σύνορά τους. Στις 12 Ιουλίου 1913 εκδηλώθηκε η ελληνική επίθεση στα στενά της Κρέσνας. Οι Βούλγαροι  ήταν τώρα υποχρεωμένοι να αμυνθούν μέσα στο έδαφός τους. Αυτή την φορά αντιστάθηκαν με ιδιαίτερη σφοδρότητα και επέφεραν νέες βαρειές απώλειες στον ελληνικό στρατό που κυκλώθηκε στα στενά και κινδύνεψε να εξολοθρευθή.

   Στις 13 Ιουλίου οι Σέρβοι κατέλαβαν το Βιντίν στις όχθες του Δούναβη. Στις 18 Ιουλίου ο καθηλωμένος ελληνικός στρατός βρισκόταν κοντά στην Τζουμαγιά. Την ίδια ημέρα συμφωνήθηκε ανακωχή. Δώδεκα ημέρες αργότερα υπογράφηκε η Συνθήκη του Βουκουρεστίου. Ο πολύνεκρος 2ος Βαλκανικός πόλεμος είχε λήξει.

  Tα ξημερώματα του Σαββάτου 22 Ιουνίου 1913, o  τσάρος Φερδινάνδος αποδέχεται την παραίτηση της κυβέρνησης Ντάνεφ. Την κυβέρνηση αναλαμβάνει ο πρώην πρωθυπουργός Πετρώφ. Αλλαγές πραγματοποιούνται και στα υψηλά κλιμάκια του στρατού για να ελαχιστοποιήσουν το αίσθημα της ηττοπάθειας. Tο Υπουργείο Στρατιωτικών δίδεται στον αρχιστράτηγο Σαββώφ και η Αρχιστρατηγία στο νικητή της μάχης του Λουλέ Μπουρκάς, στρατηγό Ντιμιτρίεφ.

ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΜΑΧΗΣ

ΠΥΡΡΙΟΣ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ

  Οι απώλειες του Ελληνικού στρατού στην διάρκεια της μάχης υπήρξαν τεράστιες. Η επίσημη εκδοχή του Γενικού Επιτελείου Στρατού δίνει 8.882 νεκρούς και τραυματίες. Ανάμεσά τους και 10 νεκροί διοικητές ταγμάτων και συνταγμάτων.Οι περισσότεροι έπεσαν θύματα του ιδιαίτερα φονικού Βουλγαρικού πυροβολικού και των ελεύθερων σκοπευτών που έβαλαν από τα υψώματα.

  Την τρίτη ημέρα της μάχης δόθηκε εντολή στους Ελληνες αξιωματικούς να αφαιρέσουν τα διακριτικά από τις στολές  για να μη αποτελούν στόχο των Βούλγαρων ακροβολιστών. Αξιοσημείωτο ότι την πρώτη ημέρα  τμήματα ελλήνων δολιοφθορέων αποτελούμενα από  πρώην κομιτατζήδες-Μακεδονομάχους επιχείρησαν να διεισδύσουν στις Βουλγαρικές προφυλακές χωρίς αποτέλεσμα. Μιά ομάδα παραστρατιωτικών στους πρόποδες του Λαχανά, αποκρούσθηκε από τους Βούλγαρους και εξολοθρεύθηκε μέχρι ενός

  Στην πραγματικότητα οι ελληνικές απώλειες ήσαν  περίπου διπλάσιες. Οι νεκροί ξεπέρασαν τους 5.000 και οι τραυματίες τους 12.000. Ο καλοκαιριάτικος κάμπος με τα σιτηρά  που εκτείνεται μπροστά στο Κιλκίς και στον Λαχανά ήταν διάσπαρτος από πτώματα Ελλήνων στρατιωτών. Ενας από τους "διάσημους" πεσόντες ήταν ο λοχίας Νικόλαος Παπανδρέου, από την Πάτρα, αδελφός του μετέπειτα "Γέρου της Δημοκρατίας" Γεωργίου Παπανδρέου.

  Η μάχη Κούκους-Λαχανά είναι η φονικότερη  της Ελληνικής ιστορίας. Επίσημα σε όλη την διάρκεια του Β΄ Βαλκανικού πολέμου που στρεφόταν αποκλειστικά κατά της Βουλγαρίας, οι συνολικές απώλειες του Ελληνικού στρατού έφθασαν τους   29.698 άντρες σε σύνολον 115.000  (5.851 νεκροί και 23.847 τραυματίες). Ο Ελληνικός στρατός αν και πέτυχε τον στόχο του, κυριολεκτικά αποδεκατίσθηκε.  Οι Βουλγαρικές απώλειες  δεν έγιναν ποτέ γνωστές και η τύχη των Βουλγάρων αιχμαλώτων παρέμεινε άγνωστη.

