Το αίτημα υποβλήθηκε στον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΙΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Concession of Edessa's medieval cathedral to Bulgarian Orthodox Community

Κύριλλος και Μεθόδιος: Απόστολοι Βουλγάρων

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Ο αφανισμOς της ΟρθOδοξης ΒουλγαρικHς ΕκκλησIας της ΜακεδονIας απO τις ΕλληνικEς ΑρχEς ΚΑΤΟΧΗΣ

Η αυτοκέφαλη Βουλγαρική Εκκλησία (Εξαρχία) ιδρύθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 1870 με Αυτοκρατορικό Διάταγμα-Φιρμάνι που εκδόθηκε στην Ιστάμπουλ από τον Σουλτάνο Αμπντούλ Αζίζ Χαν. Η απόφαση της Οθωμανικής κυβέρνησης να αναγνωρίσει αυτόνομη Βουλγαρική Εκκλησία σε εποχή που δεν υπήρχε ακόμα Βουλγαρικό κράτος, αποτέλεσε σταθμό στην ιστορία των Βαλκανίων.

Ουσιαστικά επρόκειτο γιά επανίδρυση της Ορθόδοξης Βουλγαρικής Εκκλησίας που είχε ιδρυθή χίλια χρόνια νωρίτερα στα χρόνια του Τσάρου Βόριδος Α΄ με έδρα την Σιλίστρια. Η Βουλγαρική Εξαρχία διοικείτο από Ιερά Σύνοδο με επικεφαλής Βούλγαρο Πατριάρχη που τιτλοφορείτο Εξαρχος και είχε ίσα δικαιώματα με τον "Οικουμενικό" Πατριάρχη. Σε σύντομο χρόνο δημιουργήθηκαν προϋποθέσεις επανίδρυσης του Βουλγαρικού κράτους.

Η δικαιοδοσία της Βουλγαρικής Εξαρχίας εκτεινόταν στο μεγαλύτερο μέρος των Βαλκανίων περιλαμβανομένης της Μακεδονίας. Με την ανακήρυξή της το Οικουμενικο Πατριαρχείο υπέστη σοβαρή μείωση της εκκλησιαστικής του δικαιοδοσίας. Αποτέλεσμα ήταν να ξεσπάσει η Ελληνοβουλγαρική εκκλησιαστική διαμάχη που διήρκεσε μέχρι τους Βαλκανικούς πολέμους. Η αύξηση της Βουλγαρικής εκκλησιαστικής επιρροής στους κάτοικους της Αιγαιακής Μακεδονίας υπήρξε αλματώδης. Στην Μακεδονία το 1912 λειτουργούσαν 378 Βουλγαρικοί ναοί με 300 ιερείς. Πνευματικός ηγέτης των πιστών ήταν ο Εξαρχος πάσης Βουλγαρίας Ιωσήφ με έδρα την Ιστάμπουλ (Κωνσταντινούπολη) σε πλήρη ισοτιμία με τον Ρωμαιορθόδοξο Πατριάρχη του Φαναρίου.

Το 1877 ξεσπά ο Ρωσσοτουρκικός πόλεμος. Ο Ρώσσος Τσάρος Αλέξανδρος επι κεφαλής πολυάριθμης στρατιάς εισβάλει από τον Δούναβη στα Οθωμανικά εδάφη. Μετά από πολύνεκρες μάχες καταρέουν τα Τουρκικά οχυρά κατά μήκος του Αίμου και ο Ρωσσικός στρατός προελαύνει μέχρι τα προάστια της Κωνσταντινούπολης. Εκεί στις 3 Φεβρουαρίου 1878 υπογράφηκε η ιστορική Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου με την οποία επανιδρύθηκε το Βουλγαρικό κράτος στα όρια της μεσαιωνικής Βουλγαρικής αυτοκρατορίας. Τον Ιούνιο 1878 οι Ευρωπαϊκές Δυνάμεις αντιδρούν και συγκαλούν το Συνέδριο του Βερολίνου στο οποίο αποφασίζεται η επιστροφή της Μακεδονίας στην Τουρκία και ο αισθητός περιορισμός των Βουλγαρικών εδαφών.

28 Φεβρουαρίου 1870. Το ιστορικό διάταγμα-φιρμάνι της Οθωμανικής κυβέρνησης που ιδρύει την Ορθόδοξη Βουλγαρική Εκκλησία. Είναι διατυπωμένο σε τρεις γλώσσες

Στην διάρκεια του λεγόμενου "Μακεδονικού αγώνα" 1904-1908 η Βουλγαρική Εκκλησία (Εξαρχία), στάθηκε κύριος στόχος των ελληνικών συμμοριών που έδρασαν στην περιοχή. Οι λεγόμενοι "Μακεδονομάχοι" μέλη του ελληνικού Μακεδονικού κομμιτάτου, επέδραμαν στην Οθωμανική Μακεδονία και επιδόθηκαν σε πράξεις ανήκουστης βαρβαρότητας. Εκατοντάδες Βούλγαροι δάσκαλοι και παπάδες εξοντώθηκαν ανελέητα. Στόχος των ελληνικών συμμοριών η τρομοκράτηση του γηγενούς Βουλγαρικού πληθυσμού και η επανένταξη αυτού στο "Οικουμενικό" Πατριαρχείο. Περισσότερα

Τον Οκτώβριο 1912 ο Ελληνικός στρατός εισέβαλε στα εδάφη της Οθωμανικής Μακεδονίας και με μία αστραπιαία προέλαση κατέλαβε την ιστορική αυτή χώρα μέχρι την Θεσσαλονίκη. Πρόφαση στάθηκε η ύπαρξη μικρής μειονότητας από Ελληνίζοντες Βουλγάρους γνωστούς ως Γκρεκομάνους, το ποσοστό των οποίων δεν ξεπερνούσε το 10% των κατοίκων της Μακεδονίας. Τον Ιούνιο 1913 ξεσπά ο Β΄ Βαλκανικός πόλεμος. Ελλάς και Βουλγαρία συγκρούονται με στόχο την κυριότητα των Μακεδονικών εδαφών. Με την βοήθεια της συμμάχου Σερβίας ο ελληνικός στρατός ολοκλήρωσε την κατάληψη της Αιγαιακής Μακεδονίας, απώθησε τον Βουλγαρικό στρατό και επέβαλε καθεστώς εξόντωσης των Βουλγάρων ιερωμένων.

Στις 3 Ιουλίου 1913 οι Ελληνικές Αρχές κατοχής συνέλαβαν 200 Βούλγαρους δάσκαλους και τους φυλάκισαν στην Θεσσαλονίκη. Στις 30 Ιουλίου 1913 σφράγισαν την τελευταία Βουλγαρική εκκλησία στο έδαφος της Αιγαιακής Μακεδονίας. Ολοι οι ιεροί ναοί δημεύθηκαν, οι εικόνες των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου ρίχτηκαν στην φωτιά, οι Κυριλλικές επιγραφές καταστράφηκαν, οι Βούλγαροι ιερείς εξορίσθηκαν στα ξερονήσια του Αιγαίου.

Τήν 31η Ιουλίου 1913, λίγο μετά την υπογραφή της Συνθήκης του Βουκουρεστίου, ο Ελληνας στρατιωτικός διοικητής Κόστουρ (Καστοριάς) κάλεσε τον επι κεφαλής της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και τον διέταξε να εγκαταλείψει την χώρα μέσα σε 48 ώρες. Ολοι οι Βούλγαροι ιερωμένοι απελάθηκαν στην Βουλγαρία με το αιτιολογικό ότι ήσαν Βούλγαροι και δεν μπορούσαν να παραμείνουν στην "Ελληνική" Μακεδονία. Με τις ευλογίες της κυβέρνησης Βενιζέλου και του αρχιεπίσκοπου Αθηνών, συντελέσθηκε ένα από τα μεγαλύτερα θρησκευτικά εγκλήματα του αιώνα: Ο αφανισμός της Ορθόδοξης Βουλγαρικής Εκκλησίας στην Μακεδονία

Σήμερα δεν υπάρχει ούτε ένας Βουλγαρικός ναός στην Ελλάδα. Αντίθετα λειτουργούν πάμπολοι Αρμενικοί, Αγγλικανικοί, Ευαγγελικοί, Καθολικοί και Χιλιαστικοί ναοί. Στην Θράκη λειτουργούν απρόσκοπτα 200 Μουσουλμανικά τζαμιά. Το εξώδικο που ακολουθεί αποτελεί την πρώτη έκφραση αναβίωσης του Βουλγαρικού εκκλησιαστικού πνεύματος στην Αιγαιακή Μακεδονία. Αφορά την παραχώρηση του Ιερού Ναού Κυρίλλου και Μεθοδίου, ενός ιστορικού ναού που κτίσθηκε στα Βοδενά (Εδεσσα) τον 10ο αιώνα μΧ από τον Βούλγαρο Τσάρο Σαμουήλ (950-1014).