Ελληνες στρατιώτες περιποιούνται τραυματίες στον κάμπο νότια του Κιλκίς. Η μάχη είναι η πλέον πολύνεκρη της Ελληνικής ιστορίας

 

ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΛΑΧΑΝΑ

 

ΕΠΙΧΡΥΣΕΣ ΠΡΟΤΟΜΕΣ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΚΑΛΛΩΠΙΖΟΥΝ ΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΜΑΚΕΛΛΙΟΥ

ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ

 

 

 

Η πρόσβαση προς το  ηρώο Λαχανά κοσμείται με  προτομές δεκάδων Ελλήνων αξιωματικών που σκοτώθηκαν στην διάρκεια της πολύνεκρης μάχης

 

Η ΙΣΤΟΡΙΓΡΑΦΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΝΙΚΗΤΕΣ

  ΚΙΛΚΙΣ- ΛΑΧΑΝΑΣ: Η ΠΛΕΟΝ ΠΟΛΥΝΕΚΡΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Η επίσημη εκδοχή του Γενικού Επιτελείου αποδέχεται ότι οι συνολικές ελληνικές απώλειες
 στις μάχες κατά των Βουλγάρων ανήλθαν  σε 29.698  νεκρούς και τραυματίες. Επιπρόσθετα υπήρξαν 1558 που πέθαναν λίγο  αργότερα από τραύματα καθώς και 10.000 που ασθένησαν από χολέρα

Στον εκπληκτικό αυτό αριθμό περιλαμβάνονται και  458 αξιωματικοί μεταξύ αυτών αρκετοί διοικητές ταγμάτων και συνταγμάτων (Πηγή: Επίτομη Ιστορία των Βαλκανικών πολέμων, ΓΕΣ διεύθυνση ιστορίας στρατού, έκδ. 1987, σελ. 265)

Ωστόσο οι πραγματικές απώλειες ήσαν περίπου διπλάσιες.Ο Ελληνικός στρατός αν και τυπικά  νικητής, κυριολεκτικά αποδεκατίσθηκε. Αξιοσημείωτο ότι λίγο πριν την λήξη του πολέμου κυκλώθηκε από τους Βούλγαρους στα στενά της Κρέσνας και απειλήθηκε με  εκμηδενισμό. Η ανακωχή και η συνακόλουθη Συνθήκη του Βουκουρεστίου απέτρεψαν την
ολική πανωλεθρία των Ελλήνων επί Βουλγαρικού εδάφους
 

VIDEO

2013: Τρίτος  Βαλκανικός πόλεμος, Αρμαγεδών στην  Ελλάδα.  Ενας προφητικός εφιάλτης

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΑΡΜΑΓΕΔΩΝ

2013 A.D. Third Balkan War. The end of Greece. 100 years after the 1913 Bucarest Treaty, a new unavoidable war will solve old disputes and impair justice in Balkans.

   Ο επερχόμενος εφιάλτης των απανταχού Ελλήνων. Ολική σύρραξη υπό συνθήκες Βαλκανικού πολέμου. Ολοι εναντίον ενός. Κυκλωμένη από 4 εχθρικά κράτη (Αλβανία, Μακεδονία, Βουλγαρία, Τουρκία) η Ελλάδα διακατέχεται από ανομολόγητο τρόμο. Φοβάται και αντιδρά στο θέμα της ονομασίας της Δημοκρατίας Μακεδονίας. Τρέμει το Βαλκανικό σύνδρομο 1912/13. Ολοι εναντίον ενός. Αυτή την φορά όλοι κατά της Ελλάδας. Το 2013 συμπληρώνονται 100 χρόνια από το τέλος των δύο Βαλκανικών πολέμων και την συνθήκη του Βουκουρεστίου που διαμέλισε την Μακεδονία και χάραξε τα σημερινά σύνορα.

    Η διμερής αυτή συνθήκη υπογράφηκε στις 20 Ιουλίου 1913 μεταξύ νικητών και νικημένων. Από την μία πλευρά οι τρεις νικήτριες δυνάμεις Ελλάδα, Σερβία και Ρουμανία. Από την άλλη η ηττημένη Βουλγαρία που υπέγραψε άνευ όρων.Ιδιαίτερης σημασίας το γεγονός ότι ο μεγάλος χαμένος, η Τουρκία που απώλεσε Μακεδονία, Θράκη και Ηπειρο ,δεν πήρε μέρος στην διάσκεψη και αρνήθηκε να υπογράψει. Οπως όλες οι διεθνείς συνθήκες, έτσι και η συνθήκη του Βουκουρεστίου έχει ημερομηνία λήξης. Η Αγγλοκινεζική συνθήκη για το Χονγκ Κονγκ τερματίσθηκε μετά από 99 χρόνια.