BULGARIAN HUMAN RIGHTS IN MACEDONIA

ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

25 Απριλίου 2002

Π Ρ Ο Σ: Τον Μακαριότατον Αρχιεπίσκοπον Αθηνών και πάσης Ελλάδος

κ.κ. Χ Ρ Ι Σ Τ Ο Δ Ο Υ Λ Ο Ν

Ιεράν Σύνοδον της Εκκλησίας της Ελλάδος Μονή Πετράκη ΑΘΗΝΑ

Θ Ε Μ Α

Παραχώρηση του Μεσαιωνικού Ναού Κυρίλλου και Μεθοδίου (Κοιμήσεως της Θεοτόκου) Εδεσσας στην Βουλγαρική Ορθόδοξη Κοινότητα Μακεδονίας

Μ α κ α ρ ι ό τ α τ ε

Η ιστορική πόλη της Εδεσσας – Βοδενών κοσμείται από τον παλαιό Μητροπολιτικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, μεσαιωνικό κτίσμα του 14ου αιώνα, σύμφωνα με εικασίες της αρμόδιας αρχαιολογικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού.

Ο ανωτέρω χριστιανικός ναός έπαυσε να λειτουργεί από 35ετίας και πλέον ενώ την τελευταία 10ετία υπέστη πολλαπλές επεμβάσεις αναστύλωσης από την ΙΑ΄ Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων που εδρεύει στην Βέροια. Ηδη έχει διαμορφωθή ο εξωτερικός περίβολος καθώς και το κύριο κτίσμα και απομένει η αξιοποίηση του εσωτερικού χώρου και κυρίως η αποκατάσταση των ανεκτίμητης αξίας αγιογραφικων παραστάσεων που καλύπτουν το εσωτερικό του ναού. Στις αγιογραφίες περιλαμβάνονται και απεικονίσεις των κορυφαίων Βούλγαρων Διαφωτιστών και Ισαποστόλων Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου που κοσμούν το ιερόν του ναού, εκατέρωθεν της Αγίας Τράπεζας, στους οποίους είναι αφιερωμένος ο Ναός.

Οπως προαναφέρθηκε ο χρόνος κατασκευής του ναού έχει προσδιορισθή από τους Ελληνες αρχαιολόγους στο δεύτερο ήμισυ του 14^ου αιώνα (1350-1400)), ωστόσο η εκτίμηση αυτή της αρμόδιας αρχαιολογικής Υπηρεσίας δεν είναι καθόλου τεκμηριωμένη και βασίζεται αποκλειστικά στην αυθαίρετη χρονολόγηση των εσωτερικών τοιχογραφιών οι οποίες χρονολογούνται γύρο στο 1380.

Δεν υπάρχει κανένα ιστορικό στοιχείο που να αποδεικνύει ότι το κτίσμα του ναού κατασκευάσθηκε στην ανωτέρω χρονική περίοδο που συμπίπτει με την έσχατη παρακμή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (Βυζαντίου), την ενσωμάτωση της Μακεδονίας στο Σερβικό Βασίλειο από τον Μεγάλο Κράλλη της Σερβίας Στέφανο Ντουσάν και την οριστική κατάκτηση της Μακεδονίας από τους Οθωμανούς. Στην συγκεκριμένη χρονική περίοδο (1350-1400) η πόλη των Βοδενών (Εδεσσας) δεν ανήκε στην παρηκμασμένη Ρωμαϊκή (Βυζαντινή) αυτοκρατορία αντιθέτως είχε ενσωματωθή αρχικά στο Σερβικό βασίλειο και στην συνέχεια στο Οθωμανικό Σουλτανάτο. Κατά νόμιμο συνέπεια και αν ακόμα υποτεθή ότι ο εν λόγω ναός κτίσθηκε την συγκεκριμένη περίοδο, δεν αποτελεί ιδιοκτησία του Ρωμαϊκού κράτους αλλά του πρώην Σερβικού Βασιλείου.

Σας υπενθυμίζουμε ότι η Σερβοκρατία στην περιοχή Εδεσσας διήρκεσε από το 1345 έως το 1386. Ακολούθησε η οριστική κατάκτηση της πόλης και ολόκληρης της Μακεδονίας από τους Οθωμανούς.Ο χρονολογικός πίνακας των ιστορικών γεγονότων της εποχής έχει ως εξής:

1345: Ο ανερχόμενος Μέγας Κράλλης της Σερβίας Στέφανος Ντούσαν αυτοανακηρύσσεται Τσάρος Σέρβων και Γκρεκών. Ταυτόχρονα η Αρχιεπισκοπή Σερβίας αναβαθμίζεται σε Πατριαρχείο. Σε σύντομο διάστημα ο Σερβικός στρατός καταλαμβάνει την Μακεδονία και την ενσωματώνει στο Σερβικό Βασίλειο. Η Πόλη των Βοδενών (Εδεσσας) προσαρτάται στην Σερβία.

1346: Ο Στέφανος Ντούσαν στέφεται στα Σκόπια Τσάρος Σέρβων Βουλγάρων και Ρωμαίων από τον αρχιεπίσκοπο Οχρίδας. Απώτερος σκοπός του η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης.

1354: Οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν την χερσόνησο της Καλλίπολης και εδρεώνοουν την παρουσία τους στο Ευρωπαϊκό έδαφος.

1355: Θάνατος του Στέφανου Ντούσαν. Το Σερβικό Βασίλειο διασπάται σε 6 μικρότερες ηγεμεμονίες που κατανέμονται μεταξύ των διαδόχων του Ντούσαν. Η περιοχή Βοδενών – Βέροιας κυβερνάται από τον Σέρβο ηγεμονίσκο Χλάπεν, πεθερό του θανόντα αυτοκράτορα.

1362: Η Αδριανούπολη της ανατολικής Θράκης ανακηρύσσεται πρωτεύουσα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και μετονομάζεται Εντίρνε

1365: Ο Σέρβος ηγεμόνας Βουκασίν Μουρνιάβσεβιτς ανακηρύσσεται βασιλέας στην εδαφική επικράτεια μεταξύ Σκοπίων και Πρίζρεν με πρωτεύουσα το Πρίλεπ, ενώ ο αδελφός του Δεσπότης Ουγγλέσης κυβερνά την ηγεμονία των Σερρών (περιοχή Στρυμώνα).

1371, 26 Σεπτεμβρίου: Μάχη της Μαρίτσα (Εβρου). Ο Σερβικός στρατός υπό την ηγεσία των αδελφών Μουρνιάβσεβιτς και Ουγγλέσια υφίσταται συντριπτική ήττα από του Οθωμανούς στο χωριό Τσερνομέν του ποταμού Μαρίτσα (Εβρος). Οι δύο Σέρβοι ηγεμόνες σκοτώνονται. Τερματισμός της Σερβοκρατίας σε Μακεδονία και Θράκη.

1372: Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μανουήλ Παλαιολόγος εκμεταλλεύεται την πανωλεθρία των Σέρβων και καταλαμβάνει προσωρινά την περιοχή Σερρών και Χαλκιδικής.

1373: Ο τελευταίος Σέρβος ηγεμονίσκος Μάρκο Κράλιεβιτς, γυιός και διάδοχος του Βουκασίν Μουρνιάβσεβιτς και ανηψιός του Στέφανου Ντούσαν, αναγνωρίζει στο Πρίλεπ την Οθωμανική κυριαρχία και γίνεται υποτελής του Σουλτάνου. Προέλαση των Τούρκων σε Θράκη και Μακεδονία με επί κεφαλής τον ελληνικής καταγωγής στρατηλάτη Γαζή Εβρενόζ, κατακτητή της Μακεδονίας.

1383: ΟΙ Οθωμανοί καταλαμβάνουν τις Σέρρες

1386: Παράδοση των Βοδενών (Εδεσσας) στους Οθωμανούς από τον εξωμότη Κελ Πέτρο τον Βοδενιώτη

1387: Οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν την Θεσσαλονίκη

1388: Ο Ρωμαϊκής καταγωγής Οθωμανός στρατηγός Γαζή Εβρενόζ καταλαμβάνει τα Γιανιτσά και την

Ο Παναγιώτατος Πατριάρχης Βουλγαρίας κ.κ. ΜΑΞΙΜΟΣ

ανακηρύσσει ιερή πόλη του Ισλάμ.