    Η συνθήκη του Βουκουρεστίου λήγει τον Ιούλιο 2013, 100 χρόνια μετά την υπογραφή της. Η Τουρκία που δεν την έχει υπογράψει, θα την καταγγείλει ως ανυπόστατη για το Τουρκικό κράτος, το ίδιο η Δημοκρατία Μακεδονίας και η Αλβανία. Η Βουλγαρία θα την καταγγείλει και θα ζητήσει επαναχάραξη συνόρων, η μακρυνή Σερβία θα παραμείνει αδρανής αφού δεν την αφορά πιά. Μόνο η Ελλάδα θα επιδιώξει μάταια την διατήρησή της. Το Αιγαίο και τα νησιά του θα διχοτομηθή υπέρ της Τουρκίας.

   Ο τρίτος Βαλκανικός πόλεμος, ο φονικότερος του 21ου αιώνα, είναι αναπόφευκτος για να επέλθει ισοροπία και δικαιότερη κατανομή εδαφών. Tα Βαλκάνια απ' όπου ξεκίνησε το 1914 ο Α΄ Π.Π. παραμένουν η πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης. Το απέδειξαν οι πρόσφατοι πόλεμοι σε Κροατία, Βοσνία και Κόσοβο.

 

Βουλγαρικό  ΦΕΚ: Τμήμα της Βουλγαρίας παραμένει  η ανατολική Μακεδονία από το 1941 

Βαρβαρότητες Ελλήνων κατά Βουλγάρων στον 2ο Βαλκανικό πόλεμο

 

Σχετικά sites

Εξερευνήστε τοBulgarmak - Explore Bulgarmak: Γενικός πίνακας περιεχομένων, Ευρετήριο σελίδων ιστοτόπου

Η σκοτεινή πλευρά της Ελληνικής ιστορίας

Βαρβαρότητες κατά Βουλγάρων στο Κιλκίς  Ι  Επίλογος της μάχης: Οι νέοι Βουλγαροκτόνοι  Ι Ωμότητες Ελλήνων κατά Τούρκων στην Μικρά  Ασία

1916 Η μάχη του Καϊμακτσαλάν: Σέρβοι εναντίον Βουλγάρων με στόχο την Μακεδονία

Το φάντασμα του Τίτο πλανάται στην Μακεδονία

Βαλκανικοί πόλεμοι: 96 χρόνια μετά - Μιά εικονική περιήγηση

Μακεδονία: Από που κι ως που Ελληνική;

"Μακεδονικός αγώνας":  Η σκοτεινή πλευρά  I Η καταγωγή των αρχαίων Μακεδόνων  I  Τουρκικό  Ορθόδοξο Πατριαρχειο Istambul: Ενα ξεχασμένο  ίδρυμα στο προσκήνιο της  επικαιρότητας I Πριγκηπάτο Πίνδου και Μακεδονίας 1941-1944: Τα σχέδια του Χίτλερ για αυτονόμηση της Μακεδονίας  I Απόκρυφες σελίδες του "αγώνα": Κομμένες κεφαλές Βουλγάρων Μακεδονομάχων επί πίνακι  I  Πως ελληνοποιήθηκε βίαια η Μακεδονία I Απάντηση στο veto του Καραμανλή: Τα 18 αντίποινα της Μακεδονίας I Μετά το Κόσοβο η Τσαμουριά: Οι φιλοδοξίες του  νεαρότερου κράτους του κόσμου  I ΕΥΠ και Μακεδονικό: Ολα για την μητέρα Ελλάδα  I Αμερικανική βάση Bonsteel: Φρουρός της Μακεδονίας  I Η Μακεδονία να ονομασθή Vardarska: Αναρθρες κραυγές του μητροπολίτη Ανθιμου  I Τα δέκα ψέμματα του Μακεδονισμού - Десетте лъжи на македонизма I  Μακεδονικό: Τά 10 μυθεύματα της Ελληνικής προπαγάνδας I Παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα  I Καταδίκη Νικόδημου Τσαρκνιά για παράνομη  λειτουργία Μακεδονικού Ναού  I Εγκαινιάσθηκε  η πρώτη Μακεδονική Εκκλησία στην Πέλλα I IMXA και Εταιρεία Μακεδονικών σπουδών: Παραχάραξη αρχείων  "Μακεδονικού αγώνα"  I Βουλγαρική Λέσχη Θεσσαλονίκης: 1941-1944 I Υπολοχαγός Αντον Κάλτσεφ: Επιμνημόσυνο ενός αδικοχαμένου

Η σκοτεινή πλευρά της ελληνικής ιστορίας   Click below

                                                                                

Copyright © 2002-2009     www.bulgarmak.org