1389: Μάχη του Κοσσόβου. Ολοκληρωτική συντριβή των Σέρβων του πρίγκηπα Λάζαρ από τον στρατό του σουλτάνου Μουράτ Α΄. Την παραμονή της μάχης ο Σέρβος οπλαρχηγός Ομπιλιτς διεισδύει στο Οθωμανικό στρατόπερδο και δολοφονεί τον Σουλτάνο Μουράτ Α΄ με ένα δηλητηριασμένο σπαθί, πρωτού εκτελεσθή από την φρουρά.

1392: Τα Σκόπια καταλαμβάνονται από τους Οθωμανούς

1395. Μάχη της Ροβίνα στην Βλαχία. Ο τελευταίος Σέρβος ηγεμονίσκος Μάρκο Κράλιεβιτς από το Πρίλεπ, σκοτώνεται πολεμώντας τους Βλάχους στο πλευρό του σουλτάνου Βαγιαζίτ ως σύμμαχος των Τούρκων. Ολόκληρη η Μακεδονία περιέρχεται στην Οθωμανική κυριαρχία

Από τα παραπάνω ιστορικά δεδομένα προκύπτει πως ο ναός δεν αποτελεί κτίσμα της ταραγμένης περιόδου 1350-1400 αλλά ανήκει σε παλαιότερη εποχή. Οπως καταδεικνύεται στην συνέχεια κτίσθηκε στα τέλη του 10^ον αιώνα μΧ στα χρόνια του Βούλγαρου Τσάρου Σαμουήλ (976-1018) όταν τα Βοδενά αποτελεούσαν τμήμα της Βουλγαρικής αυτοκρατορίας και μάλιστα πρωτεύουσα αυτής στην δεκαετία 985-995 μΧ

Ολοι οι Βυζαντινοί χρονογράφοι της εποχής (Σκυλίτσης, Κεδρηνός, Ζωναράς) περιγράφουν τα Βοδενά ως Βουλγαρική πόλη με αμιγή Βουλγαρικό πληθυσμό που εξορίσθηκε τρεις φορές στην Θράκη από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Βασίλειο Β΄ Βουλγαροκτόνο (958-1025) ο οποίος ανακατέλαβε δύο φορές την πόλη στην περίοδο 1002-1014.

Τα ιστορικά γεγονότα της συγκεκριμένης εποχής (10^ος αι.) έχουν ως εξής:

893: Στον Βουλγαρικό θρόνο ανέρχεται ο Τσάρος Μέγας Συμεών (893-927) θεμελιωτής του μεγάλου Βουλγαρικού κράτους του μεσαίωνα. Στην Κωσταντινούπολη κυβερνά ο αυτοκράτορας Λέων ΣΤ΄ ο Σοφός (886-912).

896: Πανωλεθρία του Βυζαντινού στρατού στο Βουλγαρόφυτο της Θράκης από τους Βούλγαρους. Ο Συμεών καταλαμβάνει την Μακεδονία και Θράκη.

904: Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Λέων ΣΤ΄αναγνωρίζει την Βουλγαρική κυριαρχία στην Μακεδονία πλήν της Θεσσαλονίκης.Τα σύνορα του Βουλγαρικού κράτους που περιλαμβάνει και τα Βοδενά-Εδεσσα διέρχονται λίγα χιλιόμετρα έξω από την Θεσσαλονίκη όπου τοποθετείται μαρμάρινη οριοθετική στήλη.

912: Στον Βυζαντινό θρόνο ανέρχεται ο αυτοκράτορας Αλέξανδρος Α΄ ο Ερωτόληπτος, αδελφός του Λέοντα ΣΤ΄.

913: Ο αυτοκράτορας Αλέξανδρος πεθαίνει ξαφνικά έπειτα από 13 μήνες διακυβέρνησης. Κυβερνητικό κενό στο Βυζάντιο επειδή ο νόμιμος διάδοχος του θρόνου Κωσταντίνος Ζ΄ Πορφυρογένητος, γυιός του Λέοντα ΣΤ΄, είναι μόλις 8 ετών. Ο τσάρος Συμεών πολιορκεί την Κωσταντινούπολη που παραδίδεται αμαχητί στους Βουλγάρους. Ο Συμεών εισέρχεται θριαμβευτής και στέφεται επίσημα στην Αγία Σοφία αυτοκράτορας Βουλγάρων και Ρωμαίων από τον Πατριάρχη Νικόλαο Μυστικό. Παρατίθεται επίσημο γεύμα στο παλάτι και ο Συμεών αποχωρεί με πλούσια δώρα. Παράλληλα τιτλοφορείται από τον Πάπα Ρώμης Τσάρος Βουλγάρων και αυτοκράτωρ Ρωμαίων. Λίγα χρόνια αργότερα η στέψη κηρύχθηκε άκυρη από τον νέο αυτοκράτορα Ρωμανό Λεκαπηνό και οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν.

919: Ο ναύαρχος Ρωμανός Λεκαπηνός ανακηρύσσεται αυτοκράτορας του Βυζαντίου

920: Ο Συμεών επεκτείνει την κυριαρχία του μέχρι τον Ισθμό της Κορίνθου και καταλαμβάνει ολόκληρη την Σερβία και την Αλβανία δημιουργώντας το μεσαιωνικό κράτος της Μεγάλης Βουλγαρίας. Στην Βουλγαρική πρωτεύουσα Πρεσλάβα εγκαθίσται Βούλγαρος Πατριάρχης επί κεφαλής της αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Βουλγαρικής Εκκλησίας.

924: Υπογράφεται ειρήνη μεταξύ Συμεών και Πατριάρχη Νικόλαου Μυστικού. Το Βυζάντιο εξακολουθεί να πληρώνει ετήσιο φόρο στο Βουλγαρικό κράτος.

927: Θάνατος του τσάρου Συμεών. Στον Βουλγαρικό θρόνο ανέρχεται ο γυιός του Πέτρος (927-969) που ακολουθεί συμβιβαστική πολιτική αποφεύγοντας περαιτέρω προστριβές. Γιά να ισχυροποιήσει τις φιλικές του σχέσεις με το Βυζάντιο παντρεύεται την Μαρία, κόρη του αυτοκράτορα Ρωμανού Λεκαπηνού. Στην διάρκεια της ηγεμονίας του το Βυζάντιο αναγνώρισε το αυτοκέφαλο της Βουλγαρικής Εκκλησίας με έδρα την Σιλίστρια.

965-969: Στα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Πέτρου, αναπτύσσεται επαναστατικό κίνημα στην Βουλγαρία με επικεφαλής τον κόμητα Νικόλαο Σισμάν από το Τύρνοβο και τους τέσσερις γυιούς του Μωϋσή, Ααρών, Δαβίδ και Σαμουήλ. Την ίδια εποχή εκδηλώνεται στην Βουλγαρία το θρησκευτικό κίνημα των Βογόμιλων που εξαπλώνεται στην Μακεδονία και ιδίαίτερα στις επαρχίες Βοδενών και Μογλενών.

971-972: Ο Αρμενικής καταγωγής Ρωμαίος αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής με πρόσχημα την εκδίωξη των Ρώσσων από την Βουλγαρία καταλαμβάνει το δυτικό Βουλγαρικό κράτος και την πρωτεύουσα Πρεσλάβα.

976: Ανοδος στον Βυζαντινό θρόνο του αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄ Βουλγαροκτόνου. Αρχίζουν μακροχρόνιοι πόλεμοι με τους Βούλγαρους που διαρκούν 42 χρόνια μέχρι και το 1018.

976: Ο Βούλγαρος στρατηγός Σαμουήλ (950-1014), γυιός του κόμητα Νικολάου Σισμάν, μετά τον θάνατο των τριών αδελφών του ανακηρύσσεται Τσάρος Βουλγάρων και Ρωμαίων παραμερίζοντας τον νόμιμο τσάρο Μπόρις Β΄. Η εξουσία του Σαμουήλ απλώνεται σε όλη την κεντρική και δυτική Μακεδονία καθώς η πρωτεύουσά του μεταφέρεται διαδοχικά από τα Μογλενά στα Βοδενά (Εδεσσα) στην Πρέσπα και τελικά στην Οχρίδα. Ο Πάπας της Ρώμης επικυρώνει την άνοδο του Σαμουήλ στον Βουλγαρικό θρόνο και τον στέφει αυτοκράτορα Βουλγάρων και Ρωμαίων.

989: Εγκαινιάζεται από τον Τσάρο Σαμουήλ στα Βοδενά ο ιστορικός ναός Κυρίλλου και Μεθοδίου (σημερινή παλιά Μητρόπολη). Η ίδρυση του ναού πιστοποιείται από την Βουλγαρική Επιγραφή Βοδενών έτους 989 μΧ που ανακαλύφθηκε το 1991 στο δάπεδο της παλιάς Μητρόπολης Εδεσσας και φυλάσσεται στο αρχαιολογικό μουσείο Βέροιας. Η επιγραφή αναφέρεται στην ίδρυση θρησκευτικού οίκου που «αποτελεί καταφύγιο για την σωτηρία των Βουλγάρων από τον καταραμένο Σατανά που ελοχεύει στην Κωσταντινούπολη» απηχώντας το Βογομιλικό δόγμα που επηρέασε το καθεστώς του Σαμουήλ.

1003: Τα Βοδενά (Εδεσσα) καταλαμβάνονται από τον αυτοκράτορα Βασίλειο Βουλγαροκτόνο και ο Βουλγαρικός πληθυσμός της πόλης εκτοπίζεται στο Βολερό της Θράκης.

1014: Ιστορική μάχη του Κλειδίου (Κίμπα Λόγκα) κοντά στο Πετρίτσι της Βουλγαρίας. Ο Ρωμαϊκός στρατός υπό τον στρατηγό Νικηφόρο Ξιφία υπερφαλαγγίζει τον στρατό του Σαμουήλ και συλλαμβάνει 15.000 αιχμαλώτους.Ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ με την έγκριση του Πατριάρχη Σεργίου Β΄ διατάσσει την τύφλωση των Βουλγαρων αιχμαλώτων. Σε κάθε εκατό τυφλωμένους αφήνεται ένας μονόφθαλμος γινα να τους οδηγήσει στα ενδότερα της Βουλγαρίας. Στην επαχθή θέα των τυφλωμένων πολεμιστών του ο Τσάρος Σαμουήλ πεθαίνει από καρδιακή προσβολή στο κάστρο του Πρίλεπ.

1018: Κατάληψη της Οχρίδας και ολοκληρωτική υποταγή της Βουλγαρίας. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ Βουλγαροκτόνος διατηρεί προνομιακά το αυτοκέφαλο της Βουλγαρικής εκκλησίας με έδρα την Οχρίδα και τιτλοφορεί τον Βούλγαρο αρχιεπίσκοπο Αγιότατο Αρχιεπίσκοπο Βουλγαρίας.

Μ α κ α ρ ι ώ τ α τ ε

Τα παραπάνω ιστορικά γεγονότα που σας είναι οπωσδήποτε γνωστά, πείθουν πως ο παλιός Μητροπολιτικός ναός των Βοδενών (Εδεσσας) είναι Βουλγαρικό εκκλησιαστικό κτίσμα του 10^ου αιώνα και δεν αποτελεί ιδιοκτησία του ελληνικού κράτους. Για τον λόγο αυτό παρακαλούμε να παραχωρήσετε τον εν λόγω αργούντα Ιερόν Ναό στην Ορθόδοξη Βουλγαρική κοινότητα Μακεδονίας την οποίαν εκπροσωπούμε.

Σας γνωστοποιούμε επιπρόσθετα ότι αναλαμβάνουμε όλα τα απαιτούμενα περαιτέρω έξοδα για την πλήρη αναστύλωση και αποπεράτωση του Ναού που θα αποτελέσει τόπον Ορθόδοξης θρησκευτικής λατρείας και θα επανδρωθή με Βούλγαρο Ιερωμένο του Ορθοδόξου Πατριαρχείου Βουλγαρίας.

Διατηρούμε την ελπίδα ότι θα εξετάσετε με ευμένεια το αίτημά μας η αποδοχή του οποίου θα συμβάλει στην περαιτέρω σύσφιξη των αγαθών σχέσεών σας με τον Ορθόδοξο Πατριάρχη Σόφιας και Πάσης Βουλγαρίας κ.κ. Μάξιμο.

Μετ’ απείρου σεβασμού

Η Προσωρινή Εκκλησιαστική Επιτροπή

(Ακολουθούν υπογραφές)

Η Βουλγαρική Αρχιεπισκοπή Οχρίδας: Αρθρο στην Wikipedia

Η σκοτεινή πλευρά της Ελληνικής ιστορίας - Click below